r . w T • K-
•I VD-
1-6' '7' 8
^v
J^
>■■■
i^^
y^ny??
0:
■#<■'
f
]
-'JVTTE POOK 1»S
S^t^
^'
0
iiT
^^
'■^:P-
^
n
)
alHip
^lrnjc^
%=^
w^
i jatutifpri ■pA*^
myfierta.Vffhii
P
VIRIDARIUM
HIEROGLYPHICO-
M O R A L E.
IN QUO VIRTUTES ET VITIA,
ATQVE MORES HUIUS i£ V I S E C U N-
dumtiesOrdines Hierarchico s,Ef-
deftafticum , Politieum , Oeconomicum , per defini-
tiones, diftributiones, caufas , adfetlioncs, ad-
iunftajefFeda &cc.pihprude?tfery dextreac '•ja-
rie explicantur , & non tantum didis , & exem-
plis hiftoriarum vetcrum acrecentium,ex facris
fcripturis, fandtis Patribus , feu Dd. Ecclefis,
Poetis,Philofophis,Hiftoricis cum Chriftiano-
rumtumGentihum, fedetiam arttjfcio-
Jijftmis Eiconibtis hieroglyphicU
illuftrantur.
Opufeulum novum »e rarum , euiuivfum at^ Vtilit4'
temprijixaprdfatio docebit.
Per
HENRICVM ORAVM ASSENHEIM.
V Veddorav.ad radiccs montis S.Iohann. Apoft.
8c Euang.Nauhcim.Eccler.
Francotvrti
apud la co bu de^ etter.; (5 n
WcUcifi recto venerA
iifcutefafcet.
, j^^^™^ u-r/t^ ^ ■vr^eejentijitc VtTU.aj mente i
',"7^^^
rr...
B.HiERONYM.in Epl. adverfus Vigilantium.
Tom. Opcr.3,
rmtUrixm, OperismeieBS^fiudihmultoslegercvtexplurimisdiuti^osAQTts
carpam,»^» tafnprobaturm omnia , quam,qu£ honafimt,ele^urm. Af-
fumo multes in mattu^ mea^,vt a multU multa cegnojcamftcundum illud^
^uodfiriptum eH\ omniitfrobateiquod bomm tH tenete,
B.BERNHARD.CLAR^UALLENSiSermon.I^.fap.
Cantic.Canticor.
Suniqmfeirevolunt,e€fnetamU)VtfciAnt\cjfturpiscurkptasefl:EtJimt'
quifire voluntiVtfiientiamJuam vendant--)^ turpis qudjius eUiEtfunt^
quifcire voluntiVtfmntur ifft\ cf turpii vanitas eU: Sedfunt quoqm
quifcireyolunt .^ut adiftcent ? <tS^ charitasfH: Etfunt^^utfcirc:
ydunt^ ut adificentur \ i^prudentia eH,
B^AuGUSTiN.Epifeop.AferHippcN deCa^
techifandrudib.c^.
Itafrdpsnevd^Jfmt verbisfententix , vt pr^pomturAnimusur^f
RE-
REVERENDISSIMia
ILLUSTRIBUS, GENEROSIS, ET
NOBILISSIMIS IN .CHRISTO PATRIBUS AC
.Dominis: Dn.PrjEposito: DN.DECANO&vniuerfoCAPi-
TULo Summ^ JEdis facras , Ecclefiaj Cathedralis , fiue Metro-
politanic,apudS.ARCHiEPiscoPALEMSedemMoguntinamz
Dominis raisClcmentiflimis,&PATRONis omni
debitorum obfequiorum cultu fubmifTa:
venerand is.
Y<GKAT1AM, PACEM AC MISERICOKDIAM
^jiDeOyPatreyper Dn.no STRV M Iesvm Chri stvMs
in communione Spmttis fanSii , ex hcc mncO*
mperpetmm,
EcuiUM c^^Reuerenc^iJpmifatres.CkmentiJfimBe- vimftcatHr.
mini.PATRONI gratiojijjimi, feciilum , inquam , <^^^{fj^^j^'/^
quodexcurrit, exquovoiantibus vexillis, infcftisarinis,
& dubio Marte concurfum acdepugnatum hadenuseil:
X; iiff F/^^/«////?^^, &eiusforma,'Caufis,cfre(5lis,&c. Nequeadhuccantatur
S;i receptui j quod quam rede quamve fecus fafbum fir, fiatvc , arbitrum me
^ modo conllituere , autampliusetiamdirceptareinflitiitimeiprorfusnon
"^-eil, hocfaltemliceatmihibonafcientia&confcientiaaffirmareacdeplo-
^- rare,eo rem eflTe redadam , ut dum defM digladiamur, & hoftilibus admo-
.. dum armis utrinque decernimuSjD/Ty^ Charitatis ^ Tbeoriam&cpraxhfic'
■•^.reintorumoblblevi{fe,(S<:huncEcciefiafticiccEli phofteraamabiliffimum
N^ iamplurimosannosmiferandanvEcclypfinpati,idqueinomnibusomrii-
. ..no H icrarchiis.ordinibufve facris,nullo omnino excepto, neque arbitror,
.quen quam bonum atq'ie cordatLm cfte , qui hoc non ;^gnofcat, apudqae
ideopUne
inci4i-
ani mum fuum mecum deplorct , nedum ut inficir.? irc pc ffit :
E P I S T O L A
m*\u t/.i» incidimus in ca tempora , de quibus Spiritus fainflus ^rxdgk ylmuftitidmfu'
z T,m i.v.i. peubundaturam^&defeSiuramcbaritatem •^forehominesfeipfos am4ntts,(upidos,eU-
2-i.4-f.<3 tOSjfuperhs^bUfphemOSyti^iniSi, «fsV/tJ, <«axro\5^Kf , :^b4AW, «^<A«y«5-i;^, (piAn^iyus.
ErqujE fequuntar: hxcqueadeonontam Uibis quam O bis Chriftiani,
Ex.ech.s).9.4fiiiynrhTTn\u eflc crimina, omnesboni^^?ff«»r acdolcnt. Quocircanemo
piusdubitat,.quinquoquomodo id agendumfit, utoftracifmidamnaca
dudum,D.AiMA,charachirirasabrx(ulioquaprimumquafipoftliminio
revocetur, eiufq; Praxisinintegrum prift uimq; florcmacnitorem cum
i.cor.i6.v.i4 Theoriareftituatur,ut,qn^ omn-.b..- aili'jui nojlrif, mxi^ Apod.modiraridebtaf,
In Ecclt fiaftjc; » ftatu , fiHn^uis hom-num 'oquar & Angdorum , charitatem
^•^'"^'^^'"'''•^autemnonhabeamf*^UifumvelutA5fdnAns^& cjmhalumtinmens.lt fthaiueropro'
phen^m , & mviflih omnia wj{l ria, & mmmfcientiam , &fi hahiiero omnem fidem,
itaut monies tr.i,fefam.,ih^ritatemaufemnon habueroynihilfum.ln fecularibus,/E
i.c<.r.;3 f .4 dijl, iliuro m . ihosp . •.i.^cmm cmnespLuft.ttes ^neaiy &fi tradidero corpin meu*}: ut ar-
deuii/yihAtitatem autemnun habue' 0 Mh''.i)iihi p/odefi. Dicam cum Ap.ftub >?f •««<:
tXtr.s.v.T^ t/jx-r<t^/)4f.'f»Jf//: btntgna eR-. non dmulatur ; «3« ogitperperam :non vfiitur.non eil
4mbiiiofa:..on quierit qUdfutifunt : non irritatur : «0» cogitatmalum: nonguudet/uper
iniqu:tati:icor}gaudetveri(ati:mniafuffert,ommacredtt,onmiaJperat,ommafuftiaet:
nunquam exitditimanst in aternum & eil ma:or omnihus virtutihm.
B.^upift.de E.< mem(\xt cum B.vlwgtt/? loquar)^;/? rtgula dtledionis, ut qutfibi honavuU
vcra RtUg c. prouemre y& proximt veltt:& quifibt acittLremula non vultt & lUi nolit. Et. Owwi*
^Romx).-^.\ofrdCept4\2i{kiSimocharitAti6 complexu comprehenduntur. Charitas caufa&nik'
hUdGat ^^^ ^^ omnium virtutum^qUafi defit,fiufira habentur caterajt autem adfit , hahentur
ijol.uvVomnia. Omni4fiuntfaciliacharitate, MandatumDetnonhabetgrave: Autenmquis
t w!/w '^- "*" ^^^*i^ti& iamgravt eJf»aut diligit^&grave ejfe nan pate^. Totam magnttudi-
t»tu. " nemdivinarum eloquivrum & iatitudinemfemrafojftdtt Charitas , qus
Beumfroximum^ dih^mus. St ergo nonvacat omnespagjnasfanaas perfcru -
tariy omnfatnvolucrafermonHmevoIvere, omniafcripturarumfecretapenetrare^ tene ,
charitatem ibipendent omniayita tenebit quod tht non didii iftt^ter.ebts & quod didicifti..
idiB'^»s.ii>^Si£Utenin\radixomniumnulorumencuptditaiyita& radixomntum bor,otue^cha'-
rttas. Quapropter fe£iaminicharitutem, duUeacfaluhe vinculum mentium, finequa.
if*Lum^L dtvespaiiper c/?, & (Um quapauper divcs eH. H<tc in adverfitatihus toteraty in
frofpmtatibm temperat^ in dnrifpapon>i butfortis.in bonu opertbm hila-
r^ mtentationetutiprfia , in h^[pitd:tateUtipima ,. interveros fr&tres
Utif^imAyinter falfos patientijjima. In Ahelu tacrtfictograta, in ISl^eper '^
dtluuiurnfecura : inAbrahdpercgrinmonib. mafuct tjjtma:i» tribt*6pueris
iuguladis ignes innocenter exfpetiat,in Maccabxi^fittos ignei foriter tote-
rat\cafl& in Sufanna erga virum,in Annapofl viri^m,in Mai: aprater vi-
rum. Liberain Paulo adarguendum:Huwilts in Petroadobcdiendur/r.hu-
^ mana in Chrifttanii adconptendum-.diuina in Chrtfo adignofcendu,&c.
SoU
De D I C A T O R I A.
StUfdctliseH charitas : kiunii cor^'ufentit iniuriam , VigTis cmem ttiacerant, eke- ^ uuron.im
mofynd Ubore qu*runtur,fanguis m martjriOyquamvu ttrdcarfjes, ncn tanun fim do- '^'^'^''^^J"
lore &ttmorefunditur. Hic omniafunt quifaciant^fnU (hmtaifiut laiore f/?. ■^*"*
Uxc charicas fubieaam noftrum (i{k,Reuerend.f^:mt P^ms, Clemen • f^"^lf^^.
tiJftmiDomini.gratiofiftmiPATROl^l. qiiodpriEfenshicnofterlibel-^;;''^^'^;,
lu$ tradacpartim fieri cammendans,partim omicti gemcns dolenfq;.Ver-
bodicam:'A<^M«y«Sj««'dcteftamuracprohibemu$,charamcharitatemper-
fuaderefatagimus. Quare non litigamus de Authoritate wdMaiorttate
fummiin plebc Chrifti facerdotij^non difputamus: an & quibus , quomo-
dovc expcndenda fint in Purgatorii foro fupplicia:non rixamur de carnib.
vcl vefcedis vel fecus.alia rcs nobis, alia fccna q.agitur. Moralia traSiamtts.
Dogmatica aut plaae n5 attingimus,aut. fi qua extremis digitulis hbamus,
ca dicimus , quseex orani partc coiu^p<rSiTy,Tu. funt , & extra controuerfias a-
leampofrra, quocirca & eo confidentius utin omnium , ita in veftrum
fingulariter Venerandumatq; Magnificum confpedlii produceregeftim'.
Moium traciandi tal e m fo re co n fi d i m us , qu i bomine SS. ihtologu & MoiUs tra-^ ^
Studiofo c^/)r<«ro«eindignus cenferi non poflir , Hieroglyphicui^ nimirum & "" 'y'""''"
Mtfr^/if^nampcrhieroglyphieasiitcrasarcanosfenlusadumbramuSj&fa-
pi^nriba$/>w,/>^tt^«/;.<i£Ar/r4,Prfy/ir^,Cquemadmodum tirulusnullojotafru- Cnr Hinogij-
ftra redundanre lcquitur) evolutione intimamus. Is autem modus ncque /*"""•"
nov«s cft l7j£oyo/)/;i<e P?fl/fj(/c)r;t«j , neq; fingulari fua fuavitatc , oblcdiationc,
vtilitatc, frut^uq^ carct. QuisnJimilitudinib. '£/;«-/> «'^""''.paraboliSjCiconi- .,
bns,piduris,£abulis,& firaifibus vira raaximam inelTe ncget j at verc Horat. ^
Omne tulitpunclum,quimifiuit vtile duL i ,, Borat.de
Leii&remdtli^ande^pAfiter^momndOy ^"'
SiC mmt<eraiilert&c..
Non isjinquam.ut .edeamus i€gyptiorum mos tantum cft,ncc foliNiliacf
hoc ftudio ducuntur imo ne noftri quidem,qui mulri funt.foli, in propha-
niSyipfeSp/ntMS. ab Hicroglyphisnon abhorrerevidcrur, fiquidcmrcm
afquabihter&abfqiadfedtibusaftimarevelimus. Quidcnim.?annonIfl&
%^v^iz^(;lnterrjga in qim^iumenta, & docebunt tr. & volattlia cali , & indicabunt ,^2^'! '''^
tib:.Loquere terrt & rc^ondebit tibi, & narrabunt tibipifies niarii.
, Quis in facris tamimpcritus cft & hofpes,qui nefciat , Aquilam diuina i>tftt.)2.v.iu
prouidemi£d\t hieroglyphicam. Qms\onoi2ixffetperitesobthurantesauresz6. ij-.ri.v.ud
verba incantatoris typum pr^ftarc rtfradariorum verbi dimniaud:torum?(\aem '^yrrz.i; 4
latct llnguxm ca!umn'.atrtcem,novacuU:, & labu dolofa illitx oUo romph^a adfimila- M^tlw^v.is
tUSerpentinamprudenttam Siccolumhinam fimplicitaum ipf Bominus Saluator ^"«•e-^-*
in Euangeliocommendat. Fomicrf U.^iyXK^y eftapudSalomonera'. Vitis6cMl^^ilv.s7.
p/irrfapudS.Pfalmographum. Amorem ac bencuolentiam fuam erga Hie- conf.iudu.c.9
rofolymiranos & quofcunq; comendat Dn.Sahator per GaHmA 4/<«, qui-^'^'*'^"'-^'^^'
bus pullos fuos tcgit.Et quis oriinia pcrcefercpoteft?Indc autcm perfpicuc
(*; 5 apparct.
t f I -S T 0 -L A
fpparet,quantan6bisetIaminSacronBibliishuiiisfegeJut. Qujfqtiifcro-
go putavit hadlenusjin profanis tantum feriptoribus extare EmOtemata>¥lof-
culosyptdiafjententmyHieroglji^ivca &c.h corrigac mcntem.Non eft fteriHs hii-
ius nofter agellus, imo fcraciftimus. Quare qui inftitutum noftrum impro-
baverit,isinfcitiam potius&ofcitantiam^aamagnofcat & improbct>-&
corrigaf,confuIatidemc4W<iw<«c ^^^*. a^f/a/^^/fOT^legarq^B.Patres^EccIc-
■fixPrifca Lumina,obviaubivis Uierogljfhlceswti\l\g\^ deprehendet: fat fcio.
B.sAug.in Pf, B.Auguflintts CurtofulojhuiHs £vipifcihu6 maris adiimilat , qui in profundo
^: huiusfecuhrantum qu^runttemporaha,&difcurruttanquam magnatra-
id.mpj:6A. '^aturi nequicquam. Impiumfumo comparar. Amhoram Spei cum Apcjtolo hie-
idEp.i.ad roglyphicumfaciDJ«w^<4?»«4vi^/tf inreciiud;usja<5tatopingit. i4r4ya?;;/Kjer-
id.-bid. «ffafquiparar, ConcentumfcripturarttmHarmonuvdor^tino Mnfuo Cimilem elle
id u.zz.cont. tlicir, &c. B.Hteronym.ArcbitedAHtem mala coTnparat/if^i/f*, qua: fi contra du-
F«*»/?.«:.44 ^^^ rnaceriam mittatur,revertitur in mittentcm. lyncem cuius hicrcgiyph.
rei faciat, cx EpLad Chryfogonum Monachum perfpicere eft. AquiU iridcm ty-
BTiier.Ep.ad pum vidc in c.i.Mich.Ecin Eplzd Ruflic.Monach.inciuir.Jtcutmordetfe^pensin
naS!"^" fc«''<'>/^'^ quifratrifuo in occtdto detrahit, &c. Ut j am definam de B. cUmente A-
id.in Ep.,zd lexandrmo in Pasdagog.^ in Stromatib. & de B.lren<tc. B.TertuHtano B.Cyprhi'
^dmioih. no.B.Origene. B.Athanaflo.B.uHantio Virmiano.B.Amhrofto Mediolanenfl. B.Bafilio
Patr & swd. Magno.B.GregorioNarZ^m^z.inoTheologodi^o.BBiCjrnlloutro^fj.B.loan.Chiyf.
Theoiog. Conftantinopclitmo.B MgenttoEptfiopo Rujpenfl.Venerabilt Beda. B.Bernhardo CU'
.ri«r<j//^«,'?,&;ahtscompluribus, exquibusnonnemotaleshterashienpgly-
phicasftudio(eatq5 2jfi:acimconquifivit, in fafciculum compegit,&jufta
tra<5t:uioneprofequutusabfolvic. tJtomninofanioresinterprofanosatq;
Gentilcsmittam.
Iliorum igitur veftigia legimus , prcmimus , illos imitamur , cum illis
loquimurin Eiconibus hiCce noftris hieroglyphicis , & arcanos fenfus ora-
t;oncexphcataindicamusatq;evolvimus,vtplaneinhumanum forearbi-
i.M*ccab.i)- tremiu-, quemhicmodustradandinonmovear. Sicutenimri«aw;/f»;/>«r
*'+° .l'ihcre,autfeinper aquam^contrarium efi , alternis ausem vti deU^aliUiita Ugentibus
Jifemper exu^usfltfmno-,non eritgratus : nec femper graviora legenda Iunt,fed
faftidiumfuavioram&vtiliumtamenledioneabftcrgendumeft.quamad.
rem hjcc noftraappofitiftime quadrabunr. Quibus eaplicntis dc intclledis
Rdiioreddi- .eadem opcra rationem reddimus atq-, reddidimus,quare pHridarium Hie-
tt,rtn^u. YDg^yphico- iV/^j/'4iV infcribere placuerit \ De Hieroglyphicoy^^^^-^^^c plus
c»r virid». facis. Bcnc ri^ida^ium, nam odor.it/fl.mcsflofculos fcntctiarum ac rerum cum
^adwf.v,nu exfacristumexpiofmistran(|iIancantesluicinfevimus, plures etiaminli-'
turi,nifichartacang.;fti.^prohibu fler, nihilaurem vctat, quominnsquifqi
.Topicafeu Lct pJQs coidatus, acdodtiis pro.cuiufqueinecnii du6lt7 aclubiru nhnes hux;
»:ornniunes T ' . i. i dD i „ . ,y-
Virtittura& transtcrar, mrerat Ec hoc Virtdanum noltium lici eiiictiit mltar inftrnailU"
Vttiorum. ^ j^j aclocupletiflimi, T03/<:on^7M Virtutum vicc funeetis , perq: virtutes atqms
PramptHiriH .-*..,.,- ' . „ ... y 1 1 t • •
m.tfit. c.ontraria vitiaaj(ciuTentis.PAow/>/tf4m, m quod.quoalibecexunmmcoB-
■gf.g^re
DlDlCATOR I A,
gregares& viciflim ex codem depromere pofnr,nece{Iirare ita ex'gcte. ^c-
cedit,quod de quavis fere materia izA difTertavimuSjVt de hac vel lUa vi^tu-
te,veIetiamvitiodircurrere,vtvocant,volenti,eximia&vtii4flimafutura ^^j.^^.^^^
fitmanudu6i:io.Ccrte;«Ff«r«/4C//^4rf(/aef/?:Et(vtcumB.Hi^r. loqaar)»««r- ^'^ uJeri^.^
' raaurumqU£rmr,6^dej^uviorumalveisJplmdensprofirturg[4rea. Ba^olus^dttior ^j^''^*"^'^'
tStcenoquamfimmo. Meum propo/itumeRyarutquos!egere,probarefingulayrennere eZLIT^U'
fu* bona fitnt^ & afide Cat hol. Ecclefia non rtiedere: lur igitur me lacerant amicimei^. y^'^; ^t^fl^-
Deniq; tempus ctiam monet^&jubct Papyri ratio, vt etiam explice- ^,,',^ y^/,.
taus finem^fiopumq^ac mentem ttofiram in invcntione hac noftra »^ -zoA^ff-w, & e- ptn hHins
volutioncquodectiamfuprabrevireradmodumartigimusicaput&fum-^""''"""'''
maeft.-Virtutem commendamus,taxamus vitia,iliam perfuafuri , his nigru '*
Theta fcribimus,& munimus contra ea mentes animofq; cordatorii.Deiqj "
timentium. Varios ac mulriplices huius mundi mores,machinationefque "
graphicedepingimus, ^ bonisatquehoneftiscontrafueosprasicririflima *'
pharraacaexhibemus. Neminiinjiuiam inferimus , labcmnuUiadfpergi^ "
mus,virtutera,vbireperimus,laudamusinquibufvisiviria,vbiinoleuerur, "
geflliingimas,dereftamur,mifla-herimonemii5,inmiliis f<'^«»^. ;?«"'*'« in "
omnibus:adeoqineminem,qualifpedatimfuggijleruripfe,jureconqueri "
Rofle fcimus,nifl fi quis animum «;erat.exacerb;uum, exafperatum, cfFafci- '* ~ jj
mrum,malevoIeritia,rancore,mviaia, a?mulatione, demq;Ui!$ipiisvitns, i^^TipuS
ijpasin hocopufcule maxime reprehenduntur ; idemplancpropofitum ^iS-oi-^^,
i»obisquodMrfy;i«i/i: " *'l!'J'"^T' ,
HU' cjei T4rsmodum mfirt novtre hbtih,' Tyra».
furcereperfi^nu diCen devitiU^ Erunt forte. Martiai Efi.
Sifor&efuturus flt non-nemo,quiSatyi:ici ctimen mihi obiiciat.cum Verfit'. ftl7Hs'sJ'i.
Qmnt vafer vittum ridenti Flaccus amico
Tdngit,& adihijfjts circum pracordla Uiiit',
^^em'itemmegoc\imB.Hier.'Nemo^\nqvLa.m^repHhendat,quodinopufculisali- ^ jj;„_2p.M4
quos aut laudamtts aut carpimus.Cum m arguendit malit correBiofit caterorum , & in Mareehn.d*
optimispradicandiibsnorum ad vtrtutemfiudta toncitentur. Condemnatio autem ma ■ ';7S';£*.
iorumjaus honorum eH. Necdetrabereeff,verudicers.Q^re{em{dtm funt vcrbaj porian."
BocobficrOyVtfrmerdaciusquippiamfcTipfetOynontameaqtiifputetaufieritatk ^S«->^^t^^'J^[l^„
morbi. Putridiecarnesfcrro curatur& cauterio.venena ferpentinapeUUfanttdoto.Quod vitanLpep. '
fttisdolet,matoridoloreexpellitur, d^c.Hifccnon cotenrisreipondco cuPocta: •^**^^
Lsttratus rel^qui cammfnan'pli
Omnesvmus&fi.mAmusa^is.
itoWTr^^inquit B.H'ter.)efi veritas,nibil igitur mimm,^iUi,quipradiunt eam, amaft- B.Hur.ti.t.
tudint replentur. Fmimurecimdtm rcftimonio bona: confcientiac, quod fco- 'f^„"J^^*^'i;.
pnsatqjfinishnjusnoftraefcriptiunculasfueritatq; i\i:prodeJ]emuhls,oh- *ptr.
eJjenemmi^ghriaDeiibonurfibomrum:'^^^^^^ coniidenter cum eodem ,^(.^^^^^^
B.Hieron.exchm!Lm\is:Spernemeshominumiudic}a,neclaudtbweorumextollimuri 'nc.x.L»,
mcohtreaafvjnibus contrifiamnr,/ed ingredimurreitamim , &tri:ai a S.Propketit '"""•^"'-
4ep4tribmfemttM.Sed!Qnode[a.btoi[.^
Ad
Epist. Dedicat.
n?.fl-^«»fl. Ad vos vsxt\\\Rcverendipmt Patres,Ctementipmi DominigratiO'
ciDedicat.Jipmt PATJiONlconucnor,zp\id Fijlranim Reverend. lUtiflr.drMa,'
nmtl. * gmfc.DominafiDn.^ulvinsini hocqLucquicIeftopeIlac,depono,memon$
certeatq;grati(fimianimi«r?©6><<^, qaodmenuper PATRONIy^dovilis
Dn.acServatoriinoJirtlefi Chrifii, quod ipfi Nauhaim^ colligitur, pafci-
turq;,curam,tambcnigneatq5gratiofcadmiriftis,atqiadcohocgrat!(Iim£e
recordationis •nx^^je^oy^cum aliud non liccat mihi,infimorum rubfeiliorum
homini, zi^wdi Rev.lUuJlr.f^ Magnif.Veflr. Dominat.dejponett fummo
gaudio fuit, frudum laborum meorum qiiantorumcunq-, abunde praccla-
rummihiinderetuliftevifurus, vbi quamfmccro, h\imilizcVeflr/f K^tif^
lUupr.& Magntf.Domination. devoto planeanimo ofFero, tamfereno
vultuacgratiofo afFtdu a Rever. lUuJlr. drMagnif. DominAtion.Veflrii
fnCci^ictm.Dn.nofler lefm C/^rjf/^/^falusacfofpitatornofter Vejiras Re-
ver.llluflr.dr Magnif. Domination. omni benedidlione corporisatque a-
nimje cumulate benedicat, Scflorentes- vigentes confcrvet ex hoc nunc &
pcrpetim, quod animitus voveo lucubrans , propcrans in noftro ( imo vc- •
ftro}mufsolo Nauhaimiano.Calend.Mart.Kjij). •
Rev.Illustr.etMagnif.Vestras
. DoMiNAT.humiUobfcrvantia
& obfequiis colcns
HenricusOr-<€us.
EPIGRAM-
EPIGRAMMATION.
Prafens qmfUddepeg^ficlum
Vult trmfmittere-,viY honmg^ hAheru
Curis df^ merls^molefiils^
Js mte omrtia maximum lehouam
Sincere vereaturMque amet.nec
ISlon & ante oculosfihi reponat
Verhiiuffafalutts.exfiquatur
GnauHsofficia drvocationis:
Suum diltgat intimog^ amore
Proximurrhparitcrfuas agat res:
Nonfiefi xx^oiiUf? detimplicatumy
Vt furtemflacideferat.jvelvnum
Curethdiuitiishietneopimis:
AuUiatg^foripericla mille
Et difcriminafi ddm vitahit:
Imwittetrigidos fuhindefrAnos
LinguAydet Uhtisfuis cap firum:
TXuriroyefiz^non agatpennde,
^lundeli efifie velitynihdg. maliti
Effe quen^fwiit.quodcHfimulg^
Sic eH illi futurm idern (^vja^»
Jum ruhili^ v:tetinquinarey
Bt thor umfugtAt coinquinatum
Fuum a cnmine corpHs^^fagacem
Conferuans animum ,pium^pe5iuSt
Infami ahfineat manm^furtOi
Sepftis dirtgat at^ cautus tiBtis:
Nonft alteriu^fiitis licet dum
Bfifi^nemine ohefifi.adefifie cunBis:
Hoc emhkmata nofraie docehunty
^uodipfiumfauet admuens Or^us,
£X
E M B I E M A
EX VUO OMNIA.
OmnUdminafuh/tftunt condita dextm^
lUaeadem Verbo^ Flatuq^reguntur loua.
Omnibud hac ergoprma i^ [let ymcacura^
Debita dmn^z yt dicdtpracomaME n tu
A PRIW-
A P'B.INClPIO PRINCIPIVM.
PANTOPLASTEsDeUS,quieftPATER,FlLIVS,SPIRITVSSAKCTVS,vn^ D./mW,
eflentia, trinusper(onis,homoufiis,homodoxis,homoiiauis, fvere u^uzs.v.if
ENs ^.HTiyiAScDeus/uperomniabmediiiusafqueUud^tusinomneauumi Condi- ^-^'^'y^»''»
dittotumhocvniuerfum, f<«/«»im^/y<««w cum (m$ AnhangelU atque Angelis, ^f^^^vs.
Orbescasleftescumtotoipforumexercitu, ornatu , virtucibus atque in- gm.i.v.i.
-fluentiis, L««priwi^e«M,, Sole,Luna,Stellistumerraticis tum fixis, Amm f^l^'^'^''^^
cumvolucribus&toto AHtuumgenere, /m4w^««curaeiusincolishom.i- cen.j.*
ne&animantibus vtquadrupedibusitabipcdibus, reptihbusatqueinfe- ^J^^^Jjf*
d;is,fubftantiirq;minutiflimis:0c#<«««w&mariaquoq;,vnacumBal^nis& iob"i&4o\
omnisgenempilcibus:OMNiA. i«h.i.omnU
° * ftr ipjkm.
Condidit rotumhoc vniuerfum P4Wr ^«r Fi//«»f Xop*HQ<^^ & Spiri-
tumvtrique^i/^ii^n^i^yi^tlnoyyrfWTVMrSicmdickutinCictisiInprimipto
lohimy calum & te- rAm,& Spirttus Dominiferebaturfitpera^as: Verbe Domtni uliPfaLji.v.6. ]
firmati,&spiruuoris eiw, &c,
Condidiromnia exnihilo. NullavelpraEexiftenteTcIpraiacente Gtn.x.v.x.
materia-.ipiecreauitoMNiA inprincipioi'*T«» fiicp-m>' j?e»..4.v.ir.
Condidit»«/>riM'/pw , temporist fcilicet, ante quodnonerattempus.-Gw.i.T/.f,
tumerat illud principium,anteapuraputazternitasincomprehenfibilis. (^<>"f-0'*id.i.x.
Condidit GmniaLiBERE,y?</poftquam tamcn condidit,»W(^rw: Na Rem.iuv.iT
libertas non neccflicatem ied coa<^ionem excludit. „
CondiditomniaGRATiosE,nuIlopraeexiftentecuiufquammerito: j^ ^j^j
^menimpnor Ultdedtt altquid,quodretribiuretur} Rom.u'v*'i.
C-ondiditomnia potenter, potentia infinita , &incomprehenfi- ji!«f.^,'Gi«.
hi\iiqu4ommafibifubijiityOmntaj[.^pot^ft &facit, qut vuU , tncalo&mtma , vltra *^'j'-
quamnosvelpeterevelcogitaHpoftmus. pflius.v^.
Condiditomnia s f^Pi^^TEKi^diCpoC\iitin^numerD,pondere&menfu- ^ ^^
ira,isc[imsfapienti(t non eft numerus. sipH^v.ii.
Condiditomnia sex diebvs non vnomomento,non tantum vtfint, %!n'CvT.
fedetiam vtcur(um obtineant «/«^^'"''jquoadei videtetur. Hcbr.w.i.
Condidit omnia p r o p t e r femetipfum , h. e. adgloriarp fuam, bo- raui.frrptw
^iumque fuorum eledorum & dile<5fcorum, vt inde reluceret ipfius 7/''^'^'
Gratia-.qaz Ccvtm crgsiemnta operafua.,in primiseledos. Preu.io.v 4'
Libertas-.qnod in manu eius fumus.tanquam Itttum in manujiguli. Rom.^.v.ti
P<7re^<«^:quodexomn;busmiferiis,quae,quales,quantie,tumqueill2
fint,adeoque ex morte ipfa refufcitare nos poflir, ^^^* ' " ^*"
Condidic,conferuat,& regit omnia/uftcntatque verbopoieniit. HtL.v.], '
A i Quu
Emb l e m a
QlflS TE PRuETVLir?
^odfumm ^gerimus dtumo munere conftat:
Ex nobis almdnon nifthuUafumjis.
Ergo cuiq'-,fiet magn^fiia leBto cura ,
Ft domui offictisftet hene tunciafu^.
Pic
n. s
HlERARCHI^.
Pie vereq;,Nm0,inquit Baptiftes ^fihi fumere quk^uawpoteRy nifidattm loh.iv.tr.
fiteicceltttu. Figuratidnoftrum Emblema:Nam in me^io Ecclefiafticusfeu „
perfoiJd quaedam Ecclefiafltcay Epifcopufve , cum Pileofevi Infula &c pedo Fpfio- „
palibus furfum arre^a dextra ccelitusftbi datum librum captam, probarenititur.
Diuinitus dari facros ordines,&cognitionem ad minifteriaEcciefiaftica
funflionefquc fcholafticasneceflariam. Qutsenimadhacmuniaidoneus ? Ne- ^^"■•'•*'-^-
mo cent.Quisteprdtultt} Deus. Omnes neceire habemus cum Apoftolo fa-
tendogloriari, &;gloriando fateri : GrattaDeijum^idquodfum. Et : Nequeqiii ^cor.^.v.j.
plant4t,efi aliquid^nequequi rigat/tdqui imrementum dat Deus.Difriminadonorum J.cJr.J^/-'"*
fitntifedidemjptritus. D:fcrtminaminifleriorumfunt.,fedidemDomintu. Difmmina j.cor.n.v^.
Facultatemfunt , fed idem e§f Deusy effictnis eas omnes in quibufvts. Vnicuique vero ia~ '^;^ J|'J'
tur declaratio Spiritus ai vulitattm.Spiritui Patris loquitur,Loquebantury\niquium Matt.fo.v.ig.
Adus \i^oiko\i(i\,proutcuiqueSpir:tusdabattloqut. V erho dicam:Nemofibi fii- ^^f/^^'J'*'
mit honorem. Adco quidem vtipfeDowwwd^i^^i/tt^/ordevocatione&donis, loh.iov.ii.
augeraatibufq; cxcellentiflimis fecundumhumanam naturamglorietur,^'^''^'
nec ab fimiliter Prophetae atque Apoftolf.
Claudit huic dextrum latus Virpaludatus , vtl chlamydatus , idemquefur.
fum extenfa dextra , e cselofibipotreclum enfem arripiens fignificare fatagit , etiam
magiftratus tecognofcere Deum authorem ac fuperiorcm,necfibi ipfisac- Sjr.it.v.^.r.
ceptumreferrehonoremiftum,fedfoh&vni/lrf&o«/<?w/;<«DEo,cuiomne$
etiam Maximi fuppHcare &homagium praeftare obligantur, Omnit poteflas
d DeoeR : Vnde &-nomen Deorum cum Deo vno &foloparticipant, Deus z^.&filq.'^'
infiituit reges,& transfirt Regna-^ldeoquc fub DEO funt, exemplum praceunte '^/«^^''^.
Vice-Regey£gyptilofepho;quod'ipfumipfiefteruntdiplomatumprooe- c7n's»^v.]'f..
miis:N0i,inquiunt,D«/^y4rw.Denique
Siniftram ({ipztvirrufitcusfuperfiedelatum Itgonem eleuata dextra fumptw
m , indicat : Efle fe diuino munere, qui fif, nec fuum fc fibi fidorem fado- p},,, ,£, j.
rumveefte,feddiuinafibigratialocumadfignari..
Quae cum ita fc habeant , quis non videt in id fibi incumbendum to- yr
tis viribus;quocl diuino fibi munere , mandatum efle fentit:vt ille loquatur
xoytiB-iH. Idefeliciteriwperet.Hic inftidore vultusfui maducet panem.Omnes au- i.pft.^^. v xt..
tem&fingulifpIendorcmfuiordinis&operisintimoreDominiagnofcat, ^'"" '^ ''•*•
taciantothcia Unguli vocationum , & vt quifque accfpit., itaalius in aitum illud
Cdonum fuum ) adiniviftret., vt boni dijpenfutoresvariagratia Dei: iftud tenen- T./'w.4.t'.rtf.
tes, fingulosqwcqmdfeccrintbQmJmcnportaturos aDeoyiW noififlimadegefta f.c'or.7'v.„..
difpenfatione reddenda ratione, & cui multtmconcreditumfuerit , abeodem l^u^^^.^J.
multutn flagitatum tri : qui autem in mtmmit fidelUfuerit , eumfuper muita confit- ^""•^^•^ ^ »
tuendumfore.
A 3 m
EMBLfE M A
REGINA FECVmA.
Etginus ^fomam 'ELeginafecuniadonat^
Omniafacitfecunia^
-Excacat magnoSyMedtoxymofq-jjO^^amos:
^idnonfoteHfecuma^
Sapicn-
nr. 7
SapJente J (apfemer credunt ita (apienti : Tetunid oUdimt omnu, Au- ^ cCi,<r)c^
rcum eft hoc & argenteum feculum, auro ducuntur omaes ftatus & oi6.i- xkfin <mti-
nesjauro eapiuntur & argento magui.parui , medioxymi ; auro dcnique & <Po^i hy^ '
argentoregunturfumma&ima.necabsreeft,quodRf^i«i!titulo/>«««MW ^J^^ ,^^^
ornat Vates Venufinus Horatius. Qujd enimr' An non auro temeratur illi- liZldmz^'-
batusvcrbidiuinihonos ? Certe.-velipfoDominoteftc: Sncerdottspretiodo- "-*"*■
iioti& Propbet£pectim4 dtumantitnterea lehoua nttuntur,dtcend»t An non khoua tn
medionoflrieil, non/uperuenietmiumalum, Vireretadhucintcmeratusflos £»:.</. tj.v. 8.
diuinsveritatis, abfquepecunia&opimispraebendisfi eftet : Auroinfle-
^iturre^busiurisbacillus, &NomothetaBWK«mtwm<fW»/tt?',Tf'«^y^/«'«"' .s>r.zo.v.-
impittm&condemnentiuJiumjhifurumfociiCunt,de quibusProphetaEuange- '"''"♦•'^**-»^
licus: QtMmod§effeilaeh mtretrix vrbsfidelii ? &plentjUma iure, in qua iujittiaper- Efa.c.i.v.iu
miiabat,ea nunc homicidarumplena eli} Argentum tuum abijt infcorias.merum tuum '^''•f •»»*
injpurcatum efl aqua\ Principes tui contumaces & focijfurum ; vnufqutfque amat mu- ^.^.^ ^ ^^^
nus&fedraturretributiones, &c, In viraciuilifeucommuni, quidnonfitauri
fimcftudioqr-vtnon immerirpexclamarelibeat,liceat:<ittrfy4a«</4wei^«i</ ctnuerfHm tx
non mortalia cogispedora?Mortatibut nihharm pecunia , at^ inter homines vnaplU' ^^^"''^'""
rimum valet, Vndc iterum alius intonat:
Vfoh vt mhilfanum rtperiof vjpiaml ^rifiofh. in
Sedpariteromnesferutuntvi^ilucrol
Auro blafphematur nomen Dei. Auro finnt parricidia miniftrorum. „
Auro excitantur feditiones. Atiro pacrantur homicidia. Auro committun- „
tur ftupra,adultcria, inceftus» Auri ftudio exercentur latrocinia. Auro fe- „
riiturfalfa tGdimonisi.Aurum&argentum^antmafum & fanguismortabbusyhoc^^^^f- S"***^
qui caret,necftbiparauitfedulo viuosbic inttr^mortumcmum ambulat,
Fttdorptraurumfoluitur, prMdemin
Vioiatur auro integ} has,. ">*"" -^ ^'-
?axocctdit,fidesptrtt.-
Uegtfcfj & ipft tnttrcidunt. \
Si iui violandtm eH, auri (ncgiyzndiJgratiA violdndm eji , incmrUpietattm ex NaHU-
ssiits:
Sinemevecariptp'mum,vtdiuesvoi;er^ ■ Senee.iiEpi^
hemoanbonus^andtuesomnesqu&nmm,
A ut diues opto viuere autpattper mori.
Verum, heus ta,bonc", quid vanhisauro; quid fluxiusargento; quid
d&niqnc fragilius pccunia .^' adeo vr ,yi pf /m*»; «jtt«</«w /«fm«,»4(5?fcr^wrf«i- M'''' '^' •^^^
mApattmmam auiwn & argentum non vindttant in die irtjme teftabitmur adutrfus pfj'^g^v. ,,
cultores,adeopretto(a efiredemptio anini^. Qu^t6 fi diuitia affiuant, nolt apponcre cor, H
aurimajfi cauefacrafacias , nec Jpemponoi mpereuntibm dtmtiis ,fedinfolo Deo viuo. \]_
Ibt th'tJauriK^,vbi thefamm manetMernum, - M^th. t.v.n
PBCCA^
Ul.V II,.
Tim Cl.v^'.
E M B L E M A
PECCJTJ GRASSANTIA,
Infima cumfummis mifcentur^ turfta diBu
FacdiafaSiu nemo eft qmpudon hahet
Indegrauem Scclypfm Ecclefta^Curia^Vriua
P^m«r,Beacus,ille eft qui minimis ftudec.
Summa
/ ' IVt - :- v^ 9
Summa totius huius tmblemat^ confiftit h\ illo Hofca? difto , capite
quartccum qiio vocem tollere lubet"': Audite Verbum lehoua ( 6 populares.') Hofe^ ^.v.u
nam contenth e/l lelmacum hthitatorihus terra huias , quod nuUafitfides^ nulla(^ ht-
ntgnitas,& nulla agmtto Dei in hac terra.Vmrando & rnetiendo, & occidendo,furan- ibid.v.i.
do^ & adulterando effringunt legem,&C£des altdtaHkfunt contigui. Propterea /«^e- '^"^-f • J.
btt h£Cterra,&languehitquicquidhabitatin f<i.Taliaplane,6 diuineHofcheha, ^^^i^^^^
runttcmporanoftra, adquacftuscollatatuos, ouum vt ouo (imiliusefle
non poffitjtempora quam funt noftra tuis.
Vis & violentia primum locum occuparint.Pf/ZiVar e medio iuftiria ScSa- snetBn <»
pientia,vigeritur m.Perftrepit illud Caligulae: oderintdum metuant,quod actna- ^"> caiig.
us tihi lUcruento impofito capite fignificare debet,cqdes aliae aliis fun t cotigu^, ^hrcnu
W^/Wjinquam.for^w.odium.inuidiaaemulatio.wd^wom^mendaciajcalumnia n^j.v.r,
obtredatio:f<«rff; deniq; o/>gm,perfecutio,oppre{Tio,cruentatio. itrem.ii.v.
ScortAriyfiupraadulteriat inceftuscommittereturpenon efte putanr, T"-"'f'«
adeo frequenter , liccntiofe , & impune etiam, quod mali caput eft,perce- urZ^T.y.
trantur, adalterantur, dcdomum mtretricis turmatim conuemunt y vt iqutpafii'^"^-'"-*'
funt, cum manefttrguntiqmf^ ad vxoremproximifui adhinnium.
Defuperbia &c ambitione fi dicere connitar , verbis fafta acquare fcio,
non fufticiam , ita plerique pi»;^ incongrephus &con/e/?ttiscaptantyScp\us Thartf.Mit.
defe,quamoportet,fapiunt, (ino^ patuUpauonu cum tmpofttts artflis penr,£, " ^**
manifeftumfaciunt. ««.iz.vj.
Adhuncmodum tota mundi fphasra Aruginem induit , obfcuratur &
patitur Ecclypfin perpetuam per continua crimina , vitia ac turpitudi-
ncm.
Luce qufdem fua radiat verhum , & flammas longe lateque eiaculatur
fuas.fed ncmo curat.nemo fufcipit,nemo cognofcit , Lucet luxintentbrts.fed nlf^J.u
temhr^ nen comprehendunt,adeo nulla eft Dei cognitio in miindo hoc.
CiicCckauarit£ftudtumind\es,8cingv3i[ieCcithaberJiinfanalib:do,\nde <^'-'f<:'''""Z
fasnefasparitrutinalibrantur, &azqualance. ««/«»»' W.
rK?w/?i/ufumit incrementa per momema, fideszmempercharitatem ef- Satyr.z^-
)JwA:labafcit&refrigefcit : MuUis annis iampera^is null.,fides>fiinpaaif,melin M^,tt.rj^.v.iz
ore,verb::U^ts,feHncorde,frausinfadis. * Cair.v.o.
Quarecum crefcantdeli(5ta,poenasetiamcrefccre,£s:vltionemdiui- •?<"•'>'•.
nam non morari credcre fas eft:lmpleta enim mergitur vrna.
VigiIantibusergoeflenobisconuenit,nec7«'r« rf «;«" (;.^,^,««^'^,-, ^^^^^ ^^^
iuxta Apuftolum:^x«e5e^«KsvTF5 i7n(pslye^u«ze^rS,cuiusAdnemnm tam acce- rZai^v^i'
lerareconfentaneum,quamveraeftDominifaluatorisaflVrno:^rf(;«;«)?g. ^"^■^■■^•'-O'
ri videatity wiu.xi^-^Ti ,^ i-nri^ri , quoniam redemptio vefirapropeefl. Beat&autm ['««JiTJf z«.
prudentesvitgines , feruique fideles .omnesardentes gtfiAnteslampadesfemperparati, ^^^""''^-^ '•
ibuminocQurfumfi^onfi&intro.huntaddLterntunuptias. if/u.T/.^;.
B CAVrWA
!• E M t ItU A.
CATTIVA VnTVS.
taudatar yirtusfednan transferturadyfkm
Dic mihi^quid^qmfohaniuj effefetefil
Horrtda dtmnte quisnon incendia ^ntit
In^fquis yeronunc refififitt }af-y
^r
V. n
Dccxtremistcmporibuso$Dei,SapicntiaPatris,verita$ipfa,Dn,Scr-
fiatornofter,ita ait : Scand4liztbunturmulti,& mu'tcemtr4dent,& odiohMunt Mitt.t^. v.
tnuictmubundabitmiufiitia,r€fTigifcetcharitM. SubfcdbitDn.Saluatori Orga- ,^"^,^,j.
nonclcdium: Htff,inquitaciTimotheumEphe(iorumEpifcopum,Difci-
pulum & Filium in ddc yn^iMCKHacJcttOyquodmnouipmis ditbus inftabunt tempo- 2 t»'»^ *.i
rapericulofa]&erunthomineifeipfosAmantts,cftpidi,elati,fuptrbiyblaJphemi,par.nttb. ' ' " '
tionobedtent€Syingrati,fieleJiiifintatlfidioneyJinepace,crimfnatores,incontinintes,im-Mdv.i
mites.fine binignitate,Prodttores,proterHiytumidi,voluptatum amatores, magu quam ibid.v.^
Dei:HabentesJpeciem quidempietatiiyVirtutem autem eius abnegantes. Concludit tt/^f r
(in ore enim trium confiftit omne verum) os Apoftolorum : Scitote primum, ^p^j w
quod venient in noutfimis diebm in deceptionem iUufores iuxta proptias concuptfcentlu
4imbulantes. Hos tales clepingere,& viuis coloribus dcpidos ob oculos no- /JJrZ-"»!-
bis ftatuere prasfens conatur i^S^A»!^*, sct-.an i»»*n.
Manicas fimul ac pedic^SjpzziimcbarachuritaSyCaptiudtentntur virtutes. cXttiI^^
<:haritasomnibusinoreverfatur,fedped!cisirrctitaincordcfcenderenonrH^i?/T^j
permittitur;ExciditeniBihuicpcruerfofeculoilIudIoannis;T£«„'<*^»:^ii«': „
yfKSfd^ xiym,f*,9it yXue3r*i,i)t."ffym »^ dXi)$-Hct: Vt dc chara charitatc vfurparc li- »t
ccatillud£««.«4/k * * \^^^''
Raraauitinterrisnigro^JimiUimaCj/gn^. Satyr.6.
0/r4«/wi rwfemclperadaeft, ab exfuiio immcrentcmnemorcuo-^j;^^'^'*-^
<;at,ab«<r;re'vhi<«hoftibtisconftri<Slapracferuatur:inuidia,dico &auaritia.
Inflatismultibuccis optumc-mcritacpracjoniadicuntvirtuti, capti-
uitate tamen non exonerant,(ed quo mage commendatnr , hoc mage pre-
«iiitur; Speciem virtutit habtntes, Hrtutem eius abntgant. Pulpita obfederunt,te- t.Ti>fi.i.v j
nentqj cIauos«*«r'"*'dolo(i , hypocritjcauari,/'*"^^^*^''»»^»*^?»'»»^^»"'"",^/»-
nium borxrtm homtnts,indo^i,quorum Deus venter ejl.,hui4sfeculi homines, qui pal- pj^/y' J[/^
lia, quodaiunr , ventorumintemperiacaccommodateobuerterefciunt:
Virtus non tam fpernitur, cum fuis clientibus ( quodferri quidcra poflet)
fedpremitnr,procuIcatur,demergitur. Optumefcnties, fimecum fenties*
Quodfii ef( velit,nib; ■ ^ malis . Martuii 1 1 0,
EcpraxidonailludSpiritusS.percalamumDauidisfonori:No/iiW«- jjyJ.T?"^!'
Uri in malignanttbusjtt^ ziUutrisfacientcs iniquitatem: Quoniam tanquam fceaum
ftloiiterarefienti&quemadmodum herbacito dicidtntiju vtro deUctare **"^'*'' '
iii Domino, & d^bit tibipetitiones
wdistuu
5 2. 4R£0&
12 £ M t L S M A
ARBOB VIT^ CHRISTFS,
Tlanictem qumt^yitat fr^rupta yiater^
Indagatgratamfejpis arator opem .
Tlamcies Chnflus calt eByatqi ymbrafalutuf.
Nec yentt ex alio luxyyia^yttayfaluj.
Quoi"
-f^
VI. : 15
Qapd Domlnus Saluator apud Matthjcum , Venitei ait; adme^omnes Matt.w.v.it
qui Uhoratis & onerati ejifs,& ego reficiam vos. Tollite iugum meumfuper vos,& dif- „
cite a me quontam mitisfum & humilis corde , & inuenietis requiem animabus veflris, „
quoniamfuaueeRiugummeum, & leue meum onus: hoc ipfum adoculum <^e- „
monftrarenititur emblema praefens, fub typo arborisaqua Chriflui f tndett
cum infcriptione : lefus Na^arenus Rex ludiorum. Non cft abfonum d lacris ^w- ^-^;^^^
hoci>^Aj>^«idiciturenim Chndus: Surculusexradicelep. Vocaturnontan- ur.n.v.s.^.
mmlebouahiuflitianoJira/ed&GermenDauidis.Nam 7.
Arborfumma&imacoaiungit: Rcconciliat Chriftuscorlum&terram,'''^*''''''^'* *
Deum & homines, vnitque.
Arborfemitam q.prabet adfuperiora.ltz Chriftus eft via,veritas & vitd.nemo lohM.v.s.
nnit ad Patrem,nijiper ipfum.E^qiie adeo wctcfcala illa lacobiza, per quam ad- ^^"•^'•'"''^^'
fccndimus adpatrera.
Arbor exttnditramosadquatuor partesorhis : ita lefus Chriftus crucifixus Matt.ii.v.
praedicatus pcr quatuor partes o! bis terra.a\m,Gentibus,Jlultitia ' ludais,fcan- "ctr.i. v.n.
dalum :fed visjaluifica,omnibu6fideUhtu. 14.
Arbor etinmfub terram^argit radices : Nam 4 morte eti;Lm redimit nos "f^ll^l*"
Chriftus & refufcitabit defruluereterrstin nouiffimo die : in ChriJio$nmes viui- &c.
ficantur. ^.cor.ir.v.xz
Arborprabetgratamvmbramfe/is, anhelifque. Ira Chriftus in omnibus ,C(,r.\.v.3o.
a-duerfis gratum folatium: In aftupeccati eft nobis vmbra iudkix-.Inferuore ira i.cor.s.v.\s.
eft nobis refrigerium gratia: : 1« caloreprecum, eft nobis folamen certs exau- '" ''"'^' '^'
ditionis : In contentionelaboris , eft nobis dulcis quies : Inerroreprofe^ionis ,e{\: Matt.r.v.i^
nobis regia via:I» tenebris irtfc^e^i£>^ eft nobis faluifica veritas : In tentatione o- ^*^'»^-*- 6.
pacatfolatioTpiritus: in wsm refrigerat vmbra Paffionis: in cruciatibui Ge-
hennd praebet gratam vmbram aeternae^felicitatis ; humiliores (unt omnes
humanae myricae,quam vt nobis vmbram virae, pietatis, iuftitiaique coram
Deo,aeternaevefalutispr2ftarepoiIint. QuareverbodicamcumPhoftere
Mediolanenfi:OmnianobisIefuseft,fivolumus.Curaridefide ^^ti^!'*'
ras;medicuseft:fiFebribus2eft:uas,fonsefl::(igrauarisiniquita-
£e;iuftitiacft:fiauxiJioindiges>virtuseft:(imorremtimesj vita
efi:;fiire defider-iSjviacft.-fi tencbrasfugisjluxeft: (icibumap-
pecisjalimentum eft :guftare igitur & videte,quoniam
fuauis eft Domin us/
B 5 siM"
H
E M E 1 E M A
SlMPLiCITAS CORONJTFE.
liuidavefini/pemaiopprohiayul^y
Kancorifq^ tuifit Medicina aoTc?:
Verbumnamqi ttbipedtbufqi Lucerna tuu eH^
€tfix. Non errat qui hoc duce carpit iter.
lAxzz
vn. i^
Mirsf, nec vnquaw (atisdecanrataecumsorporlstum animitar^Uretis j„^yr,,.«,,
animal cft afmus, vt multis inde cii6lerii$ ottum locumq; dederic , vc ii ho- 'i^'.^^^'"-^'
mincm tardum,rudem,«TO'^<^To» dicerc ^feUs;Ajir,u,/ifinumThefultam, Ajino "^P^fuL
indo^ioremt&cc. voces:Vtutautcmcontemprumrithocanimal. efttamcn ^^"' J'"^"*
multoruminanimalirationaliexemplar&typus.Eftenimiimplex/A;^)^*». "*
Naturaedudluia Dcoingcnitoobfequeus. Tantoaflfe6tusimpeteadfac-
tum «AW^-^^rapitur , vt medius per igncm eius gratia feratur. lufti xquique
tcnax» Non nocct motfu j^on laedit calce j fed potius idhis & vcrbera pati-
tur,fubinde adpluraexcipiendaparatum, VndenecChriftoequite acfef j/Ji^^^l^
forcindignum.
A(ino ccrte quouis Cliceat barbarizarc}afiniore$ funt , qui vel ab a(i-
no has virtutum vmbras ad rcm & corpus transferrcnon conantur.
Siw//«i/««^,aChriftoipfocommendatur,&iniungitur,vtoptumccre-""^''"'**
dere &optume ambularc putetur is,qui limplicicer credct & ambulet,abl-
que carnatif4j>umia,<iux ftultitia coram Dco eft , & ab eodem confunditur. ^•^•''•'•''•i*»
VidefisaurenB 5 ne dum ftmplex haberi vis, duplex euadas vel omnino JJ^
Ita cnim firaplex^ft , vt dttSum wgenitum a Dcoiequatur : tu lucem &
Daccm >^<^/<>» fcquere, & nunquam errabis»
ili/ V9«^^,ad fratrcs, ad proximum , fingulari te amoris^adfc<9:u trahi, «f^f^s-
diumum t\x.Diigenut es,hunc diligere anteomnta.fitptr Qmn»a,p9ft omnm ytMmo^y Dmt.&.v s-
proptcr «<^>4'«'' amare ww-JrdcbeSj^fwf mpfittn , id nifi feceris ,/«t bomieida' ^"">-i p-*-i^
ntm(€nfi(mc2.dcSo-
Jtt/?aifrr/xc^habeare ,4ufti, ssquiquc tenaxcfte dcbes, &fuum cuiq; '/j*/'*^*
mh\icte.Quifa(itiuftttiam,iuflustft,
MorfuorifUderedehesfieminemy faKnm tcftimonium nondiccrc,men- Exod.io
,dicii$nonferire,caIumniisnonlacerare. i>«»»j
Inipetitw «ffwmtf/ti/yrfrf^Laceffitusnonreucrberarcimalcdidlajmale- , Pttz.2f
di(9isiiniurias,iniuriis5damna,damnisjnonc6penfarey4rf^o«ow4/ttw>mc« «. /?"»». li.x/.ia*
£t id teneas.te ad plura atq; maiorafuftincndaLcg Chrifti obligari qu^eft:
ftqui/ tepercuffarit dtxtram maxtUam^prahe illi& a!teram.Non cxcidsiiAftmApo- mm.s. v, i^.
Ibgusi
Std^x. pro effnfc(Iionibnsaudiendis>e^'o-"A?;t;6» Leo,aiidit &abfoIuit ^ontfonf!f~
Eupum f|«,^A«v»»7K , rapinas ouium : Confitcntera Laniatns anferum /»"<'"<'-
&c. Vulpem, &.aliosidgenuS", confueta abfolutione : T-ace frater mibi „
&tibihtcfunt ca;;;«i«n/<f. Afinum.quodmanipuium fcehi cafiidfelapfum vo- ^^
rafte fateretur,foJum fublimem rapi & in crucem a lorariis aei iubet. Intet- ,,
lsgsz]Uotemam>
Qyare ad vcrberatepara, qui Ghrifti difcipuliis cIiies;Aii/rff w/inquir, ^« /<•«''"•
ftoues inmediumluporum.. Fieri non poteft quin iupusin infimo fontis loco %'!ue%Zl
iuxta fe.ftantem agnum turbatx aqaa^ reum peragerc faragatr .^^ohg de
l^
E M B L E M A
INCENIFM r£R^ AC SAl
Terpemas tibifundit aquasfons yiuusy e^ r/um
f^ultifltcemfraftat yenaferennis aquA:
Sicfidet yera foboles dtleSitofr<efto efty
Corfu4 yt ymbrajidemfic comitatur amor.
Pic
«^ VIII. 17
Pic ac vcrc Aupft.fides,inqnk , eft honorum omntumfundamentuiFidese^ Aug i» Proi.
human£falut(sinittum,(ifiehacnemoadfiliorum Deinumerumpoteftperuenire, quia ij^^^^M^xi
f r , r , r /, ^ • r r • ^"r Diacan.
fiite tpfu mc m ho( jecuh qmfquam tufttfic ationugrattam confequitur, ncc tnjuturo vt-
tampofi dibtt atcrnam.lft autem fides Cvcidem mc^mi Augufttnus ) Lredereineum ^ug.ubJe
qui tuftificat imptumuredsre inMediatoiemftm quo nemo recomtltatur Deo : credere m ^J^^ '""°'-''
Salua'orem,qu venn quxrere drfaluarequodperterat^&c.Cetteftne hacfid- impffii- H^h.u.v.i
hilee^pUcereDco.(\\nnfir.eeaquifitint,tnpeccataconuertimturomnta:eerh^ncfi-^'^^^-^^^^
dem Dorainus & Saltiator mfterpoteft^tem deditfilios Deifieri , ommbtu , qui cre- loh i'.v*ti
dunt in nnnun em . Fules nobis imputatur adiuftitium. Fide vtuimm. Fideflamus.Ftde ^"' '^ *•<*
pmifi antur corda ncftra. Filij Deifumus ac mzuennis pirfidem,per fidem h.*b tat ^11*. 2! I4
Chnfiusincordtbiunoftris. f/^enemoperic, fedhabet w*iw<«w«.««. Fi^cnn R^mA.v.x^
ClmOiiim tftvidortanoftra,quavin:imu5C:xtznsnx\ , mundum, adeoquepro- J^7f'i's\v'^^
priam noftram carnera. FideideniqnefiniseftfJuianim.irum. In hac vtftenu- Gai i.v. i6
^f/diicomparemuscoram Deo, huius adminiculoclamamus : AhbaPateil ijJh.Tv'^^
Hi:;o<e///«eft,fiiuiintuiturChriftum.Haeceft^«m,quaeaudiiChnftum.H5c i.Feir.t.v.,
ftluificadexteraedy quje apprehendic Chriftum addextram Patrisincaeii-^ <Matt.u.v.
fedentem,euraquetencr. Hofpede, currimusadChriftum. Huius complexu., lujHn.Ep.ad
ipfam q.ieternicacem conciudimus.Fons viuus perennis aouae fides eft, cu- ^'''S"'^-
■ r , r . , *■ r, -r Bernferm.z,
vm aqiia faliunttnvitamvfque Atetnam. Arbor optuma e\x. , qviaenonnuiopcu- deMagu.
mus aedere fru6tiis poteft.0/>«5 autem eft & donum De ,quod median te facro ^"^ '" ''*•
fan(5lo minifterio Verbi in cordibusincendit Deus per Spiricum fuum fan- Bnna^.juper
<flum:QuArehaec/>mw7//iW<iv«/ononnifiinagroEuangclicofoditur,cfFo- <^'"'^''"-
ditur.Oleo facramentofum nucritur.Prccum fubfidio firmatur. Per tribu- MuJujH.ii
lationes &c Galaraicaces excrcetur.Pet fpcm &charicacem manifeftacur:pcr loh.^.v. zq
incercelfionem Chrifticonferuacurinvica.cencationibus,&:morte. Triai- JCt^iJl^.i^
gitur conftdero , in qulbus totdft>es mea confiflit, charttatem adopttonis , vtritatempro- ^•'-or-j *• j-f
Mt/fonis,poteftatem reddttions. SClOctii irtdidi., quta in charttate nirnia adoptauit ^R^r,f'f^'^*
me, quiaveraxinpromi/wne,quiapotensinexhibittone. H'tceBfuniculustriplex,qtii lhc 17.1/.;
difficulter rumpitur.V\xceik^<\\ic\2i i qua ^ir<i/;4wimmolarurus, quaplacuit ^^^i'^'^
j4&«/,quaarcaraaedificauicNo4,quaIa6latusI.<<:o^, (vcemblemanoftrumh Eemh.ferm.}
quidodemonftrac)quacminuic lofeph, quaopprobriacuIitM«i/ff,quayri(«^/ vfL/s^^T'
viccruncregna,quadenique/i/tf«<f//M«f omnes(an6ti,quotquociamindea liib iw.n
eondicoorbe,adhuc,&vfqueinaecernumbeatitudinemobtinuerunt, ob- '^'^^•+
tinenc,obcinebuncaeternam. O thefaurisomnibusopulentior iw^.L.
fidcs, o vircucibus |corporalibus omnibus '^'^ ^-^5
fidcsfortioi/ S^^.^l.n
.ylmbr. l.i.dt
virginit.
INDO-
l8 E M B 1 E M A ^
INDOLES CHARITATIS..
Sufiinetmcttrfum cataclyfimfaxea molesy
Imprimts ferro canglomerata grami
Sic men s dmimbeneconglomeratafamre
Vlaminis^adHerfuYnflat VU^MtQntis aquati,
IX. 19
SlntcharitittefioteJlquidemfidesefe^fedtiQn & prodtjfe.non Afcomm tantu D^Trin.ii.xf.
■fcd totius qiioq; ChriftianiOrbis Epifcoporumocellusy4«^«/?.infir. Pro- "•'•
pter quod & Apoftolus Paulus , in C&r»/?0(inquit) lefu nec^ ctrcumcifio aliquid ^^
Vdttt,tjeqj pr£puttumaliqu'tdv4let,fedfides qu£ perdile^ionemeptratur. Hsceftea ' '
<liledio,quaE: fidci foboles & aemula hkfaxea mole nixa confidet^dexfra cbaram „
fobolemjtniftra librum cum cruce tenet.itmgitji^ omnta PatientitHierogjphcus agnw^ „
inumhrantecetUfii & mittptna-diwna Columba Spiritu SAd vero fignificare vult „
'ift<Sxtif*ct noftram,diled:ionem fide vcra niti tanquam rupe.eamq;, vt fit ve-
ra>e fide faluifica manareoportere, i j«rf^omff«r , quaequc per hancfaiente Sc»fHt ««*/«-
Apoftolo) fitcfficax^eft veracharitasqu^ad^*'^^'^ «* diuiui canonisexigi- ^J^/J/A^r*
tur atq; cxerceturrTmda in cruce & fanguine Chrift!,per quem omnia co & nonfia*
gitatajdi6ti,&fadanoftraacceptaredduntur <^»-7n»y r5^i5-nKt%V,. Piam fa- "^'^tim^""
ne ac lcpidam Pi€kuram / oftendeenim viihifidem ex operibus charitatis & fufli- /«ci. v.ts
cietmihi:,mzmortudiid€s8>cfimHlacrumfidiiem, autoperummonilibusre-
dimiraouabir,0/>^WHaute,inquam,D/LECT/ON/5.DMi<?/w»f/?,rfwoyy,
durus vtfepukrum z^lus \ Prunaeiusprunttfunt , ignis^flcimmd diutnss. AquA multdt ^*^"''^" J*^"'
itonp'jffuntextingueredtle^ionem,necflumindinu?ida(>unteam: Si daret quis totam tbidv.y '
fubfiamiam domutfutpro hoc amore^plane contemneretur. Si tinguit hominum loquar uf*r. i i. v.i.
-& Angebrum , charitatem atttem non habeam .fa^usfum ts refonansy dutcymbalum
tinniet}s.Etfih.ibeam Prophetiam,& nouerim myfieria 9mnia,omnem^fcientiam,&fi tbn.v.t.
habeam totamfidem,adeo vt montes transferam , charitatem autem non habeam.,nihil
fum.Etfiinfumam altndisegenUomtesfuultattsmeai , &fitradamcorpmmeumvt ,^-^^^
^omburar, charitatmautem non habeam,nihiliuuor. Hxcedcaput & apexpricepfi loh.n.v.j^.
illiusnoui Dn.Saliiatoris. Hac.^// /;>«/< «/«5 cluemus. ^^clegemeiusimple-^J^^'^'^^^
wus.Uxc mo^tratrixfit omntum confuluttonum, adionum, paffionumq; fimul ^!cor.u.v.i\
noiki^zznm.Hacpatieseft-.comiseQinoninuidetmon e^ infoltm: noninflatur:ls!fbilvt '•^"''•''•^•^-
indecorumf4fttdit:ro*!qffaritqu<efuafunt,noni;Titatiir:noncog tat malum:non gau~ r. EHctmia
4et deimuftitia\gauditautdeiuftitia:omr,iaftiffer. :Ufredit:omnia(berat:cTi fufltnet. *• '^^'"■'*
abhacvtranq. qjaiunt,raciamuspaginam. AbhacDn.SaluatorIudicium j^utt2r,v.
faumolimaufpicabitur,confummabir,excquetur.HxcWviA:iw/«e/7,jEternu ?''-<^/'?f-
dm^ns.V idcergoquam multa&quam magnadefint, nihiltjjprofint,fi bacvna defne- l^!^g!,ft fi.dt
rit Cbaritas catifa eH & m»ter omnium vitrutum., quafi dejitf uftra haientur ctttra, t"'F"f"''"'-
fi adfir,l)abentt4r omnia. Omniafiumfadlta c baritate. Toiam magnitudmem duino fdTmTuL
fum doquioru m &latitud'nem fecura psfidet i haritas. St ergo nm vaiat omnapagtnai ''■^ ^ '•"»">• "*
fanSiaspetfcrutari, omniainvolucrafermonumeuoluere, omniajirtpiurariimftcreta '""'
penetrare^ttne cbarttatem,ihipendent omma, ita tenebis quodibi didi-
cifti, tenebit etiam quodnondum
didicijlu
C a SftS
£ M B L E M A
SPES NON CONFrN^BIT:
Omnihm tn Imgua efl:Spes non confunditat lat illit
'Non eft in mundi Spes mcienda honis:
Sjes non conftmdens c<slefita munerafheciaty
Inviuo &:roIoSpesouacvnaDeo.
Chari-
y. 21
Charltatem fequitur fpes^illn fidcMnJia^c illam: EQ autem (p^f diuinitus spes<jHidj!,.
Mfuft virtusy qt(aprom:pombu6 dmmittn clrtfio drfuturii bcntfim Jacnter inbia-
tHW.
Breuisillaquidemredadmodumlnc! lcntafpeidefcnptio..
Caufaefficiens s p.rl eft Spintus S.lio > t ii 'mw.Benediclui e^, & DeusPater Gah
Hn. nofiri lefu chrifti, qui ex mulufui mifencoruu regenuit nos tn SPEMvtiia.Fta- ^f "
O:\is Spiritus fub vocabulo vm/^»l .. i.nefj. v.y
0£/>(J?«;«:Chiiftusquirupesnoftra;.'»C/;ri/?(7,qui PetraScfuniamentum. ^ JJ^'"J^^ '
Caufamftrumentalit edverbum Dei in primiCqjpromiftiogratt^. inef^.v.f.
iorma-.pat^ensexfpeUaiiffttturorum bonorum. Rom.^.v.x^.
M«<fm4.Farura hona cum corporis,tum inprimisanimae, quae non vi-
dentur fed fperantur. Spes eni » mn esi vifihtltumjcd muiftbiltum.fpesficernatur ,i,id.
non eHfp, siquod autem quii cernit , (urfpiret ^five^o, quod non Vidmusyjpi ramus,per
patientiam e.xfpe lamus.
Prarclare certe &: omnino Chriftiane de fpe Atmjiinus ; Audiie, inquir; ^ng. hPfaL
^difite&tenete,qttifitfpesChrifiianorum. Ouarefumm Chrtftianv,N)U enim ad. ^^-
hocfumus chrtfiuni,vtterrenam nobhflii itatempstamus , quamplerum^ habent &
Utrones &fukr4tt.Addiamfel>ctiAtem noffumui Chrfitam.quam tuncacdptemust
cum vita ifliusfeiul- tota tranfitnt. Lr^opromtttnu r nobu & carnu refurreclio , &c. .^^^ ^.^ p^^
El idem alibi -.TribuUtio nofira mfi<tfentifcu'o ,fpis vero noftra defuturoficulo:& uj.
ntfttntnbuUtioneprdfentiifeiUli, ■.onftUtnrncsfpisfuttmfe tilt^pertmtis. Guudtum
ergo noftrtimfraires,nondum eft in rtft^ i.im tnfpc. S PES autm nnflra tamterta efiy
quamfiresiamperfeilafit.Modoenimcredtmuiytum videbimm. Cum crtttimm ^es eSi
iniftofeculoicumvidebimusreseritinfuturofeiulo.HxcAuguiiinus.
Optume autera &c appofitiffime <<«i br<« affimilatur ab Apoftolo: Hebr.o.vAt.
Yiia.cn:r:nno(ii&e[itnft4rna'ig4tionis,nauigiumcoreO[.Ancorafpes:non. '^"'
tutiuseiicitur, quaminrupe , rupesautemeft Chriftus , necmaiusquid
priufvein orchabentnauiganresquam/^jrmw.^^/jrf/yMw;/ cumpraedar^wc- itaiumtita^
flra . onuerfitto at<^^7n,AiT<siiuct, incdu eH , vndeexptilanm Chriftum. Nonigitur /">'»>"»•«<
haereatanchoranoftcainarenatemporalium,fedinfaxoChrifto.Eaj^.i»o» PMi^pf^vi».
cow|»«'itf.nonnutat.non dcficit.darat vfqueinfincm, Abfcondtta quidcm JHatt sv.n-
anchora & fpes feu vitano/Ira cum Cbrfis m Deo,fcimtis autem, quod, quandovtta ^"l^jj^\ *' ^*. .
itlanoflra chnflm patefaciiufuentySum & nos apparituros inglonz. Ecce igitur^a- jae.r.^.?.
gricola exfpeiiatpretiofumfru^um terra, patienterferensdonec accipiat temporaneum
e^^/emiHKW.Quinto magis nosfperare conuenit &cxfpe6tare/Bf4f«<<»//^fW ■W""^* ''"■
isefi,quihancfpemhabet,foitet(^.Ai\^m\x\2iho\\\\imvilOipmdc.ni\,c^\lix- «/'^"
dificaaitdomumruam(proieceritanchora.fpeifuas)ruperpcti"am.
Tuncdefcenditplunia&veneruntfluminaA flaueruntventi,
& inciderunt domu!Cnauigio)illi , &:non cccidit, fundata enim.
fuerat fuper petram.
C 3 LVCET
1%
LVCET P£R u£RVMNJS
fides^.
"V
TeryArios cafM,pefmWepericuIa rerum
Mtrificoifan^s ^optime Chrifte,tuos :
Turbida iucundum j^ero poft nuhila Vhoebum,
^umpraeat Verbumlampada opemq^ tuum.
C«r
XI. 23
Cor-qxLod hicyides,fiieifigmm c^.facttfd autem excerde figuram chdri- Expiuatu
tutenr.lntevhxcmediafax iVtrbif itpey?.v(peif^, eft: AUfidei natNram dQ^in^ant. EfnbUmtuu.
Nidtiirautemcffr rf«4^Mj^x/r«complicati$ mutuo qua: veritatem prowtfiank
{abmauum,8>cgeminacrueeiCanduUaltera,altera «i^r^rcrucis Chrifti^narurajq,
(jgnis-.a quibus liber dependet legis indicium:&c cornu copiayabundantia mtftiS,.
Fideseft fuauisgenitrixjdulcifqj nutricula diledionis./Jfr^MW, vt A- Oid.f.^itt,
poftolusloquitur,cfffj55<:4xNoneftveraredfoira,nonredafedfacata,non ^'
viua fed mortuafidc$,quasl^ammascharitatis non eiaculatur. longeque &:
late diffundit.Fides quatenus in corde latet,foli Deo vifibilis eft; hominib. „
autemvideturinopcribuscharitatis , quareeftipfe Saluator inillaiudicii „
die non nifi per opera mifericordiae «"fp'/*^'''?* fidem commendabic , inque vW^^.c.if
lucem producer, .
Fidesitidcm non haeret intcrrenis, fed alisfubuolatinccFlum, ad chfjfoft.H^-
dironura maieftatis diuinae : AqutUfunt fiddis inongraculii conucrfniofidtltum '^icotZ^'
W((tliseft,vndeex^dant chrftum Saluatonm.Quarunt quafuprafunt,tbi chrijlui f^«v.?.i/.2«
efifeder.s ai dtxtram Dn.Ifthtc Thefaurum eftlfuum norunt, lum ele£ti fint deprajenti ^£t^Zv. ti
ficulo,& alleilt adfan^orum x->.xfo, in ccelis. uh. is&
Quare&cruccmeoferuntmitius , cum prasmonitifintaGhrifto,»» '^'^■^'•*"'
mundoprtfturamipfos habituros , iuxtzDomim?LO]pheiia.m:QuicunQ,diftipulm uh.,6.v.vit,
ViCUitQi vu!t,renunctet fi bi ipfi&toUens cructmfuam,fequatur me. Hoc n.non alio ^^'■'^■^■■^- i*
modofcti{tfegrafaripo(readgloriam,exsm^\oDn.S&lauotis,cmusdacuntmLuc.'^.^^^^
^tOmi(iiOnC:\0 >tKuv,^J(rmoeoru)(^.^i(7ztjftiB-'ff*HMTuJpoyMitiii,ui)^ e^- ^poe.i.v.lt.
^^^Ttf7mi^«ifttoi>r0^iyaKxuTv.Mundicrucematrac[{h pernorunt. h.e.male- ^crHxmHndi
di6tam,&: veftibulumasternorum cruciatuum ,y9autem corripiaDomino,ne atra.
(ttm tnundo damnentur: Sandificata enim crux fidclium in cruce Chrifti,fiib ^■^'"'-^^•^-
ciuusipfiaufpiciishicmaercnt&mercnt.
Lux & Duxfidehum eft VerbumSidisenim Verbum intuetur. Non eft fidcs
vbi noneft vetbum, fedtantum opinio. Vnum &c folura Verbum fcquutur
fidelespra:uium:N/fr//f(»«/tf/r<nwftt;«tf4r«^ &/anguine ^fedrattomm & tnteUt-
dum capttuutnducutfubebfequium Chrtfti, confirmantesquodveraxDtusfit,nihttin'
fite^tes. Etfequuntur, Verbum quidem Euangeliim fide: Verbumlegis in
vita : C^areconfidenterdicuntcumApoftolo:a/oriA{««ri«<<(//?/i?/!?«/^af, ^«'"^■'^?
fctentes quodtribuUtio^pti^ntiam gperaturrPutientiaautemprobatian^m iprvbatiov. ^',
jp(m:Spes autemnonconfundit^quia ihdritafDetdiffufa eSin cordibus nofirisper Sp.S,
qui datus e^nobv ;Et cum r :'gioPfalte:N/^r^rt«;« tuum confoUtio meafuiffet.ptrt- ^f"^"' "*
jj^j vti^ in adfttaionibtts mets : Concluduntq»:^« ncsfep4rabii,&c.Cmtfumus fr* '■""''*
quod m^ mors ne^ vita,ns^Angeli,ne^pmctpatus, ne^ ^M,nej^p\^ntia,ne^_
futura, ne^altitudo.^ ne^profundttasfeparaknt nos a AiU£ltone .
Dei qua tH tn Cbnjio lefu.
ARcrs
^4 Emblbma
JRCFS NIMIS INTENSFS,
wmm^: ''■-■''''■ ' / nm^ lik ^?m
Sacropin^arum dulcis fymfhonia legum eH^
Ommbusii^ numerii dulcwrHarmoniciii
CandidafinoflrCs regnet ddeUio rehus^
tAnnuet is^fummt^atia largaDet.
Legcm
XII.
Legnm Cynofuram obferuare nemo bonus detredlatjin quocunque y,ri,um
ordinetQuicquid extra harum liraites vagatur, vis eft & violentia non du- ty^xtp»*^
rabilis.Talis eft harmonia vet bi , legum , iurifq; fcripti', vt fuauius adficiat ^'^^^'^
quamvlIaSymphoniavocumveichoidarum.ViciiTimvtfinimisintenda- "f**''^'''
turfides,fitvtautrumpantur,autingratiirime '«f>(5<^«'*»*auresferiat,itavel L,^„/fr,^,^.
prudcntia vel violentiaextra &: prscer leges, vecbum , iufq; aut lumpirur,
ac fja mole corruit,aut ingrata eft diif q^ pulqi, inque fine turpiflimum poft
fefaEtoremielinquit.
InEcc/^^iT^/^/cowttmefifidesnimisintendanturj&acuminiingeniiquis
nimisfidat^autefFcraturjquancafDeumimmorralem/Jdiironantiaexdir-
■^t in articulis fidei,vt dato vm incommiienti dy aifurdo The^logt ofixcentxfequa-
fftrfO«fi««od^4W//>/i««.'A£^of«Tf7>(emperpericalo(umfuit,&y(rar<«?'imrrfrer- if^ia^it.
ittw.ln verbo (e fuo Deus qujeri vult& inueniendum (e promittit.Verbum ^^J,^;)^'
/<i^^7<«funt, quibusChriftusinuoIuitur, f«/^y? wof;;ttwow««/fr««rpyi7;>fjeri«. 20
Sequendaanaloffia.&incerprecandaruntpaucafecundumplura.nocon- Luc.iinne.
^ 1 ■ , r, r ■ V r^ o ■ n • ,T • II niHntPafiortt
tra plura.0^r/w«tf leaorjmptttrarum & Doctor u eit , qut dtctoratn inteHigentiam i„fafi,u.
-txjpiciat ex di£iUpotiuSyquam importat , & qui^efcrt magii quam infert^ Sententia -^*^"'- ^*^- *•
fcripturaequjErendaeftinipfafcriptura. Snllan.Prophetiaen 'ilUs (7n>^vQas H,'urjib.i.<u
'Quj vero ex tolerabili verbi luce fubuehitur ad mtok} abilan & inaufjfain '«- Tnnit.
cem in quaDeusiiabitat, is kgloria maiejiatiff&cilc opprelfus Icarium rn miO- i^.V/rlfi^^.id
lem miz,eo a.\zius qno luhhtas.^Non decetferuum arcana DominiJ(rutari,nec C£- Tro^.is.v.
lorum arcana difimin , fed de CAleflibiu rehus ionuenit hontfia &gloriofafapere.Suffi- 'cLrUn.
ctunt diuinitui injpiratafcriptura ad ea qut credenda &faCfenda/i4nt. Omnis enim ^gtftm.
fftiptura S-ic7r>^i-<^;vttlit efi ad docendum,adargnef:dum^<td(errigendum , ad erudt- ^'J^ilttr'
tndum in iuflitix,vtperfe£iuifit homo Dei.adomne cfia hnum infiru^us.Relinquendm i.Tim.j. v.i<
Dtus efi in maiejlm^&kxandui Dtus ci cKi>i.u-3-HS. '*"' ^ '7
lnfuniiionePolitica,Yt maxime quis haud iaiufte fententiam rogarir,iniu - ^/^«.„ ,>
ftus tamen eft,qui abfque lege.Quicquid extra leges fertur, wis & violentia uiftifc»».
eft.NuIIumautemvioIentumdiuturnum. Erubefuntfinelegeloqui\ Erubef- „
cant & fine lege efFe(ftui quid dare.Ifgw rogantury non tam aliu, quam ipfis No- „
wo/bcrw.SolusDcusa^f^^-^^^^-eft^legesferr.nuIlaspatitur: Ipse tamen siciHftin<u
siBiLExeft.Tyianorumhoceft:ficvoLo,STATPRo sententia voLVN-f/^3!rI-
T A s.No» quod Itbet , liceaf.fed quod licetltbeat ; fub Deo fe efle meminerint magi- y <^
ftratus ; apudqum non e(i njpedtu perfonarum. ^nBafill""'
In omnihue autem aiiionibus noflris mcderetur charitas.Amoris officium e/i,paf- Gtn r». &
(ere Dominicumgregem,in vtroque ftatu:militct illud Apoftoli : Ti l^nftxJf iftu, f^clr!i^.v r*
ymo^ii-TU 7mn» tti%u7r9H,o xvg*^ iyyit. Greg.in P»ft.
Ph,l.4.vj-
W'
i4 Emblema
FRV1>6NT£R AGS:.
Lanigera^fprudenter oues agetAjce^ tuumcp^r
iSlunqHam negligitopafior amicegregem,
^tjtia nuncpafcttfaptenterouiba , quondam^-
Intrabit coakfafior outiq^ domunh
De
XILI. .17
;Be Thalett Mil£fiofertar,<juod aftris futuromm ind^gandorntn graria
:intentusinpaludem,qUaBantepedeseratcecideric : quem vetula quicdam ThaU,M,uf.
iConrpicatacfFafcderiferit , arguensftultitias, quodIongeabfentiut>. fcru- „
- tator a praefentibus non potuciit cauere.Talcm Thaletem hic vides, qni iui^pid^'
longinquum profpiciens,fuarum,qaa!antepcdesfunr,ouium nullamdu- '»
citrationem. (^isnumcrabitomnesacfinguloshodienumhuiufiiod;^^'*^*/^^^^^
Thaleies.qui futurorum curiofi fed.atotesacfpe<5tarorcs,eorum , qusc im Sa>yr j.
minentceruic!bus,obhi^ifcunturjVideasmiilcosEccl:fiafticos quireiita sb.
tenacitcrh2rentfamiliati,augedifq;ftadcntopibus^&,vtdomiprorpiciat^^*^'''^,^^^^^
fuac,ita labori', vc nulla prorfus oniam , diuinicus atq; hamanitus Ubi con-/«^ dfcem.
•creditaium,&proquibusaliqu£ndo coram tribuniliChrilligrauiftimam f^^;'yj^_','
reddituti funt rationem, ab ipds ducatur ratio. ^/7««/ PaftiTcs, tjmfemetipfos ,id v. »
:pafcunt,(tdtpetn comedunt, & lanam induiwt^ quodop'tniumt^,madant,gregemnon y^j^*^^/^
- pafiuntMorbo afcclas non confirmant^tgrot^tm non cnrant - conf a^am non ob.igant, dtf»ctr dignii
depulfam non reducunt , pereuntem mn tequirunt ; Sed vi dommamtr m eas^quGrnm '"^i ^'"^f;
fangumm Dominus ab ipforum manihut repofcet. Talium Deue venter esi^,qu£ moritu- ^ *^f^'^-
■ rae^,itunt,VAhmoriatur ! Plutoni facrafaciunt, non C h r 1 st o. M(r'enarij pk,ifv.xp
<i\int,ventint< lupo fimuntMtM»^'*! K,* M^JpaiTT^fimctymnferut Chrillt.Vdilluquo ■^'''^•"•v »
mam Euangelium nonpradiCant,cutus r-vfTiy^-n lumje tum eos,qm audiunt^ faluoifa- , ^.t^
cerepoff.nt.Lupusurtenonveint,nifivtinterficiAt.,\ios'mc\!imtmMo\o(!i\o^ot-*(^'^^
tet,aut proprjo tcrgore luant,propria pcllependant. O bonc Iefu,quantus I /,^^^.^^5
.horumnumcrusinterfacerdotcstuosf i^h.io.v. /o
• Botn Psfioru quidem ejfit tondere pecusnm deglubere , quae Tiberii Imp. ^'f^f.;, ^'
olim vcx erac. laueniss aucem multos Dynaftas &c Primares , qui depilent Siteim. inji.
fuos, cxf r.ganc fuos, excorient fuos , fimiles illis de quibus Spiritus S.Coege- ''cTrlm^J^nZ
runt, hiqim.,jEyyptijfilioslfraeiisfirutreperj£ui!iani.N6 Paftores funt taleSjfed tcman Conf
citnifaces.o Q^*yx3-i5*/>:i«»j«Ji»:i^{j>s2« «'/«^«'»»'7t!>s,vtinterGentilesffT!0aiil- ^*^ z^^^*
lcdicebat.
OoCinatomnibusauicuIaillaMaximilianilmp.captaprius, poftob
magni thcfauridemonftrandipromillionemdimifla, fuum: Max,mtit<th.
Tv A S ER Y A
Infonetqiauribus&mefitiilludwflf^r/Pfl^ra. '
tik Deo^tua cautus agatyaltena rtltnquas, 'Wtdeiram .
Dtfimuls &funtfi quaftrendaferof.
TeU venenata non cures inuida Imguiy
Tut^ tuam rege , dtcpauca.tacenda tace.
Sicpiaddos curretftcilit tibi vita per annof
£t dabit orantt moUtafatd Dtm,
X:r,9phtnt.
at*reumt
iinm.
D 4 lllV'
28 E M B L E M A
ILLVSIO SPIRITVFM IN VITRIS.
0 laudi^sftmuleio malt-qmdmortalia cDgis
TeSiora^yelfummum deJermjfeDeum!
Hoc a^e^ ^ hocfafe^quoddmmo muneregratiif
(^oncejjum eft^tta lhou£q\frueris ope.
Fatuita-
XIV. 29
Fatuitate,curiofitate, temeritate, atq^adeoimpietatepraEfenshoc ^^.
iroftrum feculum nihil concedir, nihii , inqaam , concedir prifcis Gerrtiliu „
remporibus,fiquidem aequa rem lance librare lubeat.Miramur fatuitarem „
Cafcorum.qui in montibus.coHibuSjConuallibus faltantcs videre Faunos,
Satyros,&aliosideenusDeoscommentiriospoiuerint,acq;adeoillisco- ^^^Ji^'"^^
1 1 • 11 I °/- i- m • • • TVRSftriiut
habitare,colludere,famihariflimeconumere, miremurporiusatq; iterum famUiara.
iniremur,quoshodieexperimurChriftianos,viuos,fanos,fcientes,volen-
tesjviuis cohabitare d£emonibus,diabolis,SatanaBemiflitiis. Deteftarur A-
poftolusGentium^*'e^'«M', qui mutAuerunt glorumincorrvptibilU Dei tnfwnlitu- ^'""•'•"•^**
dinm imagmis corruptibilis hominis & volucrum & (juadrupedum & ferpe> tium,
multo magis nos deteftemur Mbriamne dicam an impiecarem mulcorum
hodie,qui viuosin vitrisalunt diabolos , quorum operas &; confilia exqui- " '^JJr^}^'^'*;
runr,quibufGumviuisfuauitercohabiranc,conuiuunr,colludunr, &qui- 'i.BibUoth^.
bufcumomneinitiumfaorumlaborumfaciuritatq; finem, Noniamdico '^"^«'«'""^-
Lamias,omitto ftrigasjtaceoftulrum veneficarum vuigus&agmen t Me- Mtmppidtf
nippaeum , deiisloquor , quiinconfiliumadhibentdiabolos,Theologi, vid.^ug.i.ir.
Thcologaftri , lureconfulti, Medici, Medicaftri, Philofophi, Philofopha- '^ ""•'^" '•■^
ftri.Chymici,&reliquus Dodorum, liceratorumque manipulus , qui do-
nisfuisdiuinitus conccflfisnoncontentiaddiaboli auxiliaconfugiunr, &
Bcelzebulisopemexpofcunr. Hoccineilludeft, obom/quod Apoftolus
zit'.QU£commtmio Chrijiicum Belia!) AntunDem efttn ifr.iele , quoi confultumitis i-Cor.6.v.K
Beilz,tbuletnl Andocuitvoshoc AjpofloluSjqmdixk :Quicurj^trgap(rft{ii fu' ]>'h,^.v^ir.
mus^hocfinti4mus:&Jiqutdalirerfapitit,& hoc vobii DeusreueUbit ? Fatuitarem/6
temeriratem.'6impietatemimpietatumimpiiftimam/&proprierebenio-
nem aduerfum Dominum cxctcitaun)! Ecquiddtcit Finmentum ViClonfuoiQui Efa f.zp.v.T*
mef.cfectfti:^o Fidores &Fa6tores veftri ipforummet/Annefperare poreftis,
apatremendaiij^xohciki veritatem pofte.^Proh CcduslNunquidEuAngeliJia di- hh.^.v.^^-
xit : Vniiii^,quam acceptftif ab eo , mafiet in vobis , & mn neceffe habttis vt aliquis i.ioh.i.vA?
doceat vos'.fedficut vn£lio docet vos dt omnibus,ita verum eft ,& non efi mendacium-y
quis vos (malu!] malus dementauit gmiui ?Q^i noefi tnecum, contra mt efl : & qui non Gai s.v.i.
celligit mecum,diJpergit.Maneat qutf^ in ea vocatione^tn qua vocatuseii. Quj placi- f "„,.'1 X.io.
de fortem ferre fcic,ille fapit. Vtautemmufcarum mortuarum vnaefficit , vtfceto- Ecdio.v.u .
rem eru^et vnguentumpigmentarij^fimtliter pretiofum nomine Sapientu &glorit vi-
mmfcettdum efficitfioliditatisparum.Et fallere fallique adhuc poceftis .? Ante nb.:
abitum fi quis fors talia numinarrudac apoena imrnunemtalemfore&-
abfquereatu? 6 ftoliditatem/imoSc-diabolicas nugas vcftras
fubpalliotundamencivenumexpcnere,ven- /
ditarequepoteftis-.
AREOR'
;J0 E M B L 1 M A
^R^SOR MALOS ^ALA FSRT
frudHi:, bonajedbonos.
■Dic quibuj interm^^ erpsmihirnaffius AfoBa^
Tota Sacerdotum crmme turha yacet )
Bjietiam infanUts labes,nec dtcere t^uicquam
EHfura a nauis mens mea tota yfotcfi.
Quxfi-
C^icfitmn eftrAn proptervitia pcrronanim, merito patiantur officia
ipfavocationumrPraifensnoftrum ^^''"j.tK^^refponder&conciudicnegati-
ue,aut dubie.S/^tt/rftw radixfannajit, ait Apo/io!ns,furculos neeejf^TioJanclcsfore. ^ ^
Siquivero furcubjint minus beni i mn ejfeios deradice,fed aUunde mfitos dtgemres, Man.jZ.ii!
»n^p-!risi:OmnisAliasArborbonafertbonosfTu£iuiy&aTbor omnis mAla^malosfTU^m. 17.1s.19 .
Tac arborembonam&bonosferetyfactnalam &malos feretfrudui. Atbcrmalabo- y^^*"'
msnonferrtfruRm)necbonamalos,poteU\\z3.e\hon\sDt\'ioTi'\s,oiA\n\h\isS2i^'
dtionibufq; per fe non nifi bona prouenire & laudabilia pofllint , & fi quid
(ecusfueritdeprehenfumexploratumq^ , non ipfisoftieiisidfedperfona-
rumvftiisacceprumferrideber. Omnisplantatiozk Dn.Snlvi&ior^quamnon Manis.v.n-
plantauitpermeas coekflit,eradicabitur.Ve\S\ mitius interprerari malimus:5/f«- ^ ^^^ ^ ^^ .
mopusarferitydetrimentum pattetur:Jp:eaut(}tifaluuserit,fictamen quaftperignenu i/ i^.i;
Sane,inmultis labimur omnes:& quiteii quifactat bonum, quinonptcitthufmfpties ^^/^/^"^ ^^
de die cadit, & refurgit. Imo omntum renatorum iufittia tam iufta acpura t§f, quam prou. zj,.v.\t
pannuseR mefijiruata.An enim non ctoiafus Dauid, fcire difcupiens riumerum i/"'^-* ■^ ^
feminisirraeliticiiP^fm«ft«^tti^f«r/(?/M5;quandodicenti : Domtne , hic autem ioh.ii.v.3i.ii -
qmdtDominus,fiA\v.cum volo manere donec vemam, quidad te ? Non omnes fandi
intonant cum Dauide: Deminenon e^ exaltatum cortneum : Mnltisetiam datur ^P?!**
fiimuluscarnis,vtnef<extcllAntnitnu:Nanciuid&CinuidusIofita,gl\Cccnnsg\onx^'
Eldadi6cMedjcdiaEmulu$,cui,Dcw;«ewiAioyJ/)f,f<?MfWi,aienti,refpor,det Num.ti.v.zi-
Moyfes: An invidestu mea caufaivtinam totuspopulus lelmatjfent Propbeta, inden- ^'
telehouaSpirttumfuum jlHs.DetnuidtaEliabi dicere quid &zunet'iPhilotimia nun- ^ sam. 17. v.
quid & Apoftolos Dominiinuafit & peruafit lues, altercantesinterfe^* ^*
Pf/WrfrwiDecantatur LuxuriaDauidic&c visvielentta^comra. Vriam Hetth^u ^!sVr!^',l'^
Mifargyrta Danielis cti^m apnd bonos faepc rara eft : & vel in intimis fodalitii tiujdem u
Ghriftireceflibuslaret/«rac,y4/«««<w,cuivelipfeDominus to^^^-^^V.» Vk,^^^ ^"s^v^ill
renalis fit.Qiye cum ira finr,^if quibus in terru (ttec eru mihiparuus ApeUo)f\r,Q^m & f .u.t.c
non in aliquo impingat ? Beatus quimtnimis vrgetur. S\ qua autem ex radicc ^^^/'"**
vcre,proprie,r2ntamprotrudunturidola,delertio veriDeijidoIoIatria^re- ut.^.v z
bellioereafuperiores. Gigantomachia, cxdesRe2um,Principum,ca:des, "^'■"f'*''^
laurocjnia, ftupra,iiiceltiis,adulteria, Sodomis, fuita,rapina£,obrrectatio- ..fi^ai»h»dtf
iiC«&fimiliavelmaiora, fiquEEpolTunTcireaurdicifcelerura
^.hi.vyfi^.m^ ea radix vere ac proprie mala cflc ae
dicipotcftjdebetqj.
AVDIA*
B M B L E M A
AVT>IATVR ALTERA TARS.
Si cenfum ylmm damnet niltale merentem^
Sontemq; ahfoluat.non leuecrmen habet,
Kon igitur ludex auditofimat ynoy
Sedm audito dicat ytrof^ ytro.
occur-
XVI. 35
Off«rySffW«f,fcrithocemblemabicorne,alteroEccIefiafticos,aItcroi-,,«,^,,^^
Jcculares cornu Sunt quos non contentos verbo diuino confcendere cilu ">'*''fl'*tu.
&c penetralia caeleftium aditoru fcrutari iuuat.Magna hxcSc blafphema re-
meritas eft,maiellatis diuin? gloria reprimenda,opprim£nda,comprimcn-
da.Noneft/c4/.<,quain caelu rcandicur,nili illa /<<fol;<frf,hiercglyphica Chri- ^'"'"'•^''•'^*
fti,dicentis : Egofumvia,ver:tai,(im^ita ycngkmilh in verbo Euangeho, incj '^*» ^8 v.it
ipfum caelum caelorum porrigitun Propeautm ift verhum ift^d^m ore tuo & in ^"'''^'^ *''*
cordttuo e^.ntc eft quod dicas; Ouk ^fttqtii afcendet ;« ulumHdeft Chrftum de- '*
ducere. Aut quii defctndetin abjffmhieft Chrillum amortuisreuocare. Quidn.cft ^^
quodrehquum (ic& obfcurum ? m ve^bo Det ptctiafunt cmnia & perjtda vt a exDmt^jc.v.
^Uno &p£rfe£to. Ahfit etgovt obloqtiatta bon-o dtuinis & a Deo inftiratis firipturis, J.*/^^ ^
qu^finonommamterfiiconfoKem.Quarer.onafferarrittsfiaterafdohJas.vbiapperMnf TrZit. ^
quoivolumusy&quomodovoltimns^proarbitrionofiroydicentes-.h-cgraue., hob Itueeft, ^''""' '''t'
/id^ffcramus diuinamfiateram defiripturitfat.clis tanquam depra.epiis Domini is^& '"m. ""' ^'
in'tUquidfitgrauituappendamu6_, imomnappendamus y fcdADomtnoappehfareco ^"■i'''^ <'»
'rSunt qulludicia dcrebus (acris,&ad fidem bene formandam.vitam-
que pic tranfigendam pertinentibus aaticipanti&: ex pr^conceptis opinio ^»''">./»A
nibusidolafiiaftatuminant.aherutriusalicuiuspaitisclamoribus.inrem-
peftiuifq; codemnationibus pracoccupati , his vtramq; opplet aurem Sara-
jias.&neutramalteripartiintemeratamrelinquiti iniunifllifuntinDcii,
.Dciq-,verbum,propriafqianimas,nonaduerrentes.adApoftoli,ummoni-
tumr™'''i«^*W^^":necaufcuIranccsiiliChiifti;y?mf4«//«f/<rr/>?«m Et qu« , n^ff.v.ix
•funi: ilir.Adle^em.&adtefiimonium &{. Prdatespriuis^ d*t. Vim alias paf itui ^'* •*• ?9
vcritas&ficfcriptura<'J^^hominum«'r<Ay<rEW5,quQtifieriveratPerrusJnfu-f^^J'^.^*
furrandumigitureratillishoc^a^tt/?. SeinunchecrgoNtcanum nectudebes .4- ^-'T"' *• »«
uminenf€,t4nquampritiHAicaturus,ptoferre,nec ego huius^ nec iu tUm det/neru. Sctt ^Uximum
pturarumauthontatibmnonquotnmcun^propnisfedvtrinf^-ommumbuf , teftih..re'. in <= i^
cum re,caufit cw^ caufttrattocum ratiotn certet. Auferantur de medio chartxmftra, ''^"» "* ^M
procedaritimedtum codix Dei.Audt Chrf/bttndtcentm,audi veritatemhquentt^tu ^^'
■Dcniq; tangunturetiam Politici,qui fententias prajcinirant, non au-
ditisvtrinquefufticienterpartibus. Magnaintaliprajcipicanriamalorum
lernaeft,concurruntquei»/«/?<r/4.:Sro//</if<«. ProfopBlepfia.ConfufioyVznon in-y''^'» /«<«-
congruedixerit,quicunq-, dixerit; J^"/'^*"^'*
AdpoenttendumproperatyCitoquiiudicat. ^iIitathicquoq;trirumillud: „
Audiatur alterap^rs.^i^i ots. cii.Alexandri Magni Regis mos , comprimcntis ad ac- ^itx.MagH.
cafationem Adoris dextram aurem vt illibatam eam Reo (dt ^^£'7''
defcnfuroconferuet,neccarentexempIisquoque
invtraraquepartem(acr«e
licera?.
ILIA'
54
E M B L E M A
ILIACQS INTRA MVROS VEC^
Ferrea coelipem dhminanturfecldgigantes'^^
Inqifeta nemofertjiationeytm,
^Acceleres igitur redttum^ bone Chrifle:^ red^mftor'
^Adfi$^(C^ metammfeculafonemalu.
i?abu-
XVII. 35
Tabulati ruirtl^oeta dc G'>gmomaJna quadam , qiia Gjgantcs qiiidl ^.
iinferreatnnndiatate contralouem confpirarint,& congellis montibavcoe- of^dTiTMe'.
)3um oppugnarecontcnderint, cui fabulas CAnudiioturrisBahylcntcit.^o\.(zn fmorph fab.t
.occafion£mdedit.Sedmeliorumju(Jicionucgra(raturferreumiIludfi:cu-«G^,.";^*j^
lum, infaniuntq; Gigantes per omnes Hierarchias , contra quas h.e.contra i-4s
;lionIouemfedIouamcon{pira{revidentura*S£33 & peruerfiflimi quiq-,. Ntphi^m..
Exftruuntpii5(«rcrrfoif.fDowi«/,templumdominicumvoceacfcriptis, ^''id comment,
traduntlahitarem do^rinam veritatis in thefi , & eirorcsfalfaq;dogmata gantomadlu.
inantithefi confutant, increpantfecuros.folanturpauidos, docent rudes,
^dchortanturremifToSjWr^a^/^adeomifitrwri-iJ/^/ffrf^fjfcdcontrahosnitu. i-r'>"'i -^.'r
.iurGigantes,quinontantum;M«fir««f</ot?n»rf';;/^/tfrrfrfW, («</y?M^e/^fr/.?fo- ^-Tim.^.v.
. aceruantesfibi magiflros.prurunteiauribiis^auerlentesauditum a veritateadfabulaSy Matun.v 4
fedetiamferuosDn.ferfequuntur.pro ludibrio habentes , omnibus modis infe-
ftantcs , ncc ora manufve abftinentes , mendaciis &: calumniis circumfcri-
;bentes,dumvclfedibusexpellant,velinterficiant,»7f>i/«r4wmfytt».'^y£i/>/;^- ^^*''' *^*-
rfif j^<ir«,horumqj peccatoru implentes.SauluAerdbeann^ManaJSiSy&czMoih focii. ^ ^
Sub talium Gigantii cenfum cndnnz &cTbcol<gafiri^\c\femptr difcentts^nec i.Tim.^.-v.T
vnquam adveritatitagnittOHeperuenientes: vel agnofcentes quidem vcritatem.
veru in iniujhtiadetinentes, quales plurimos procul dubio per vniuerfa orbis ^""■'■^'^^
Chriftianiclimatarepeririliceret:quibus obftant exitialesfuria: <pt>^o-vy-w.
^iKo'^«llcti:<pi>.o-n[Aitiii:^iXct^yvQJixi:'ts^tm7n>'.r,-^ii)ti, & alia monftra , quo minus
^veritati vidas dent manus» Nunquid hicontra Deumeiufque v^ritatem "
confpirafte videntur?
Imev cptimates tale$G'gantesfunt plurimi.quiliocvniceftudioha- z.Rtg.^.v n
lbent,vt pios ac dodios miniftros premant,6c pro mancupis, nfinifqj & pe f^"*'-''^-
dum fcabellis fuorum vtantur/acerdotes rifus ac Infiisipfis fiunt inCGnututii nc. vrb:< fed
dicafteriis, Scaliiscongiefijbus, vtEzechieldefequeritur. orbu.nmen.
MatmsrapacesabonisEccIefiafticisnonabft*inent, Hn.rpriispeiores
ipfis,interim dt V.I.DD. titulo fibi primas vfurpantes.apud qiios nihil rni- ^''"' ""^**
'nasinvfucft,qn^miIh'dalteriusinris:/e;»f/De7//.'f4r//?«/:^w^i'/t^!f«.?^
/tm adprofanes vfii$.h.m tu,an non opturao iure Gigantibus accenferi h aiuf-
modipatcs.?
R<;helli'jus conzvii poteftatesorbisChiiftianusnoncaret, qnidiruunt ^'"'■'^v^ 4-
Curias ,L(g(s,Princip4tiu,fice^ fubniittunt, quibus omnes poHticx bona; fan-
■dioncs.totufque S. Magiftratusordo conflagretrin quosKon,fupag.'a'imn
geritmagijlratus. Huiufmodifantneganresveldetred.intcsdcbitapotrfta-
tibus omnisgeneris obiequia , & omnibus bonis eonftitutionibus cornua
obuertentes.
Dcnique , cura Hierarchicus et Oeconomias ftatus fit , quis non in eo Gn, <5.7.8.
videt g\gmt€S.hnmorfgerosltberos',inofficiofosfiruos:, degenerem iutientutem^ypztcr:- ^^f;^'***
norumbonorumprodigamfobolem^ quarefifuperillos luppiterdiluuiu^S'
aquaramimmifit, quisfcitannonfuperhos eluuia ignium&extremiin-
cendiiimmittcreprimoquoqi temporedecreuerit?
£ » GNOMOH
3<^
£ M B L B M A
CNOMON, TTPFSQ^VE
Chrijiiam^
VITjE
Vtprafensfine UhequeaftranfmitterefedHm^ ,
Vtqi, hominipofStsgratus ^ ejfe Deo:
^uEiantesgemttuiJimfleximitArecoltimbas^,.
Serpentumqy colas quam faptenter opiu ^
Omncs
xviir. ir
Oltineshommes fumma openitidecer, vt vitam pieacpacificehrc g^^.;^.^
tranfigant, quod certe caputeft fclicitatis noftriein hac terra,in hoc feculo pZcZti
malo.Quo autem pado fieriid poflit.hoc compendio docet Dn.Saluator '«.?'"■'•
in Euangeho : dicens : Eca ego mutovosficut oueftn medto luporum : efiote ergopru-
dentes,ficutferpentes,&fimplicesftctit columh&. Columbinam fimphcitarem.vna
cum ferpentinaprudentia imitariiubet nobis. Vtrumq; & columbarum ac
ferpentum genus multaru rerum.in fide&tvita vtih'um,hieroglyphica fimt.
Illa: lenitatity vt e ft i n verfu tfutu tftulu^columbt. Lenttasfnictw t^ Spirit m ""TsZzz '
ciuSjquiinfpeciecolurob^inbaptifiiioChriftiappareti&eftnecefiariavir- Matt.:f.v.,6
tas,ytip\a.cide2icpa.ci(icedcga.$.P4cifiifiiiiDcivocamm:Mit(sterraprfituehiir. ^"^''^''^^'
Exdcn),lingu*frenindjiyytdiciim in ycrCivr-firovon ladit^virttitmpnma catoii.i.d'ft.
tJfeputACompefierelinguam.proximtu iUeDeoqui fcitratwmtactre. ^^iff ,inquit ''pZ^^ ^ ,j^
Pfaltes diuinus :aufcuUate mihi , reuerentiam lehoua doi ebo vos : quis eSi lUe quidele- i j .&f,
Hatur vttji,amat dies amatfrui hono\ cufiodilingttAm tuamamalo , & iubia tua neio- a
quanturfraudem. Naeille compendtofiflimum viuendae vitae huiuscompcn- j,
diumisdeptuseft,hnguamquididicitff£cnare.
G3mittisiud€m,c^aiC\imprecesfan^orum.NonqU£ritDeusdiIatiomminYO-"a'
€emuma{ci2Ls)fidconf'fi'onem ingemttu columhino. Hxc regis ilfius vox eft , qui
poftexantlarum grauiffimumagonem dic^bnt: vtgrusauthirundoitapipte- ^/«.js.v.i^
bani,gemebam vtcoiumba.
Beneficema,yt^(iinyetCu:vnguerpofiidetinnocim. Facile vitam tranfigft'
tranquillam,quiabftinetvnguesmanufueabaliorumcorporibus, fortu-
nifq j,& manas adfuefcic laboribus ac bcneficentiae, gratus hic cft Deo atq;
hominibus,qaod Apoftoli monitum cft: Quifurabatur, iam nonfuretur.magis
4Utem laboretoperando nranibusfuif, vt habtat vndetribuat necefiitatempatienti.
Studii diuini verbi. Nam purum ac mundum anim al eft colum.ba./ftrrf
guna ltgit:gaudetliqaU:qumtgregts\tutapetit. Munda ncs animalia fumus , ru- "
minemus verbum diuinum , quod legamus purum ab humanis traditioni- "
bus, gmdctcdehemuspurisljraelisfontibmfaiutis, 8c congregadonem (an- " '
ftorum ftudiofe ac frequenter vifitemus , qui hocin votis habet, fruirnr ", ^ ^^
con{olatione fclicis ac beati viri , ar!;ori fecus decurfus aquarum piaraatafimility . *'
quafruHumfuum in te^ottfert &fDltaeius ncn defiuent/edin omntb.prcjpcrabitur . .
Simpiicitasabfqtiefuco, &dolo qui loquiturfacitqj veriratem cum pro-
ximo,hurc perpetua inmonte Dominihabitario dclegaturaPfalteRegio- ^"mJn^l''.'
fando.Vere autemac folide beatus erit fi cum columbina fimpiicitate,(cr- Matt.n. v.i,
pentinam coniungatprudenriam:Nonenim/4f««nosm^wi^j«iimiIescfi^e 5' J^",^ ^ j,
vult,fedprtti/mJ6«jadfimiIari.N*///g(inquitApoftolus^^4fm^mfj|^c;jr«- Hebr.f.v.i^
fibus,fedmaittiaparuulieflote/eyifibus autimperfidf , vttxercitatoshabeatisfenfmad £.^/7,:.!^^,*^
dfcretionemboni ac mali. Tanquamfapitntibm iequor vobit. Vtfapientesatnbuiate»
Serpens magna prudcntia cauet ne quid mali patiatur caput,hocfaIuo =
cxiftete omniaipfi falva nomt.Quifaiuusefe vuir,mevmniacuretc2LpmC^\mis symb.^than,-
FlD£MC^TH0Lrc.4M,iuftificam, faluifi«fcm : hacn.iuftificamur, ftamusi vtfnfr.
vincimus,&deniqiialuamur,coronavitaEacgloriasreportantes.Pcrpetim.
£ J FWSS
^t E M B L E T^ A
FmES PER DILECTIONEM
^Si quotles peccant Toominesjua munera toVat
foua^mt exiguo temfore nuUafides,
Alua Fides, DtleSiw, Spes, ?rudentia , \uflum..
JE.thereiflMmfunt bona dona Det.
IndiT-
XIX. 3?.
HdifTolubili nexu concatenats funt viftutes in fidelibus atq; eledis, £•<,«*:/<. Wr-
vtpoficavn3(fide;fciIicet,fiquidcmvera(lcaeviuaiifies,&non(imalacru^»'**«'-
pocius fidei jponancur &:reliqiiaE;ver£e virtuces CcCe mutuo ponunti exhor-
tance ?etTO:Vosaatm(mci^m)curamomntmftibmferentesnmiflratetnfidcV£pa ^■^'^•^ *•*
virtutern:'mmtuteattternfctmtam:mfcientuautemali/iinentiamiittabjimentia<iut \iid!v.7
pattmtiam: infatientiaautempietatsm : inftttateautem amoremfraternitatis \ina- 'bid.v.t^
more autfraternitatit : chmtatem. Hac n. vobis ciim adjmt&fuperentt non vacuos nec '»
finefrtt^u vos conjiituent in Domini mftti lefu Cbrifli (ognitione . Id quod p; asfens »»
haecnoftrafiguraliquidum facere c5nicitur.Vides adtxtris FIDEM , DiU^io- ^J^^l'^^'
netn aL*uamutuasfibi mmm operaf^compltcatas,concatena'as , coobferataf^^porri- ^^
gere iplurainvnoconiungi at^copulart corda, i*)gentef^ exfeeiaatlariverftuccelum ,,
ffammasyinumbrante & ^i^^e^irns^-nc fitperne inftiilante columba Sptr. S.hitrogljphica: ^^
InfernenttiturcordaTrtuultiaVrudentia., & omnta aquaUnce penficulante tuftitia: ^^
LepidafaneviRTVTVMConiundrarumiiypotypofis.'
Fides,vt id itcrato ac («piufcule dicamus , certam cx fe gignit fobole,
nutritque charitatem, adeo vt fine diledione fides iadata, fidei tantum fit ^f /* '
fucus ac cerufia. Geminum hoc mandatum & donum habemus acbrifi», vt qui m i- i.m.j w.i j
pfum credtt , diligat idtm&fratres.
Rde per diledionem <^sfv».'-4«''»' vniuntur in vnum complurima cor- „ , .
da^vt vnumcorpm &vnamajfxfiant inDominoleCu,c[ucmiidmodnmexixmkis fe^f,
palmitibusex vnaradice conftituitur vitis,& ex raultis membris vnum fta- -^«j /''"'» "«^'
*. . /. ■••.Tii ittfantes dt
tuminatur corpus: it4 vt vntupantSt vnumcorptujimus multt. Vnde exhortatio facramento
Apoftolica extruda tCk-.lftotefoiicitiferuareVmTATEMSpiritus m vlnculopacis. "'''"''*•
Vnum corpus & vmu Spiritus.ficut & vocati eftis in vnajpe vocationisveftra. Vnus Do- Eph!^".^^
fninus,V!jafides,vnum baptt/ma.vnusDeus&paterQmnium. Quajfajpenumero »^"='•^4
xcptmntm iyf^^^t^fiDominidififpulie. zoh.isv.ij.
Eidescum 6cperdile6tioncmoperaturemittitq;incendiumprecum, "
&fauiilaEindevnafide,&vnanimimotueiacular3Eefiicacifiimajfuntapud'^arM/.v.5p;.
Deum , ipfb Dn.noftro lefu Chrifio tefte:» i^^ ^^ ^vo i^^rt^fnyvy^oiHi ro i^h 'ivofiu, Huro».
<^H(if<i iofiis-MWTufp.imftfitbileautemefl, vt Hieronjimmmciaitimultorumpreces^
mn exattdtri.
Inumbrans Spiricus S. figurat ortum vrrtutum fidelium in cordibus,
quinoneftaiiunde, nifiaSphritu Dei^ndto, Spirituindc gratia&.precum zach.u.v.io
dido; QutdtntmoremtufiiUtoportetinefctmus,verumipf^Spintuspofiulat,pHnQbis ^'*^- ^***^
^mttibus inenarrabilibus.
Deniq-, fidesparitprudenriamjCircumfpec^iionemj^^/wvoTijw.&iafti.
tiamfuumcuiqae tiibuentem,-w/V«77,7:.j confultricem,iuxtadominicum
morMmm : Q^icmquevultisvtp.ciantvobishomims^tadem&mfaciatk L^'^'V.n-
<//^.H»ceft caput& fumma '^yivnissig.TVi
TTiitUi (Jli(Yii^,riS. ■
tANDEW
4°
E M B L E M A
TJNDEM BONA CAVSA
trmmphat.
Altm ecce AquiU h£c auihus yolat omnihHS,iftum
Suhuolat almafidesfydera adyfqi modum.
1<lecjectis jEftrAum libratfe adinama iuftumy
€xfuferantfarttermftttia atq\fides.
Scripturas
XX. 41
Scdpturac diuinitus infpirats meminerunt faepenumcro Aquilarum, ^^^n^ y.,^
^'&multarumhieroglyphicareiumran(5tarum&vtiliumfaciunt.Paucarum'^''^(r/A.
libabimus,inpjimis
Fi D EL I V M. AqutU Deo chara e/?;3-£«'<^tf A(» adliue & pafliue , funt fidcles: Hebr.n.v.6
quoniam abf^fide Deoplacere hxutpofilfi 'ejit.
Aquila omnium futnme vdat alituutn : fideles non (\imgraculi in terrenis \^'^(f^'"'J'
nidos figentes , fcd alas fidei librant in ccElum vfq-, ccelorum ad Thronum ctrinih."
Maicftatis in excelfis.
f Aquilagderanturcddauera : Oderanturiideles Chriftum crucifixum,ita j>,utt.2r.v.
vt alta licttfit terra. altum^ coelam^fiies tamen omnem omnino altitndinem , ommm "•
ow»wo/)e»^frcip»/tfni//4«w,j;/defideliorationeIo5uitur,Auguft, Fides o- zxt.ie^.
. mnem altitudinem tranfcendit.
AquiUinlmi^ij^mosfoHsradiostrretortisoculupepfjficerepoteft.Ita fideles per uitronymin
ipfasnubes.pcrccBlumfydereumvidentinfcliumdiuinasmaieftatis. His f,'^^''' ^ ""
folis aperiuntur oculivtAkeie cumStcphanopoilint: f^idio ccelgs aptrtos&fi' ^Rfg-^.v 17
.ItumhommufimemMkxtrimDiu ^ctorwss
AquiUnonagnofttprofuis, quiradiosfoli* apertis ^&irretortii oculi^ferrencn ^h/^ITj '
/rt|^«r.ItanecDeusprofuisngnofcit,nififideles, &rccbovulraChriftum
ifolem iuftitia: con tuentcs.Ottt/i enim. Domini riquirunt fidem &Ji.kks rejpcftant. ^"'"«•rw.J
Aquila tametftfuper maria mmold. penna alrtft.ntfsratur , de tantA tamen HtW.inVroph.
fublimitated.Jpe£iatmferneyqu£hutnanisnonpaTentobt((ttbt4iilt:x£deUumocu^.isoi;udi.
. omniafuntpraefentia , licet hamanis obruribus non pateanr , &c ea qizae in »»
inferis&eaquaeinfuperislunr. QuaiedehisomnibusH'ew4v;w/«inhimc >»
moduni : Aqmlam cunhif anib. tlttus V9htari(inc^ux<).tt4nib qft pe natin^atrftn f^ft*!^,^^^.
.diJputanty7ne)n§riapredideriit.,taiiti^con:ttrtu.^ejfidi.ttutSc,.q\xicquu uv.(^^
■ cxponens chrj/fojlomwi Aqutlas(inciuit).'pf>eiU;, vt cff.dut aia(tae ra (Jicklem 'if^lff^p^''
. quemuis)9portere conttndtre , & n.hil cum terra ei ejf dehere lonnvuHe mq^ .'d .hf cu-yfhom 14.
riora trabiac repereyfedadftipericrafemper volare,0- mjoitm lujinii tntueiiyWeimfq', ^" lff,^f^f^,
oculumacutipmumhabere, ftrioi'*
Aquila cumferpentibus bella ^<rm*lcii ita fidelib as cumfrpetttlhus infsrnaltb.
.Uonibus.PtincipibusJDominis.Dtif^ huiusfeculi. e'p1.6'Iaz*
jiquilaAfulmint immunis.lta. fidelesab ira^Dei & maledi(3;ioneastcrna;^/"».''^.i<'.'^.j
iJibil tmm damnationis his qui in Chrtflolefu funt.
AquiU annofaadfilempennasexurensfalubri^inde merftta lympha reiuuenef- jj^^.g ., ,
«/:Qiuidindicium eftfideliumregenjerationisin h-ic&akera vita.-h.e.tum ib:d.vt<Hpr.
renouationis in tempore:& refurredionis in nouilHma die. -^*^*
ir^rin^^.w^noncontemnendum^^.wHo' cft: libratiuftitiaalasin i„fl,ti^i,ier«.
liquidumaerafupremum, (Scinaniavanantadvfq; Uivvfc::!^*. Vutiiuiluspre gi^h.
mt^ iufiitia ad tempuspoteflyOppriminunquam» Vfcji^ ad luflttum reuerjuruiu di ludi- %'^^ff^^.^^^
Ctumi&pofttUaiomnesreiiicorde. 12. ' *
Amoris deniq; diuinieYg3.nos:VtaqniUexcitatnidumfuun-:panditaUs Dtnta.v. ji
fuas.affumitpttilum &portatfuper alasfuas :pe lelmahfolus duxtt eum , necfuit cum
Demfortisalientgena. I INTE-
^l E M B L I M A
IJ^TERIM PATirrR. IFSTVS.
^mfcjuvs in hoc 'DmtraSias pr^conialum
JEuo^hos infcopulos mgrediare^caue,
Mmulu4 iUe T)ei eH qui lus dtjpenfat f£ n^e^uum
lu^exiniufiiti^ dum arbiteriffefent^
Multa
XXI, 41
Malta funt quae'currumiu{litiaeitihocfeculo peflumo remorarilo-
^ , r * . tr o , j r ir ■ Impedtmtnu
Scnt.vt fimlis fit >atenato mooffo , &CM,Udioferi^ oifaatiSyVipote: d:;,i»x ,;*fti-
'A(pa?cli, feii v.icuiias Tmoru Vomint : Vt enim ex tali fecuritate non nifi "*•
'omniamalaingf^nere, itainprimismaxima oritur iniuftitia, doccnteD«.
Saluatore parabola illa fua Luc.iS .Itdex quidam tratin quadam ctuitate,qui Deu ^f^' ^''^
non ttmehaty& hommem non reueT€hatur,&c.Eiuf}nodt autem homo ^<p<>Q®- Deopla- Sn.i.v. is
fCr^ww/^ffe/Z.-Etmcnentitalcseirentjquod^^INr^FBDEOtOccinendiim-
qiie illud piifTi n» Y^tg\slofaph4tt;Quaremnc tnfitpauor lehoua vohif,9lferuate& f ^w^ '^
factte cum Tmote lehou*^ cuvfide & animo integro : Non enimpro homine tudicaturi fertper tot. '
4Jli6,fiid^:oh h mah, qn vobiuuniftturus eji in rebtu iudictariis.
n=jimm>\yi-^f'- C.ipitaliii rilitiacpeftis hoftifq; cft refpe(5tusper(bnaiu, ^'«^•'-•»' ^^
ffauoreinitifimiufl^'atur:&ijnde^i4iitrodi0qHiiuftus.Communi(iimam fnnul ^^*^
atq; tuipiftimum hocvitiuin feucrimeneft, &diuina:capifahterinfeftum jj,i;
aufticiie, quare tam feucrc ainft.lfimo Deo prohibetur : PerCmam ne refbiato ^'*gf^»^-'i^
II- n ct r t r n ■ t Eremtt
iniudtcto,abom!natu)emmm DruDeo tuo. Nmeitprofopokpjts Detti^^HftetiiJicat^v - Exod.2i.v.%
numquem^ficurtdum operafua.cuim Viftigtis infi(ltre ludtcesaquos acbonos dec.t.Qui -Df«M6.x'.i»
.nutem '.ujftfiut tmpmm ac dmnat tufiu», vtnj^ abomin^tio eil coram Deo. Syr.^Jvfl
Acj?^(f)<zyUfeuaccepti0mufieruminmiliiix genetrixdici potcft, &iufti- ^^^i-mPfaL
tixgradnmRQiit.Iudciumyinqni^Dominns.nonpiruertitOyaverbomendacijpr^- \xod.ii.v.6.
tulabefto: & inHtcentemac iufiumne ecc dto : qHumnabfoluam mprobum. Munus 7
ne acciptto , nam munus ipfum ex-Mat oculms , &peruerttt verba iufiorum, Et iure ' ' *'''*'
natutac hoc crimen abominandum paxer. Sociifurum hi talcs funt. Nota cft E/a.i.v.n
hftorii Cxmbyfts Pcrfaru RegisCyri illius Magni filii,qui Sifamni iniufto & Seine^.padai.
■ • 1 • II I 1 o i I rr ■• /Y» r\- r..r- ■ exHerodot.
AMfo<p:tym mdici peiicm detrahi & tribunah aliui milit,nliumque Sifamnis thdipp. /»
OtancmrribunahimpofuitjVtintuitucoriiparernircdeaciuftcfincaccc- (■''ronic,
ptione perfonarum ac mancrum iu<licarct. Regnct in iure diccndo iftud.-
Ttat iufittia,& pere <tmundus,
•A(/3-J3'se«,ji:p^a;i<jc.f4:eoenimperuicacia2feupcrtinaciae muhiproue- Expertt eredi
huatur,vtnontantumfcientesac volentes iniuftasfentcntiasrcgent,fed'^*^"'"'
etiamadmonitiiniuftitixcorrigeietamen dctredent , imoiuftammagis "
magifq, odio , caluraniis, & opprefnor.epcrfcquantur.:nimirum Ecclcha- '*
fticusficdocuithostales: ne (ufcipias j.erloT.amda>imo anmttUf. Kecont-aeas ^*^
veritati vllo modo,fed verecundta cohuntor ne tnmtiAris. Ne (otfiten verecuderispeccd - i^.&Pqq.
Utux,nejj'imajfer.&c. 6 rcnpora/o moreil
Prudenttacartulis :(iU3.ixpe premiiuriuftusfpe imaginariaecuiufdam loh.iD.fin
emenditionis, &ingi1itiamaiiorum. Quemadmodun'iP//;irff#ingratiam^"^"'**
ludaeoramfligellaniiDominam.vffjroirjdasorummitigAietur: Msgna
hxc eft iuftitix Rcmora;vcrum mnfaiimda malafuntyVi euemant bona.Sc: tnte- xom.^.v.i
nmpatituriuftui:
Cuiusiuftitiapoftliminiorcte^itur&inftarorienrisexalroftellacpro- ^ff]-'"-'^-
dit cnm inmltiriie 8c m.urtorum conmlfone atquc opprobrio. QHaiccom-
menda Dr-nino vix n ttiam^ ipfefaiiei,proferet unquam lu^em iufiitiam tum , & tus
tuum tanqnam meriiiem.
' F z Enr.
44
EmB L E M A
EniEIKEIAS EIAOX
H't[J^ida Utrantem Udit dum forte cateUum
BelluayfitfirtSit iuris tmago tthi:
Nam rtgoris mmtus,^t5iumquiferfequiturius
L(zdit^^inJ€fio Dica mucronefmt.
Snmmum
XXII. 45
STmmum iZhimymfmmafapeiniuru eR.E\egantcrhoQqmd^m^ &vere.' tV<«x«'<».
NbnenimfempeVfequendum ell^^e^^oJ^'''***'',^ dprorenatapoena fente- ^^
tiaq;mitigandatft. Leuiuslenit;ueaemanruetudine,giaui;;s,crudelitate ^^
pcccatur. Piafdixeruntvetcres) feueritascrudrlirasnoucft, non antem ^^
tranfgrediendi funt limites feueriratis , alioqnin facjle in rurperc dcgene-
tabit&cruetamcrudelitatemrcrudelitasinfaEuiiian.-feuiriaintyrannide; „
Tyranno autem nihil dici deteftabilius poteft, nec magisexfccrandum. „
Notum illud eft rmper^i:ons:imperarenefctt,^uidf/tmul>4re tiefcttMec abludit ^*'"''»- •p*'''>»
ab illofapientH: De vUa tniuria ne irafcarit proximo , &ne agas quicquam cotHume-
liofisfahu.Qupd Germanice in noftrum fenfum fonat lignificantius: 9^.ccJ)< Syr,\e.v.6
nicfef ju ^tnmAtit 3)2(|fcf 5rtt/i?.n& fuhU ttin \Sfimi)km nW mnn tn fira^tn folf .
Luculenta iniuria eft,ii poena delidu exccdiv. Poenapeccato debetcommtnjurart „
(txxmttf ddi£lu& poenadebet tffeproportio. Necriiiniuria vacare arbitramur,(i
in commenfurationenuUa oranino pcrfonaru,temporis,loci,jEtatis, fimir
liumue circumftantiarum dacatur ratio. Vbi legis rigor mitigari poteft,&
delidbumfiuedelinquensfine grauiori poena & fine fcandalo emendari,
ibi clementioripoena vtitur pius ac fapiens ludex ; De ipfo Deo Opt. Max.
conftatjiuftumeum quidem eiTeXcdpraudleretamen apudipfum mifericordiam: Exod «».
T^onemmfecundumpeccataiiofirafacitn^hiSineci^fecundum intquitatesnofirasre- ^jf^r^'!"}' '
fertnobit^ Quzve nulla re propius ad Deumaccedimus, quam bencficentia xt«ofhont.
atq; manfuetudine. ■ Et quemadmodum diumafapientiagUdium iufHtta oleo
mifericordiafemper inungtt : ita moderationem adhiberc ludex prudenter de- Sehece. .»
betjVtinterinftitiam&clementiamcurrat ac mcdicturclemensiuftitia & "^'<^i''i'
iuftaclemcntfa;.
Eiipiger adpcenas Princeps,adprmia velox;
At^ dolet quoties cogitur ejfe ferox.
Nbtaeft hiftoria de Theodofio Imper.qui Theftalonicae abfque fere cet,t»r.Jifai--
clementiaeac moderationisrefpedualiquot milliaciuium furenteroccidi **^S,i".
iuffit , vbi certe pcerna delidtum exceftit longiffime,quare aS.Ambr.a com- ex hipr. Ec-
munione abftentus , & ab omnib. facris,in loco peccatorum pognitentiam '''^"^'
cgitin cilicioatqj cinere. Nimiusrigor nocetipfiexerccntirigoremficut
acies nimis exacuata conuertitur in acuentem ac vibrantem: prorfus vt ca-
nis aculeos erinacei ore excipit ac (auciatur ; ita ftridus iuftitiae vindex ex-
tremo r5phaeae laeditur. ^j ^tfftv mnt>tt |TiJ),i)nb Untt t>tn ttVtBfogtfd^htpft
^at .Mbnet Ajpoftolus;To iTrteiKii v^«j' innotefcat omnibus,quod vt omnibus p^^y A.v.f
omninopiis,itainprimisiudicibusatq;tn8gifti:atib.didlumefto.SimiIem
cfte collationem philofophus inquicRegis cum fubditis,qualis eft Pafiorit
dd 'ouesipatrtf^-adfilmjeu Itberos.NuUum violetum e(i dtuturnum:^e<\, vllius ma-
gifti:atuscrudeJisexicusfuitbonus,vtexcmp!aP/><<r««o«J^,S4«/*,B<t//i.?:<«r»feu usfm*iV..
Labynithi ; Antiochi ,Ht:rddis , Neronis «Sc fimilium abunde teftatum faciunt. ^""s-
G6mmendariTrauremiuft:riamixra-'T<«x«ai^vtinDauide,Iofaphato,Salo- lia»r!iif
mone,Hiskia,Iufia,Aagufto,&c.zaleuco,&c.
F 3 LVSRI'
u
E M B L E M A
LVBRJCFM IVS.
LMcayWortalfi, fremis v yefligia^ iur^
^tfquis eSy amhguas quandofequere vids:
Mrea yt mcautum Udunt tormenta yirumyjtc
Aurea O* incauto tura noarefoient.
Sdopt
XXIII. 47
5tf/a/)?/«»J(fiue,quamaTono,quemedit,dicuntbombarc3am)iusfeu ranetMiHrf
raris tradlationem.;^//»^////* & Ubra. vtrinq-, extenfa iuftitiam hc ic figurat.Qui unMtrnm,
ficPaisjTotus fclopeti vel vfus,vel vtilitas , vel pernicief eft penes vtentera.
Si re6le vtaris ac moderate , defendet tc.-fin imprudenter ac temerarie , 1«-
det te. Certe quicunq; iura tradant & difpenfant fumma prudcntia atquc
cautione opus habent , ne dum ius dicunt , iniuftas fcntentias dieant, & eo
pcriusiniuttiiufteaccufentur,damnenturq}.Nonfanc immcrito Gucorum Dtm^/iBenct
Oratorum Aqt4iUart^Corjfpham,fid>u,mquit,fibi7nonJkArenturvU, Jteraadiutis "H^^'/'"'*
iijpmfationenifeu iudicis offi. tum, a't(raad mottem duieni,fe har.c pra illa eltRurum, ""^''^
Quidita miDemofthenes.f^Qupniam tam anibigua lubricaq; dicendi iuris
prouinciaeft. Quam difticile cnim eft non moueri vel perfonis vel mune-
rib. vel alia quauis fere i e externa ! Ne dum ius dicere veUs,iniLiftum dicas;
dum arquum irwqaamjdum ph2S,ncpha? vquis omni «qiiabiliter videt tc-
pore,vc fieri pore uon fit, qui hodie non impingir, cras non ir^pingat itide.
Notaeft/':;/*filliushift'ji"ia, quicumprouedl.Enimi^a5CAtisclT{*;!t, raori-
bundtisdicebar/cLibiq^ noEpicedio manibusiinpetabac:5iw Oshi. iuet, simiUihifi.-
(uim atas qutdemrrt^droium a"mtum fitit^ftpteni tamcr, dmtiaxatdnnu m.f. Adria- ""^tapnd
niImp.h,cAulicusfiierat6<:iuidixe)af,folu/uprcn!ufcptenniumexegciat^,j^^ca^"^*
priuatus.Totamigiturprioreri) virAmprodi{p..nidioav- dannnortpurabat, Nicmsytdr^
vltitnum/eptenniumpcncbatialucro. H3udaliterlentiebatdeadmini- ^"'^'
ftrandis LL. fafcibus JEf.ht:.es , quo de Plutaic hus teftatur , qucd a foro di- pytanh ,»
candoq;iureliberfa6lusitagclticrirsatqv^Quiliberarusfuerit amGrfurabiofi ^tfchin.
M«».Olhjium ipfum non fngillamus, dc n-odo adminiftrandi nobis fermo »>
cft.Spia?.s tr.T(5tant quicunqj ius tradlant,^"'!'*»^ cuiajapus habent, & fum- «
Bia nici ope debent vt ^"©:'V ><^ »•/«/«?' infiftanr.
Qupd de LL.miniftris ac viisdicibus diximus , idem de iis dicim.us qui
mrevoluntvti, nam& Themifioclis ca, fuit eledio, vtfidujcfibimonftra- •^*""*''^"'^
renturfemit^adiusvna,alteraadmottem,fchacpotiusiLurum:Itaeodem
pbne modo fieri poteft.vt dum ius captas, iniuria ribi obiinganr. Tanta
eautionenemo tradatfrlopetum, quinmaioriopusfit:itanemoea Pru-
denriaquaerit,vtituiq;iuie, quinmaiorineceftehabear. Namfiuevincat
fiaeminus,nunquamidfi. tfinedamno. Excmplaacdi<5teriaodiofafijnr.
Cui bombardae fimile aon rapir,melhs degufter.-moderare hcf& quis Ttatur
opoEt€r,vtnon nocear. Melinuenienscomedit quodfatuefitibi^ttt Pr»*.*;. va0
faturatw moyeuom^ iUud>
SClSDt'
4$ E M B I E M A
SCJNDJTVR HVI^ANVM :STV-
diamcontraria^uiilgHS.
Laudis opeSjdotefq^ tagi^yenerlfqi Utebras^
SeSiaturfioltdum nunc yhkunq^genus^
J^«<c bona de coelo Christi quoq\fanguine parta,
*Xfat Deffs^hisc amens j^ernere mundefoles!
Sumus
Sumus quidem principaliter conditi ad gloriam & cognitionem Dei,
indeq; ad vitamadrcquendampaffidcndamqj aeternam,ha2cauteRi vita6c afiZ^i^u^ni
domicilium rerrenum , tanquam veilibr.lum iUiusakeriusinliabitandum f*/'/?'*.
feui^Kolendumpotiusinierimdatur, dum. praeftitutoa Deotemporead
illam diuina gratia tran.feiara ur , haclege.vt hic Deum ngnofccrcrimere,
<liIigere,quaererc,arqiColere^ircamus,mchoemus,ifthicpeificiamus:fed
canta noftra cascitas,vt 8c malitia eft, vt fpretis poftkabitifq*, cosleftib tantu
tcrrenis inhiemus,& talcs nos prybeamus , vt ad ca:Iica apprehendendam
poftsflionemplanereddamurmhabiles. Idqjpraefens nolhuemblemali-
^uido oftendere c6nititur,pdiuerfiftiman.udiftudia,aregnoDeiaIiena.
Sunt qui captent fmores & laudes in hoc ftculo : inidonei funt illi ad rc ginim f/J^^S!/*
co5lotum,quod v.g.Dn.Saluator Pharifasis & Scribis in Euangelio obiicit, a Tofig»an.
tanquaminfignearegnoca:Ieftiauocamentum,dicens:j^ow(?i^<?m;)(3rf/?« ^.tujiu,*.
credire.quigloriitm ab inuicem accipitis.&gbriam quiafoljDeo eji non qutritislq.d. ^/.'I'"^"'
iieriid non poiTe.Et iterum:D;/fji;^rgftr n.gloriAm mundi magif quamglmam Dei. ^»*.i*.v.+i,-
Quire ftudiura mundanaegloria£;& ftudium glorias cceleftis ita ieCc mutuo
toliunt', vt vna confiftere non poflint: quanto ergo h^ec illa praeftar, tanto
magishuicquamillifudaredebemus.I//;i«/yf4e/?,f«Wj^;Wff,/r4>;^if«^,hxc
:nianet in ?ternum:illa croci dihlnilar c(^,pcrfequete?}ifugttfuotenumperfequitur:
haecv€roaperfequentibusapprehenditur.T.'o/f«f/r4;'ij/«/eam.
Suntquiopesac hnahuiiujfiurJif&clamury&idOcadiohtibtmiytmsgnos
thefauros auri, argentiqixorradant , & laute ac opipare vicftitent in hoc fe-
.culo:fed & hi vanis ducu tur & feducuntur adfedhbus, na fpinae funt terre- l»c.s.-¥. u
nae opes,quas caute acprudenter tradare cporret,ne pungat, nec animam
laedant , quod certe non cuiufuis efte ex dominica allertione patet,qui ait,
fieriperindefacilepofe , vt camelut ( feu maximus funis nauticus) perforameacw ^"/xfX 'i^
tranfeat , quadmi vtintret coelorum in regv.um ; rationem fubdit Apoftolus: 0«/ i/.io.i?
diuitesfiirivolunt,inciduntintentationem& laqucos &defJtriamulta>qu£deme^ui ^^'''^ '''"'■'^*
hominem ininteritum & damnatiotie.Monendi igitur diuires funt,«# cor appovat ibHc. f' v.t,
nec confdant in terrenit cptbus.fed thefaurifent in caelti. f S.int quipotemiam quarunt Dimcdu /»-
inhoedUO,&emineregeliiunt,vz\bimsconCpidzn€mAUo,&cihdeznt&dchuu.ya^,[.
Nimis fatui ac curioii (unt hi:dum n.alas pauonias ita librant, quid faciunt ^'»'"?- '" ■5'-
aliud,§ vt vigihas,euras,moleftias,& nihil non incomodi mercetur, & fuo "'"'
ribiiumentomalaattraha.?iuxraqjctacallecoeleftisrcgnideuiant,dequo
dicitur:^i tntervoseminereYult,fiatJicutiunior,&'quiprcecedere,fiatficutomntum i^uc.ii.v. is
miniJler.His occinendu illud: y^vKvsxTreif!», ^i^sfiO^duki} ine.ypis culturapetetis J^lf 1"*«^
Mmici,expertw7netuit.^Suntdcnt^,qucsJi!mu!aturluxurtay&furor heluinufpronos mt. ^
tocitat in venere.^dto vt exfcrto ore dicerc no horre|[nt,fe tales illecebras vel ^onZ^'
ipfo coelofhorrcfcorefercnsjcommutaturos. Planeaguntur hiinfernalib. ',.magi&c.-^
furiis^quifcortariadolefccntemnecturpeputantjnecpropeccatoreputac^JJjJ^J'"
Vxorem aiam duxi, venire non pcpm. ItaindiemheIuantur,fGortantur,per- lZI^.v.i,
graecantur,adultcrant«r,inceftus&fodomias,muItaq;peccataaliamuta jV^* ^ ^^^
flagitiofeperpetranr, dc quibus aperte oraculo diuinoconclamatumeft. xXollZZ^',
Nongujlabunt coenam mcam.Ncnintrabunt in requiem mtam.lHolitetrraret nonpofi- '"
itbum regnutn calorumM^ Tr/^ofx^-.^-soi » ftvK-mfi^iTui, cai.6.v.7,
f©
E M B L 2 M A
IF REC ONS V L T.O RV M
l^mdens tefietas^fU teprudentiafitpet^ .
^tfquis es^vtpopulis mra yerenda roges.
Tute oiim te mdtcmm^mthi crede^manebtt^ ,.
^ale hek inplebemforte tum tuam.
Buc
• V .- XXV. ji
. .. Da«f funt virtutes cai^inales , gua iuris Sc^qui prudentem c^axirae ^.^^^,^^^^^^
iUUariCjOrnantqvPietasvna.aheraPrudentia.ResjllajrcihjgcmodusIiaiid tmurtjprif
mcongrue vocabitur:Magiftrailla,haecrerua;Hera& Dominailla,ha;can- ^'""'
' cilla:illa DeOjhjEC LL.feu«'^*««V "^ '«^'>?' vc vocant, niriturc
Quicunquc n. Deum roco ccrde reueretur , ille haud difHculcer iu-
cis & aequi fe vcGonfultiflimum ica ftudiofifTimum pFjebcbic , nec rebus in-
iuftiscon(cncietvnquam:TiwwDK.r^«tfU^i/jgaW<>, Impius neq; Deinec-^yMv.z?
iuris squiue racione ducer, quarc nccefte eftjVt Pietas cordi & Gib.acSribus
modereturo TmorDn.Sapiemid'inmum,!G^z<c^&ntx\im MofchenSacerdos p^^^',1*^ ^^
MidianiticusIethrovimDiiji»im«anteomniaconquirere&con-fticuere "
■■ iubet:&: aiudicibus Pius Rex i olaphdtus, primitus requiri t f /^Mf«;>i , & Ji- i-Chr<»t.'B.&
?«orc;w/9««,quoniaminhuiushonoremiudiciamaximecxerceatur.Ipreqi ^"
Adreftbrefeinomnib.iudiciisingeratj &primoscaptetacGubitus,Quare "
n5 abfqi ratione^fuit illorii mos.qui vacuam timorilou^ fellam iuxra fc fta- Z^^
tueriit.haic res & forraaeft fori aciudicioru.quaiine nihilDco placere pot. '^
. Qupaiitludexiuspieaciuftc adminiftcet,op«seftipfiPy«We«rw,a'n<i tn-
}^kxf*Wihteroglj/phtcimeft,K^ Sapiencia , q pieraci ancillecur,x|ua (inePietas,
fimulacru pocius piccacis vel ftolidicas erit.-Prudentia aut d!co,^«:e in p!€tate
:fundatur,8>c ex ea mediancib.LL.cu dminis cum politiuis oritur , piam ac iu-
:'ftamprudenria,qomniaaccurateperpendir,6cn(ruuprudenterinteditii't
hOiulos.Vulius itnimt IndexeQ,S)C ex faciei,qux vocanc , lineamencis a pru- Vid.Geiii.i^,
'.dencibusdccordisveliimphcicaccveldupliciracf hauddifticulteriudicari ^■'^v
pot.Fierivixpc»teft,vrquismonftrum,q»incordeaHr invultuprorfuste- ^'d^jw/ttJj
gercpoffir, quitr^ licer. ^tiianniuetviuufuu^uuiutKcgnm f3piencill.& i« 7« TraiiT
(a^icmnmK 'X.,i<fj>ttat res petueri^^fo»' td m ffrfHGf es fu(fs,i trfictt maluw^Koza.- «p»
tus , nididtioncs& (imiles oculoru gdlus duphcis coidis^ perucrfinebu- '^'^'llZ*^
lonismdiciahaut obfcura prsbent , haec •;f?3«A«5j«fle*T«c«c«<pt;s.ja5^ft>^»««raro difficUtji,
; fallic,vc m fpecieScipies dc dubis pudicicis muiiere adfcric : SiOrtatio muiie- "ll'^^"tvHi'
rii in elatv oculu acpalpebru eiiu cognofcitur. \,\u.
ll.Os.Serma , aianc , ammi Index : Loquere , dicebac Philofophus.v? te videum «^?»^,^»-
verba prscipitata , diftorca , feraefa,terciaca,ambigua,&c.fufiicientia<^/*«4t '^'^^^^',^
func.quiddereipraftacuerehabeas.VidemihiSapicnciainfcuPrudcutiam Erafm.wSo-
Salomonis,exeriiencis?rofligaceproftibulipudiciciaEverbisarguebac, ve- '^^'"M''*-
ramillammacremelleaonpolle. Omniaigicuraciingulaveib-ipioiudici
aurea lance func crutinanda,vc ius inde excricet.
III.Dcniqj & JW4««>«cbferuaredcbet:nam fi illafpoie ac-cemere in duos i-"*'"eriHi
priores tc extenfosdigitos fe porrigat, hauddubie ftulrum malumq; ibi la- '^*"*'^*
• tere alm arguet.Pii &bonae teftimonio confcienti^ freti iuramenta horrcnt
tanq ficta,S>c <pfv>c,ti,Deindeficuius manus videantcomp!icatas& anri argentiue ho- ^-Ph-^- f-tr
n9rario{(\c iniquitatis mercedem vocar joB«/f4^,mal2 caufae propugnatoieni ^^fMcf 6*
indeintellig6t.Pii,boni,iufticaufaebonitatefretiamunerib.dadisvlcroab- ^' ^'
ftinent,nec iufticiacmercancurpatrocinium,cumdiuiniincerdidti,curnex-
ternae honcftatis,tum e t propriae conkietiaerelpe^tu abfterriti,qui v.quauis
tueri caufam non abhorrenr, quomodo non cidcm eam qaouis modolici-
to,illicitOihonefto,inhoneftoibono,raaloiobtinerefatagant.
fl E M B t E M A
JVSTITIA DISTRIBFTIVJ.
SanSia Thenjisjufiiqi tenaxteryirgo heata^
^itqiCmq^foles difirtbmjfefuuml
DiJJ^ereat precor tUeytUiSyO Aflraa/acratum
(jorpore qmflorem yirgimtatid aueti
*l<ri-nii
XXVI. 55
'i^i-m^, mqiik Gra:cus,»f««H7rflA£,M9».Iiiftiti2Efgfturdiftrit)utIiTjE hicvi- 7«^,v,'^ ^.
i^Q^lifi-yXv(p»v'iuQ\r.f^u : Eftautcm iuflitiad^ftribut.ua.quacfuLim cuiq; abfq; A^^«.'««
prauts aclfedibus,malis conrultoribus, munciibus,-rerpcftu pedonarum, ^'" '
& aliis iniuftitishaerentibus crinunibus diftrihui^in gloriam Dei &bono-
rumcommodum.ialutemq;. Habethaecdiftributi.iamftitiafuaenconiia
emm in (acris,tum in prophanis plarima.//*</if4rf,inquic Dn.Sa\v?corre^ii(m '^^;^;^;^^^
iudidum. Ncn ajfumesperfotiam m tudUio, mc niunera CAftAhii.nb.jmmafiofurJ hu- Ejai'.,'.v. i6
iufmodi Uhoudt. Lauate.punji ate vos, avioueie malignUAttm a^immm veffr-^rum ex ^ ' J-
^duerfoocubrim nteor ii,definite maUfuctre-.dffcttc ben'.facere,qu<£rite m:kat€ op-nef-
fam,iusdicitep:tpiUo/H/cipitecatilam vidu* , &c. Hac d^KOis^-i^^yK^^i^sur.n^c^n^.Rxi'
me opus eft in omnibus omnino ftatibus , vt cuiq-, detur recuudum quod
meruit vel laus,vel vituperium:vel praemium vel pQEna,dicente Apoftolo:
ynicui^quoddebetis,ve(ligal,cutv{^igal:triliU{um,cuitributum:timorcm,iititimo' ^^*''^-'"'^-^
7em:bonorem,cut honoreftr.V ergit id in honorem Dci , conducit ad comunem
mnquillitatem »$ /^ «<««■ coferuandam & animos pacat: vt perpendiculum
rede in mcdio pcndear,&a:qua omnia Lbrentur lance^^erpentinaprorfus
hanc ad rem opus eft prudentia:vt figura dcchrar.Hoc eft Periadri illius Co- PerUndtr
mthii:(}UodiuJiumefiimitare.EzpittacusMittlen£U;:tuJie/inquit,iudicato. '^"' '«* p'"!^^^,
ftusfimulacrufn D«,inquit Diogencs. Cicero, inqiiit^prrmumfundamentumihjft- (Vn-ew.
ti£ eji.ne ciii noceatur.detndt communi vnlitatiferuutur.lxx^oDti.Saluatcr.Quacunq^ ^HfZ"'
vultii vtfaciant vohii homines,eadem & vQsfaciatit iUit. Seminate iujiitianu &(. Ca- luc e. v.sr.
pitales iuftitijE hoftesfuntplurimimaximiq;. Hof.io.v.n
Acceptioperfontfeu Profopokpjia,(iuen)ndmodixtn AgefilausKexzit^Nicia, ^J'*/"^^^',**
Jrnon habet inuiliam caufam , dimitte & abfolue. Snero hsbet miufiam caufam^mea snpgd,
caufadimittsistnninoautem dimitte.
Acceptiomunerum, quasfummainiuftitiaeft:iufticiaEneruas,afumendis
muncribus fuperpioaciufto, abftinere, tAishAlnahitmmenteS. Domini, vt pfaiif.v.s
Pfaltesait.
Temeritas,vit,violentia>quzndo dicitur : Sic volo,fic iubio. Annejcit, habere /«»"» •S''"^'
mepotejfatem tui vel abfoluendt , velcondemnandi: adeoq; vel wit^, vel nccis in te? ^" "^^' ^"^*
Mnefculmperatoremelfite,Ugesferrenonpitt.ht(\\iz[um{\m\hz. caracaii*
Prmpitantia : delibtrandtim auttm diu mtminerst cffe , qi<odCemeliudices ,fia- phdtnchron.
tuafue. In prscipiti furore fi quid ftatueris iufte , iniuftum te ftatuiiTe vel ad *fJ^£od'fits
minimum iniuftum efTe tc crede. .Af*g.gr*ct^r» ■
Odium,Ci condemnes , quem odio habes : non quod iniuftam tuearur «■^•v b'*^*
caufam , fed im q» oderis, violentus es & iniuftus: affeiltts mabfunt confiliarij.
SomnoUntiaitidtm. QuemadmodumD««t>/?/;^w ( vel,vtvoIun:alii, piuurch.de
I?w/)?rfof/';j jfomnolentiamfuorum fcabinorumrf/wwier^Ml^/^^apologo cor- Demojih.
rigit ; & Machetes prouocat a fomnolento PhiCippo ad expergefadum , &: at- MacedomJ"
tentUm. fomnolentttt,
Badem aatem menfura, qua menfttsfuerit»metiemu;r tibh ^**''*' "* * '
G 3 CAJHDQK
54
E M B LE M A .
CANTfOR ET VERITAS'
f^fia dmni yiolesfacrariaiuru^
Sedclaueytaris legis adarbtmumi
Candor,0* Almafides^flHdmm sEVERrac ve-ri
. Ornentmdtcitm:^ngulaq\ aSia^tutm,
CUuU
xxvir. 55
Cfcr«i"jHiftitiV,54gT?f4, [•aeritatis j ctux, fideihicroglyphfca intellige, i„p,i^ f„^,^
iuifacits denount candorcm ac vcritatem.Seopus huius f^»>^»;^T(^ eft, iu- fi>-
hiberecorruptaiudicia, prom-ouerereda. Glauibusinteraliavtimurad ^imatu^sJ^
magnosrcciudendosthefauros Maxim' Thefauruseftiuftitiathancvtre- rtmb.imp
'Ctt adminiftresjquicanq; dicisius , fummopere neceflarium eft:ne connu- ^"graufbuj^
mcrcrisillis.dequibusPoeta: ~ poen.s
Fidelitate cum primis opus eft iudici tanquam diuino adminiftro:
2ia in minifiru non requiritur nifivtfintfideUs,ttdeUs nJpicJunt oculipijmagtflratm : ix»r.Av.i
vtDrfMiiinPfalmisloquitur.Neenon&rcucritate^Verumenim imoveril- ^^* •""*•* '
iimum eft illud Mimi.Bonis noset.qui malisyarcit. Nota eft hiftoria Snulispane- MimHs.
tk Agagoregt Amalecitaru, quiperpetuaeproptereainternecioniaDeoOpt. ^^'*"*-"^
Max.deuotus eft. Nec ignota iila de Ahaho,farcenti Benhado Sj/rvrum Rtgi,id ^^ ^^
ptoptciiDe'oabiG^o,M4ledidtu.qutfacitopueDn.fraudulentery&retinetgUdtUy itr.j^s.v i» >
neefundatfanguinem.Piafeueritoinonencrudelttai. Nonfrufiragkdiumgeritmagt- J''^ ^""•'■'-
firatus,&c. Totus Spartanorum exercitus deietus eftpropter duorum ado- jHfiin.piHt,
lekentum fcelasinSeedafiiiliaspatratum : norrenim moratur nemefis A- •p*''"'"-
draftia diuina.
Qiiaire iudices eorrumpi fenonfinantjfedlegitimacognitioneprae- i;onoi>iiti
aiaveritaterainquirant,quodqueiuftumeftdccernant:infontcstueantur: J7n<ix ;«
nec maieficis parcar, fed vt iex qucnq; vei abfoiui vei damnari iube t,ita vei ^*^ '''''"'"•
abfoluantveicondemnent.
Nemopra£ficiaturiurifdi<3:ioni, nifi qui fcientiam legum habeat& Gnrg.Remtt*
•confctcntiam.quiq; iusdicere.fuumq; cuiqjtnbuere velit ac pofiit ^''d'-> 'zs&- ''"^/'"■%"*
£rw7r.A;)-j//«jK^<L/»e</>«><'««, quaspeftesDcusexiecratur, & iura Ca&iarea prolii- ""'*' "'^
bcntacpiedUnr.
EiA*»g^i.«« fiue undor fi vfpiam laudabilis eft , in iudice certe iaudibus H^rat.in ep.L
ad coelum vfq-, eft euehendus: eftq; muri inftarahmei , non egit Maurt iaculit nec ^ -^' '
mu.Reciefaciendoneminemtimeo^zitille. /^/'^jerf*.
Nec minus diuina veritas vtilis fimul ac iaudabiiis Gd.VeritatefiabiUtur Prm.i6.v.i% -.
thronus regU.Q^tc iudices, vt veraces ipfi fint oportet,ita veritatcm.amarc
& inquirere debent. funt quriure dieundo ita iudunr,quemadmodaipueri
luduntaftraguiis:quemadmodumD«A;i4/^4«««vitamHarlemenfibusc!ui- s,„y^„ ^
busftipulatus, fameeos necat , vitamipfisnonvic1umfe(epromififiedi- o/ia>,d >?, cen-^
^itans. Et Paifes Duci Colophomo promirtic faluum con:& redu(5tum:fedrc- ^^^^f^^rl'-
dudloin-vrbem ceruicemdemidemetiqueiubet. CrucntaJb*ec
veritatis iaefio eft, & candotiSjCruentaque
calumnia.
f^O
^^
E M B l 1 M A
TRO PATRIA MORJ
pulchmm.
EB etiamfiuo licitum decernere hello^
Non alitertuto yiuere quando Itcet:
Attendas autemfrudens ante omma caufam^
^oi mJiiuJlafubeBfukrahat armafudor:
Omni^
i
'XXVIII. ^j
omnufrim vtthU Mcftpienti confilto expmri.qum decerme armit Japientem ^^^^ ^
ifcrtf .Vcrum li alitcr non liceat aris focifq; vti integris,non eft contra diuina nnch. *'
neq;hunianaiuraetiamarmisexperiri.Pro4r«autcmd^/oftj,aiunr,quibus
duaemftegerendi bclliadhgnanturcaufa:: defenfio religionis reufidei:6c
defenfiopatriacbonorum&fortanarum.coniugamjliberorum.&omBiu.
SccAipbonfui Rix Neapotitan, in clypeo geftat Peliicanum, fanguinem roftro Pamrm.de
c pedore elicientem,& mortuos pullos viuificantem, cum infcripto Noe- '^"'f" "'f*^''
*^ _ . i /-/-1-1. * Ref.^lph«nC.
inatc:PROLEG££TPROGR£^E;idemprorfusfubindican9. ^ " ^
Stquidempropatriaacfocisfcrrodecertandum eflecum facratum
profanaabundecomprobant.Prfl/?4rr/«,aiunt,;;;3?i^/5r/(>,^wef?.Qujinquam Hor^tinoi.
6c hic famma prudentia opus eft : Ne queni tibi hoftem vltro acceifas, vt ^'^-'^'^^
fecityl/;^yi<«RexIuda:.&:/o//^pofteum, Neq-, nimiofuroreadarmaprae- iReg^^',,
ceps[^i^hTC.Nondtponuntureafucilttateartnaquafum(m(ur.Quxmomcnzo!Lr-*<> *^'-
ripueris , per mulros ferc annos vix deponere, & non nifi curn fummo da S^^^'"'*'
mnoliceb t^vbideLcerit.c^/jf-CMwadry^^i^wr/^^quemadmodumfapientid'. ^Rfg-^-v.
Imp.Carol. V olim dicebat. Turrim.qui aedificare vult , fumptos ptcemefos 'suidan.
acpra:fuppuratos,h bearoportet.-ideoq*, adarmarapiarecaue.fihictebelli LHc.ij^.v.7t,
neruusdeftit'UTir:velada.ma(iraptuses,pacem,quampotes,q!ia:re- Vbi ^'
vero& iufto billo peteris occuparifvejvelim te nulliparcere f mptu ,notu j^^,,,-j ^
.cftdcxVi^rfrt<7/w;>.qaiiatemp£ftiaaauairia!ni]icernjrritauir,&mfe,do t^irund.
mumq; Imp.tucam voncitauir.quam non nili (nreric: liberorum, coniugs >♦
fuiq;ipfiuspiauit.D?C(?«^4ttf/«{> P4/<o/i;_gffcxrurioOnentisImp ferut,quod ^'/^.^^,''""'*
proptetnimiamtenacitatem Vibcmnec ffido pr^fidio nudarir , actan Thiojtknd.
dem amiferit,cu perpetuo& Impcratoriinuminisin Oriente & Chriftiam •^/""■ft"'"'
nominis dcdecore acHamno.
Pada etiam ac foedera de induciis aliifque rebus vtilibus , necefTariis Becan tr^a,
bonis:&honcftisetiamhoftiferuabis:Mag;unominisdecefTionelab.)rar '''"■'"""'•
Card.Iuft^n. quiLadisIao fuaferic,faedusfrangendum cum Amurathe Tur- '"
corumidum.
Pro religione ac fide an arma fumenda fmr,qu2ficum eft, & in vv. aq; Bhdfr.mf.
partemdifputatum; Videcurauremquodfic : Exloco7/f.if/;f4r«wquiob ^'^'-^'
probabilem Ixfi religionis fufpicionem copias coegerunt contrafratres- Z''m'^''"
Quod &M<tt:i 4^(«/faditarunt. EcImper.-9-2'<?»<A(fwr@- Conjiantinui Magnus Thf,i§deru^
Chriftianispropter religionem paricntibuscontra fex tyrannos Dioclecia-^r^t////"^'
.num,Maximianum,Galerium. Maxentium,Maxiniin. &L;cinium fupp^- Hitrlrch.
dastulit,&»^«4"!'<^»;Chriftianosinhbercatemvindicauit.Qu€ f"'"'"'"'.
^ ^^— » £'h'ca Chrt-
m contrarum partcm cggcruniur non efl jf «.«
loci huius refutare. ^v?"- £"1-
M d.Cent.
H AJLGEN-
E M » L E M A
^RGENTEA HASTA
Mreaftfcam munufcula, e^ aureapraflai^^ ^
^anu idicrede mthi)eH fatmtatis ofus.
Munera captantes , eadem quoq^ munera dantes.
Hos turpesfimdi cnmme ytrofq^ putal
Vtilif"-
XXIX. 5J>
VcHifllmum iriulramentuni eft bipennis , ad Ci^rifigendttm fimul ac vj-k, bipenn»
,p€rcutiendum,f.dtrahendumaEqaeatq;amoliendum coducibilejfcd pe- />raiiu fjt for»..
nes vtentem eft eius vfus &c arbitrmm,vt bene vel male adhibeatur, cadat -
que.Huic noftrum t;«*oA»^ comparat ius (ineforum,fiue inftmmenta iufti-
tiae, bona ea per fe & vtilia,fc(ifnale a raultis vlurpantur, qui LL.figu t.refi-
guntqiitorquentacretorquet,^utipfisvolupe,atqvCrumcn^proficuufore
coUigerc poftunt,nulla Dei,propria£q; & confcicti^E ac famas ratione du6li,
Magna huius leculi labes ac profanitas.vt non immerito vulgus luriftarum
(quos vocantj male audiat,iam inde a multis annorum centcnariis. f it au-
tem iftud plxiunque acceptione vel perfonarum vel munerum : qua de re
^pernitiofilTimamultahadfcenus: &conftatillicitumideireex/«rc
Diuino.Nefufdpioiperfmm in ludicio , ng^ CAptes mumrAifttnt mim luc ab- Deut. i .v. i e.
mmatiocoramDeo. ^'''^''
Canonico.Non debet(inqait)ludex vendere* iujim iudicium,aut tejlis verum flZ''^^'
tejimonium. Cum autem tuitcia & tejlimonia qut nec iufta mc veravendendafunt, ca». nlnfane.
iniqua &falfa venduntur, multofceUratim vti^ptcuniafumiturt qutafceUratefumi- ^^^i^^ ,.
:turylicet a velentibus datur, &c. ««/ iniujiHm.
Ciuili.Yx. m Lplcbifcito.fF.de offic.praEfid.&::in authentic/. Quapro- ^^^.^J^f" ^*
,pter.infin.col.2.iuxtatextuminc.fummopere.ir.qu.5.quaEpofterioraad /.2.c.^J/;L'^]
;iu$canonicumpertinent.vid.nouelL ii*<L<jmmde
N<if«M/i. :ExlumineiurisnaturaEfcitC4wi;^y^f h>fc<p»yi'Mv efTeprohibi- HerldoUi.i.
iCam.Ex eodem deteftaturPoeta,aliud q.agcndo ^"^^' ''^ *'<^-J
Munera crede mihiflacant fjominef^ ^^^<h *^'4<^-
Placatur donit luppiter ipfe datit,
Quirefignificanteradmodum ThebdmCca Athenienfesfuosiudices
pinxetunc fimulacra quaedam ante altaria Deorum fedentia , omnia mani-
bus truncatisjprsetcr fupremum,manibus quidem integrum, fed oculis ca-
ptum.Vnde pricclare Alciatus: ^'"ff »«
EJppes mxnibm trunca ante altaria Dmum
Hk refident^quarum lumine captapriori
S gnapoteftatisfummaifan^i^^fenatue,
ihibaniifuerant ifta reperta viru:
Cur refident}quia mentegraues decet ejfe quieta
lunduos.animo necv.iriare leui:
CurfinefuntmanibmlapiantneXeniaynecfi
Pollicit4s fl-dt muncr bufuefinant :
■CacttsadeftPrin£eps,qu)dfolisauribusabf^
Affe^u,conftans iujfafenatus agit.
H % CVAi
Emklem,
^9
£ M B L E M A
CFM TEMPORE ET
modo.
^uifquij esinjpeculo tanquamtuadifcutefa^a.
Et ifutdte deceat^dt^iceyqmdue mtntu\
Qnforem alteriHs nunquam tu te oggere iahisy
^infriuj exfloresfingHla quaq-, tua.
Tria
XXX. 6i
TriaPradentiae Hleroglyphicain vno&br^uihocvicJfs Emblema- ^«^.j^ ^ j
tetGalluWtSpeculum , & Serpentm. Temporisrationemcfl ducendamcum Matt.u.v.\S
inverbistuminfadtis.monenr. SerpentinamprudentiamipfeDow/nwco- 2^^I/if/*
mcndatin Euangelio. Prudentipmus autem, h.e. afluttfiniui hfiru^unt omniuw frsUtor.
it<td'Cl ;» eiljerpem ( mquit A tigufi.) propter ajiuctam diaboUy (jni >. Uo^de, Ho ugr ■ ^^,^,^"^^" '
hAt dotum Setptnsprudemifivne cauet.,ne vulnui capiat in captte , (jujrc^^jrosiorqwt,
litfram.
flhlaedit,& qnoqu0 modopoteji fe defertdtt.Gallus temporis horoh^us H ,quod.ntcll>- ^^^'J|'- '^.^^
genttJ (inquic Greg,rr. ) accepit , vtprius noiiurni ttmporu horas aifcuttat,& tunc Je- Bibtoth coi. '
mumvocestx itmonu emtttat.?ceziofi(li^Si Qcite iewpoushdiaineajugit tr- ^J^^^^^^^
reuoi,abiletempus,arslon^avttabreuii^quare,ciu&m accurannjma poteft,emsha- /j/c.f.
bendaeftratio, vt»e)f««/ww,quodaiunt,praetereat.Nametiamminntifli- J"
niitemporisa(fli,velmomenti,rcddedaolimratioerit.Sfr«j/f r^w/ori.ait A-^„,Xy^^^
poftolus,^«o«i4W ;/ ali dies. Multus & grauis eft Bernhardtu in teroporis fub- -Ef *•/ w-i «
i X ■ ° ' Bern.vtinfr.
duceBdaratione.
Serpentis aliam adfert Au^flinMfoy^^-^^p^i^-.Q^emadmodum (inquitj.^r- ^dcomit.ii».
fentitquoddamgenus , cutnit adbibenduni,priufquam adfontmvemt^omnevenenum )ln'f^^'
euomif.itaCbrtftianmcumadorandumatctdttomnemtrdcundtam&odiumproximi
depenat.
SeruitetiamGrf/lf<tfconflderationiproprJ?noftra5«^^*«"»«?,infirmita-
tis,&: ad labendum pronitatis,monetq; eo midus de proximi n^uis featirc,
ftacuere,ac loqui,»MW cum edere carauiparat , C verba funt D.Greg. Magni Epifc. Gregmorai,
tL9mani)pnM alasfoUrter excutit,&fmctipfumferiens , vigjiUntiorem redatt : ita fii '■"'•**
fefe infandit a^imtbus exercent, ne infemettpjis torpentes cptre , alios exatent roce/ed
dntefeper/kbltmiafada excutiunt. Et tttnc adbene agendum alios foUicitos reddunt.
Singularissicraracprudentiaeac pietatis opuseft a fe ipfo cenfuram eiufque
innmm£&ccre,nzn\iujimenaccuJatorfuiipfim. Tantolaudabilius,quanro Tr**,i^.*.s-
crauius cxercctur illud ^«^ ntujTc». Sculpi non fcribi iftud vbiqi conucnic- *"</'"'/'••
• 1 1 /• • ..Adtir.Chil.
»at,qucmadmodum Aujomus: ,xentHr. 6.
Commendo noftrum y*»^ 'tnwTh nofce te ^dag.gs.p.iis
Quod tn columna iam tenetur Delphica. Epigrammai.
Plerumqi fieri folet vtnon videamiuid mamtcsquod in tergo f/7,coq; con- Horat.Satyu
fidentiusiudicamusproximum-.fedfacileabalteroabftinetiudicandojqui ]\stHitH>&
iuafadladi(Slaqucrecolit. Peffimaeindoliseft, &hominisinuidiindicium ,.improbHf
atqae vani , qui alios iudicat fe non iudicat nec excutir. "&c^"""^^'
«i^tt ai /(jtTOj^f «'«/ yeTs ^9»*Sf «rj.Sed dc Pindat, .
hocinfra.
H r ivs
■4i
E M B L B M A
IVS JN MANI^BVS.
Flos yt odoruj afi melprSet^luridafetia
Sxquofedcontra toxica arachna btbit:
Haudfecmex dtuoprobus haurtt iurefalutem^
Fer quod^ tmuflus tuflabarathrajubit.
coMpe-
xxxr. Cj
Cimpidti aculeura fempereredtum gerentes i iiiris gerunt figuram,quod Perpttuaiuru
>ft:mperidcmmanetatq;xquabile, tametfipetulanteradmodumamultis ''9''"«*''"'«-
ligitur,refigatur,&inftar aftragilornm,chartarumq; tradletur, quod fcur-
rarum,mimorum,hiftrionumAfimilium huius manipuli furum eft. Non ^|r*^*
fecus nccereus nafus ab aureii & auaris /«r//?tf (quos vocant ) torquetur. fitque ^i^ uc^nhnr
adeoillisipfisius, &adminiftratioiuftitiaeiniuftainftaraurearum compe- no[injec,,u^^
dam,quibus ipfi lasduntur. Vr optimo in talesiure luderehccat,quemad- J^^^^^l/'^'
modum mordaxincoaetaneum^?'//?//»/)»/» Diogents yaureiieoscotnpediittsinfo- pi»tanh.in-
rometi^neauolarepcfinf. Nemoautcm fine Isfionein compedes impingir, "^"^''^'
ita nec fine darano tales ius peruertenf,fed fcquetur illos h^ie infamia,ma-
laconfcientia,&iuftumodium,ifthicautemiuftacondemnatio.Iushicin-.,/«-«j?/;«i.v
iufte difpenfant,quare aiuftifllmoDco haud iniufte ahquando iudicabnn- " X^^^-f^'^*,
tur : Durum autem erit itlis 'si^ixtviix /«sx77'|«y, vt ad Saulum Dominus Seruator '^tior. 9
ait Iniufli nonpofiidtbunt regnum coelorum. 'NefalUmmj^ Deits non irridetur. Rifus ^.^7/-!' '*
vobis.6boni,fiunthicpauperes,pi:eiIi,facerdotes,miniftri,vidu?,orphani; ExcUm^-
ridebit & vos aliquando Deus, Angeh ridebunt , & (ubfannabit totus Ele-
^orum exercitus,'£^« 9^«« iKj^^iso^i^^f^^Demvidet, Deusodit.,Dmpuntt. Gladius „
iDftitiaj,quem pro lubitu verfaftis,vibiaftis,torfiftis , in vos ac vifcera veftra „
coimenstar.Saluaa€immotafi4bitiuJiiti<tmacerieSyfedveJiriivcL}s,qutbusimpin- ,,
gitiiyCapita diminuet.,vt medi.4 crepent,Lapis offendtcultfuper \os (adet,qui<.ommwuet M^m.ix
Jtujiutim. Compedes, quaspaupcriacdcreli<Jloiacins,veftrosvobi$ipfis '^"^'^
pedesconfodient. Si nonhiceftquivoscxcorict Cambyfes,ateritifthic "
quivosiudicctatq-, condemnetDeus. Viaeftvobisius, quacveftra vosin- ^
iuftitia atq^ culpa ad inferos ducir. Canis rabiofus cft , cuius veneno certo ^^„afjf„f^ ,
occumbetis, nifirefipucritis. Quare in auribusveftrisfemperfonetillud ^fcbmes.'
T>2im^ica\x\:^ffpuf^ifidiccMiUtniq{te^C^ferfonamimptoriimfHfcipteti6Pf'''^^^^^^ '*
fumme. ludkate tenuem drpHpillttm , adfli^um (frpauperem tuflumpro-
nunciate^ Liberate tenuem , (^egentememAnu improhorum eriptte.Ego 'i>id.v.^ -
f^ceiDiiquidemefltsdrfilijexce^fiomnesi At certe^vt plebeim homo me- ',i„J^v.r
ritfsriefifs , etiamficut vnm aliorum princi^um cafttri eflis.
Bfftentespotenterpatienturtor^ j-*;^mr.<.-».< ■■
mintiw
mmi^^
E M B L Z M A
TATIENTIA VINCIT
3ifcefedex verbe mentemfirmare 1ehou£,
RebM in aduerjis rufis yt infiar ouet:
Crata Deo nuUa efifatientia^quam nififirmet
Bx yerbo dm Spntw iUeJuo,
Varic
XXXII. ^5
Varic & infirmis admodumrationumfundamentisprudentioresPhi- Ft,»damtnu
loropliorumGenciliumlaboresacsrumnasliuiusaeuifolatifunt.vctqaod ««/«'''*'""«'-
neceire lu feras , quas non pofiis mucare. Patienciam caiem elTe virtucem, ^'"'''^°^''"'*-
quae dolori longe anceponenda ficExemplis fulti collacioneq, eaentuum:
& C\ qux func (imiiia. Sed nimis arid.i hast fiierunt , vc in cxitu videre fuit.
SoUnltgto Chnjiuna ■ dcpumm putum Dei verbumfohdafandjmentaco-
foiationum fubminiilrat, quibus coi hdele rebus in incertis arque adfidtis
niti ac faluaa poteft. Vohinutsm dluina>fi, cui necelTc eft obedire , reipicere ^.Sam^.D,.
patiensanteomniadebetacpotcil:. HabetaucDeuscaufascurluospremi ^^lZ'f\,
inhocajuoatqi difcruciaripcrmiccic. I«im;;««;»<«^e«jeft, &cpoteJ}atimh4het iur.tatt eiiu
faceredejuoquod vuit.,mc]^eilquoddicatlutumfa^orifuo:curmeia'.efacii:, Habec ^J^^^
vitae fimui atq-, necis in nos ius,& volutati ip/ius nf-a^ari mphas. ica autem de- Rtm.f.v.zo.
.cretumcftapadipfumvtvelprobetveIcaruget;&f^uillasj5.'/f/,fpei,patie- j'^,
ti2e,humilitacis,inuocacionis exrufcicec,mouear,augeac,vc in magna mcen- 7./
d^zA.uoKisQyiz.idiQi^c?im.Vultmosioriferme$fitrttmaomifilijfuitumpAt'm^
exaltatione. Haec autem omnia non nift ex folo ac iolido diuino verbo ad-
: diicuntur, vides igitur 4^;;«?;; libro vcrbi infiJlere-.Verbum autem imrr.ota rup\ im- u,syxva>
ponttur. R«/?efCfonJ?«4e/2:quiverbieftfcopus,hoceftvrriufq-,teftamentif4-
■ puttnam ti omneiVrophttit tejiimonium perhihent : prepter C h iiftam patiens ahne- s^a.\o. -v. 4 j
gat femetipjumfu/iollit crueem fuam &feqnitur ipfuw.lndc certam fpem geric f 0- ^^*"' '^'^-
ronaimm.irc.f:bi!iivit<eati}j^loria,Patitniiaemmcoronjfanilorume({.'Pi:emi:ur 2.T,r^.4v.%
patiensamundoiuxtaquoddi6tumaSeruatorc:i«(^)w/('«rf(;p?-f^y<«?;;/;4^f-J^J-J*-'^-'^''-
f«:Lw/)«<.i//ff»«r4^««wr«r^4f<<<r^?/<e.Sediuftusnicicurfid£&bonaeconfcienti^ ii.il
teftimonio.E/?^^^/;^tti4;;;<«g^;«(;m«f«<«i(^;W^.Ecfuftencatfebreuitateho-^**-^'
rae,quafuntfiniendahuius2ui m2.h:ytSaporesPerfaCeniAnam£. Clatide-mo nijfor.Eed
mentumoculos.Ezp3.netercxped:a.tmortefn,qudig\onoC3.CmmlsiCpretiofaciiin «"M.
conjpe^u D<:j, finis maJorum , atq; vitaeianua. Scd & confideratfragihtatem ^M'^-^- ^^
honorum,opum,&:6imeorum,quaeinaliquaexiftimationefuntinfeculo
ifthoc,nonoblitiiftiusApcftolici:n«£«'><Tz«iTa^!3',«<»T»«f'&;'(^T»rif.Inprimis j.cor.j.v.n
zuiem copiofam mercedem imoelu repofttamiCum nwjnentjtnea leuiras affli^mis a- f^//''^\'*
m«/<w^oH^««^iorw^rtyi4r;diipereuntibusimpiobis,oforibus, liuidis, inftar
fumi diiplofis, & dicunt cum Propheta, imo cum Ecclefia: Iram D9- mMs* r.v.f
mimportabo,quoniampeccaui ei^vfque dum contendat ccntentionem
meAmj& exerceat ius meum:prodmens me tnlucem,
vtfruariujiitiaem.
FIEBEM.
^tf E,M B L EM A
FLEBEM NE CQNClTJTa^
J^aritur immani nece turferit hicce relilleY^
Infromftu caujk ^ /if:feditiofus crat.
£redeymapftratMfrullra nonfromicat en[e\
Difperiit , cjui vnquam feditiofus eratJ
i^tHum"'
xxxirr. '^7
Neilumfeditmk^aLcJedim/orum^Acianthicroglyphiaim. Mdutemfe- stdm».
ifgitio non tantum refiftere ac repugnare ordinario at^ legttimo magtjiratm in rebus di i^f
ninU atc^ licitifyfed etiam alios infocietatem perditipmi huim criminu adlegere, & ipfo
9pere(rmencommittere Ufa maieftatis. Turpiffimum &exfecranclum hoccft , ^,,,^
crimen, & raminfacrisquaminprophanismcritiilimcdamnatum. Siciic
dicitur: Uejis feditiofiu , «f^ cum tumuUuamepkhe commifcetor. Et nota funt ex ^^^- t-""-*
cmpla feditioforum peffimo fcmpcr lctho cxtindorum. Horrendum fa~
ne quod de Coraho, Dathane, atq; ;l^iw«r legitur, cft, qui cum tabcrnaculis, ^»'»-'**.
fxoribust liheru, pecoribus, iumentis , & omnibmmm in infernum defcendcrunt. !ii/s/i„ 'i.
^/wrifeditiofus&aliimaleperierunr. ^e^rfinteriir. I«ii«/aduerfumordina- >?'*"»• if.JC
rium Magiftratii Romanum fcditiofi decantatiffimum punits fcdjtionis J.'^]j 1^,^,,,,
atqi rcbellionis exemplum nobis reliqucrunt.-quid dicatt) de Catilino. quid ^-i-"» io-^-
de C*ftig,Bruto,&c fcelcftis aliis coniuratoribus?Qiiemadmodum «oi^/w ^o-vidufe h it
6tis tenebris adfuum volatum, feditiofamqi aedendam vocemabutituirita bliuudaic.
8c illi intenebris fuasciaculabantur fchedulas , quibus fefe mutuo ad au ^rff'," '*'
dendum feditiofiffimum &deteftabilrffimum parricidium exhortatifunL. fiii.ode^/.
qui adhuc hodie feditioforum mos eft, ciam machinari, malumque atchi- ^'"f-
te^a.ritnamqui mala agityodit lucem, eanh^fugityfctes operajita aluce arguipropala. '.'. c7,!i"uj:
Capitalis etiam pocna>eaq;grauiffimaLL.ftatutaeftfeditiofis, Docentquc ^,y]'"f"^'-
cxempla,nunqimracuiufpiamyfpiam feditiofifelicesfuiireexitus. Videa- !!Sl!«,in/.
turValet.Maxim.Iib.non.capit.feptim.NcchodienummoraturAdrafteia ^"^» ^''^'''"«'
iuftiflima lehou» contra mouentesplcbem, & concitantes fcditionem , vt !*ijj/,»*
cxGplarccentiainGalliis. Anglia. necnon &Gcrmanianoftra luculcnter -P*^fi*t,^-
teftantur.Hoc non femcl ex bonisaudieruncboni:N««^«<i»i vidthnaexpin- yllfjjiiax
iiummorte,quicumordinarioaclegitimomagiftratufeiitiGfe(ont:nderit. Nondi- '■"■^■7
bbitat B. Aagiift.feditionis origincm ad ipfutn Sathanara referre :ri/i«;«,in- ^^'%l'^^^
C{mt,walum,{Ccdkio)v!t'iumprmumlPri!tiw enlm hmo domnm mlTt, dominum ii;?^**/».
haberenoluit. Etalibibeftiasimir.anitatefuperarefcribitidcm; Co«/mpw"J'j;';'/^^,
^lonatDQ.nmamnts eU amdm^ be/iiasfup.'r:r,fine crudditate vita,fine prlx- 'InZn.
J?ttA;«/«A-«r/<e.vid.Al£xandr.ab Aiexand.in ''■^^
Gcnialib.diebus. ^otl^J
■fecundtim
4Lucam ftrm.
. ^'
* Ltb f.decm-,
Dti^.if
IVRABIS
c8 Emblema
IVRABIS AC SEKVABIS.
Fhocylidu yatjjpaginafcripta docet,
Nam mtJereHquifquis temere periuriafundity
Cum yeniat tacitupoenafrequenspedthus^
lura-
XXXIV. Ccj
ruramentaremperrclig-ofahdbiraruncetlamavanfTacprofanisethni- lurammu,
cis.Naila enim gens vnquam tam rudis tamq; barba: a fuic,qain cieciiderit
cfrcDeum,eumq-, cum timore «^ -Jt'."* vcnerandum Qu^ire etiam iuramen-
taquaeconteftationesrunt ^e^"^^^ diu ni numinis, nonpotueiantnonin
fummavenerationehaberi. Qu^reetiamomnibusatqjfingidisfidelibus
iuramcntahcere, imo pro re nara mcumbere,xqaum & liquidam eft. Pof-
funt&debent/>e;yff«i £i,(/eyj4/?/fi«iurarc, feproeafacuItate,;quam diuinus £c(i'M>"'
fuggeritSpiritusfideliteradminiftraturosofHcium,acuendolegcm,doce- *"
do Euangeliii , praeftare obedientiam & fideiitatem in rebus diuinis.licitis p^uius pifijp.
atq;honeftis.Itidem&W4^r/?r<if/«, huiufq; locum tenenteSj&:officiarii,fe Secuiarer,
ius difpenfaturosre(5te & abfq; refpe<fla vel perfonarum vel munerum. O - ^'^"^*-
mncsdeniq-, quibusiuramentumprasftandum. legitimeofFerturvelimpo-
nitur.-Iurandum a.cft 6c Deo tScper Deum.iurandum quoq-, hominibus per
Deum,fednonperhomines neq, pervllamremaliamcreara extraacprae-
terDeum:Nam Pfr«3wc;r.inquitPropheta: J.hotuiurAbii ,& qHcdturafii^fer- Exoi lo.v.r
ua^is:inveritate,in iH/iitia,inindiciOi&c.Qupdsnim Dn.Salnator aiz;0?mur.o non Y^em^^Tz"
wmK,iftuddetemerariisp£icrationibusaccipiendumeire, nemo piusne- Matt.s.v.i*
gauerit.Ideoqj&ea,qucCpie,Iegitimeq;iuratafunr, om.ninoferuandaefle
iuraomniamanifefte clamant. Ea autem pia & legitima iuramenta funt, ^'»''* '*♦-
quqfiuntfecandum verbumDei.de rebuspiis,honeftis,licitis,pofIibilibus, "'""'*•
&c.inq; iurantium poteftate exiftentibus .• fecus non funt legitima , neque
etiam feruanda : Pra;ftaret autem omnino non fieri talia iuramenta,quam i^i^i^ti-^ie
fadtarefcindi. Verum fi fada, fine impictate vel fcclere compleri non pof- /Jftt/*m^'}»
fint, praeftatrefcindiquamfcruari. Vota enim litc^ue iurammtaKorj debent ejje
yintula iniquitatk-.neci':, obligant tenentue ad impofribilia , inhoneftaq-, , vel
contra Deum contraq; communem honeftatem militan tia. Refcindere
potefat paterfamiHas filix Caz incautum votum. Stul te fimul atque impie
fuftulit fiha If/>/;f/w,fiquidem Holocautomatis vice fuftulit.lmpie ac ftulte ^«'«•3««'-#
54«/filiu lonachanem ad raortem pofcit. Impie Bapdfta necat Antipas: Re- /^ "^' ''"*'
€tius Hippoljiti*s:linga*iuraui,mtntem iniuratam tento. Inmaln padisrefcwdefidem i-Sam.z*
inquit iftdorus.&c.Si qaid autem iurafti /JA^tbjJj ^ Jix«;'£.- , id vt ferues, fumma Ex".'xxn.
opc nitere.Extremas impietatis eft,Iegitime iarata infringerc, & Deum falfi q ^ /"«•
teftem facercjquod omnium ordinum homines hodic frequentcr faciunt, ^"/^'^'"^*'"
Scnon minoriimpietate quam leuitate.Inprimis autem iniudi-
cio attendendum , ne quid tale commitratur , vel
iuramentis ludatur,maxime per
magiftratum..
I y MHP
y^- EmJILEMI.
MHT ANTirNEEIN
ANEMOIXIN-
TemforibM,pqmdemfapias,feruire memtnto^
Atcji malos norisfecult adejfe dtes.
Vtrefles yentis^caueas,folypiq; teneto
Mentm,quf qutsut^faxa coiore referJ,
I^aui'
xxxv; 7x
^4ui£ium, qnodVidcSi ftatum , conditionemq*;huius zui ribi figurat, i,^^^^^^.
inquo Dtd'olusJmolo£ijobferU4nsvemigem agit ycrux fidei ; &cgUd.ui, iaftiti»
fiint hieiogly^hici-.faccus cam^rf//aveiracili ftudia mundi iignificanr, & cu-
piditaces,quibus dcflagrat mundus: Soi vcrooccumbens , finem mundi ob o--
culosponit,
Nonabludanthaecnecafacrisnecabexperientia,magiftraftultoru. f'J/^^^"2';,
Vchitur hicmundusinftar nauigii in altiflimo atq; profundiftlmo mari.in ^,,!/
quod vna Eurus Notijufq.ruunt,cnberii,proceUisAfricu6 incumbit, & d fludtibus ^"^ Mattb,s,
hmcmdeiactatur,concutiturq;:Itamnumerisatqjperpetuisrerumaduer- cMfii.
farum proccllis impetuntur, quicunq, huic nauigio imponuntur : &C mors a Grig.epifi,u.'
vita (qucmadmodum ille non minus eleganter quam vere dixit ) vnum tan- tllafia.if, m^
SumdtJiatAgeum:VzadcumDeo,cumfuperu, cumfeltcibutnauipamus. Paucisiw- /«i.
xtaterram nauigare,h. e. aeuum fine ia<5latione atq-, concuflione tranfigere,
datUr.nA«; ,^'e -Tm^yiifj^s^TmT&^ J^ o ■/m^- S-^AotT?»* «jJ/s-^^^jVt Plutarch. Plutareh.
R^mexDiabolusnnuigiMm^quo vult,impellit,eft enimP/iwcf/^/^imoDm ^»* '-*•* ?•
T* «<«>©- Ti»T«:& eRe^axinfiliis»^f*^^»i : Horologtifane obferuantiffimus, ne EphH^.l*
quidtemporiselabaturfinelinea: qua&diuini illiusoracuhetiammcnscft .yi^omz.v.
ac fententia.-riCdicentis)? ^rr<«4f mari. quia defcendit Diabolus advos,habei}s iram "
wagnam,fciensquod modicum tempus haber. .
PecuHta obediunt omnia fidesper aurumfoluttur.lMtia. per aurum interci- Vrudent.in
div.QuArendampecuniamprimum efTe omnes fere vno ore clamitant, & virtu 2!^"*„f''^'
tempoftnummosponunt.^y^^^^e^ifexclamamu^) B^fts^"'^®-: ii-.umitWh^^e^i vttfiinin-
9t^s> &c. mUafidespietaf^ locis reperitur in vUis. • **'"^^-
GaUo plaeriq; verfatiliores funt templario , quofe ventus porrtgit , eopaUium o ^nam vnti
§huertunt:quofe Fmuna,eo etiamfauor hominum inclinat. Tolypi mentem obtinent, ^^fjrj'-^^
qaouis Frotheo vel pmwwwomutabiliores, 7n)xi.r^Tnt, faliarii,hypocritaB, in- chluad,
conftantes;&Mor/>/>fegenitosdicas,adeo vti foro, & fetuire fccnac norunt,
Al(ibiddemag\int,&c Vljjfem.
Scd moribus hilce fuis imminens indtcium,horamj^ now/tmam pr^rimi- y-^^^^^j-^^ .
ciant,& adoccafum vergcrefolent,condocefaciunt. Quare quicunq; funt chi/iad.i.
bonijVt corruptiffimos prauiiTimihuius feculi mores detcftantur, ea-» "J t!ot ^^ t
q^eproptcrmoercnt, itanonpolTuntnongeftiteobin- ',',
ftantcmfiHcra,inclamareque:v#«i^ " , .
Dmm. "'"■""•^
m
7>-
E M B L I M A
JslE SFTOR VUTRA CRSPIDJM
Qrdine diftinsitfapiensfua munera Ihoua,
Nec cuiquam cunSits morepr^ejfe datum^
Ergo cuiqi (tentprmumfua munia cura^
Nc contrapleSiat ymdicis ira Dei.
Pic
XXXVI. 71
Pieacvere,T«f/i««», inquit Sapiens , omnuptccdti/uperhia.quitenuerit sjr.iov.u
iUm, adimplebitur malediHu , &(ubuertit eum infinem : Quaj fi fuperiores ordi-
nes inuadat , occupet, ducat , muita mala committuntur in Dcum , Eccle-
fiam,Pios.
Sacerdos ^j;<!»Aa,7j?£5T»i',^«y«Aepp'ij^«M^ <pi>.onfi<^'m (acri Codicis adyta te- fffrttittmm
merc fe ingciit^fua fenfa importat,fingir,refingit:figit, refigit,&: hoc cogttfi- H^iilrMrei*
gmficdre,quodille mentepriusioncepit.Yt exempIarPauli Samofatcni.-Arrii; Ne- Trmit.i
ftorii & fimilium Haereiiarcharura prifci & noftri teraporis oftendunt. V- ^Ecd&*^!,?d
tinam vero taiibusiiominum <^<A«i/TO» monftns feculura noftrum vel care- cent.^.horHm
rct vel caruiiTet ! Is talisetiam verbum falutii acveritatit c^%nfc^> haud curar, ^ Timot.z.v.
fed mutum canempraftatypuluinaria confuit , vulpem agit, 8c quoquo raodo h o- ^^^, ^^ ^ ,q
noremcaptat,&appIaufumtam.avulgoquamaproceribus, Si quifuntex Ez,ech.ij.v.4,
fratribus boni3& piozelo prasditi.hos in odium apud fuperiores inducunt, * '^''
calumniantur,& nullum non lapidem moucnt,vtfupprimancur,quotales '*
Morphiftae,Bcebolift2,&deuotaSatana2mancipiafohregnentatquedo- ^
minentur: necdefunthocnoftro feculo ta.lQSpet&dif€ruiconJeruosferienteSy >^
■dc primasinomnibus congrefitbui at^ctnfefiihuscaptantes. ^^'^fj
v.4f
Ptf/rtif«f«/<iftfingenio,&iibidinedominandiperditeflagrans,hosfo-^"-5-**
uet,quosfibigenuafle6tereacfe adorarc fentit, reliquosMardochxos, vt- ■'^'""'"""^
mtres Efther,
cunq; pios,vtcunqi dodlos, vtrumquc Ecciefisvel reipublicae valde vtiles 3-&Pqq.
talesodcrunt,afpcrnantur , nafofufpenduntadunco, premunt,proderifu »»
habent,& id folumagunt , vt ne pro virtutum fuarum dignitateemergant, ^^,^7*"'
•nihil vcriti oppreflbrum cIamores,neque vindiccm oculumDei»^'^ «^«-
-■mxti^ixi ahquando iuftc iudicaturuna.
.Hoc vero Caput labis ac mali eft, fi foli Politici in diuina atq; Eccle- «•T-^.i.»»
fiafticaiura inuoIcnt,miniftros verbi vocent,examinent,ordinenf,id doce- ^l^l"^^"'
re cogant,quodipfisarridcr,&ThcoIogiaminEccIefia,Theologosq; mo- H ' "^*"*'
dcrcntur, vt^«/</vel^«w»ff//» hiproponantprofuggeftu,ejtfyo/o ipforumarbi- "^*"'^':
rrwfumant. Miniftri inConfiftoriis tolcranturtantum,fiquidemtoleran- ".^^EpUicl'
tur:decreta autem a {olfs,puris,pucis PoHticis pendentia,inPerficoru ordi- " '""''*'■•
ne m abeunr. Horrenda ha:c eft ««^sTg^o- Imtrns-mot. & fi non hic (^ quje oprimi
.acfandiffimiDeieftlonganimitas/ j ccrtc ifthicinfemalibusprunisseter- c-epr^/p^-
.num muldlanda. Dudum inuafit Ecclefiam haeclues,tftq;amultis ^^ '*''''*'
hadenus deplorata, fcd Caslarcus ille Papatus non rc-
fipiti&pluradamnadat quamPapasus
\ Casfareatus.
K N0ir
y^ E M B t E M A
NOLl ALTFM SAPERE.
TrxcifitiqtdcunqsgradutoUmturinaUumy
Ui lapfu tantum deingrmioreruent.
Infimaquicentracaptant^fuhlmibM aufis:
Uosinfinetamengloriadignainanet.
^ctuftif-.
XXXVIl 7.5
'Vetuftiffimum,cc)mmuniffimum,turpiffimum:cnrneneftSvpERBiA:
<'q\ixe{k,ptmdefemetipfofapere4cfentirejquamdecet:dc(inknie'A^oiio[overu'- /?*wii,t-.j
?fitfmum rediflime dii\in\Vis,c\aQn\2impeccAtiimiium eft , ex quo orrmia pec- ^'^^jL^.
^cata,tanquam cxpcftiferafcaturiginepromanant. IpfeSatanas , qiiaicom- Deu^. c.i»
munisDd. fententiaeft, primo per fupeibiam lapfuseft , FilioDei >«>« in-
carnandofubiicidctredans,vnde haud absre D. Betnardus. Twcpsie^'^''?^!-
cemi,nmfumJimcmrihomines,(nhiicii:Eigofi^utcMridamoneiJE.zChrjfofiam.'^^^^
*To/fc,inquit,/;of vitiutn,vt non velmt hommeshominihiu prAualerej&fme Ubo? e c£- vid. mnd.
re/^rr/^M&KS^Mr.-necquenquamlatetlapfusEWiiprotoplaftae ,quomodo (\i.^''!:^[''^ ^'^>
pcrbia & diuinitatis adfedatione primum iapfafic; quarevetuftidimum "^^^
merito dici quis diffitebitur ? Communipmum itidem.dc primatu jiiccrcarur ^i*^% dever-
-omnesidigladianturqi de primis:pieriq-,fuperbia:curcumvoluunr,i'oia:, '^'^"^'^'^^,
impeilunt:£cclefiaftici:fecuiarcs:piebeii;omnes:idq-, ftultiftime.vade non «^/^.k.6
ilie^dcexclamaturo'Sf«/f»ya?»p/^«<«yS(«fo;M«/<«.nA«';!j«7«»(jtx»y»^^«f<i'». Stulea "
fapit vulgus,ncmo vult elle quod hic eft,praeferriaucem &: man;bus.gcftari £x}rl^eJd
omnes, pennaspauoniasomnesiadant, horridoscontemplaripc.des,5c ^-/«-
miferiam.turpitudincmq-, fuam agnofcere nemovulr.
Turpipmum deniqj ex iiSi quas diximus, elTe vltro apparet. Eii enirasVt
Gregoriusinquit,fwi/?iW4»or<iy^/>y<?^or«»;,filiorum,acmancipiorumSata-^J'''*^*'
nXiimpopbtUemmeQ(vxex&zcinyitisVs.tmm)vtJitmlh4beamu5fecuUgloriaatftRudii
.^<:ff/ey?m.Noniturccrtiusadgehennamquamfuperbia,faftu, fupcrcilio. j^J-J2j^^^*
Supcrbiavirtutesturpantur&charifmataminuuntur:quemadmodamdi-
, citur:SJ tibigratia,fifapientia,forma<^ detur deftruitomnia ^foiafuperbin^ficomtie-
y«y. Vc iam non dicam, quam moleftum iuxta atque graueiit paci inuidiam
fuperbtsindiuiduam comicem,iuxca illud
9»^ ^'ti? ^csei fAiixec toj >(ff.HB^ui^^r.y vSpi^^yt cxcmpla Hamonu. Antipd. Ale- '■"'''' "''*'*''«
xandri. P-aufania Et aliorum innuraerorum liquido oftendunt ^' ""
Vt denique non dicam de diuina «3^g^r«'^, qua omnia exccUcntia foletmu-Hfradct.
t//4«. Viide vere ex.£(bpoChilon:'w «''4''A« TOa-ft^sirjj^TO^TMs-MfKim k^^K^Ccrcc'^^
S>^fm ve*.tts4gtt4turingens Horat...x,'.
?in-i(.>&ceif&granioriCafu .'.zodf
,Dscidnnt tams.feriunfi^fummos
Fui/ninamontes,
:^ -.1 M ODi-
jC Emblema
MODERATA ^FRANT.
Trima mimftrorum in mflr&Jtt Vrimipeetimyyt
Cum timet ipfe Deumgaudeat ^/imtli :
Vt^anhpufludm omnes tueantur egenos,
Atcj^ iniuftorumjubpede coUapremant^
Quinqj
xxxviir. 17
Quinq; peftes funt pcftilentiflimae regnomm atq? * *^p ff or r. . piy^ pejittRtmm'
lkomia.PbilargjfrUVi4.lmcmle.Prkdemiapolim4feuc4rnalu, Hifce talibusful- /«^''^"
cri$finitaturvclImperium,vclRefpublica,velciuitas,n<"ce(ra io tandem
corruet,atqj interim infelicibus fyderibus rcgetur. Phtluti^ta certe pellun- '] ilaLm.
dat rcgna ac Refpublicas, ac proraouet luxum,qT-i 1 1 iixas requirit fumptus, >. ^' '"f^J
lumptusautem non ni(iexfudoribusfubdiror..m exfjgunturatqj compa- '^^^^^u*
rantur.Qujirequifeliciteratq-,pacatepriBcireimpcriisvolunt,Philotimia.
fcnimia abdicenc oportet,(equey«& Dto e(Te meminerint,.
Philargyria ab(it quam longi(fime a-meo magiftratu ; cenfiis non du-
plicentur.necintendanturexadlioneSjmeliusinduab.Cquaminvnajthe-
faurusconferuaturarculis. BoniPafloriscHtondmpecmnondegluhfre. Ludo- ''j]'/,'"^,'"'
uic. I X. Rex Galliarum pcr rotam fuam vitam nil fere poenituit magisqua Ludov.ix.
quod tributum aliquando intenderit,&-duplicaric exadionem,filiumquc f^pfjjf'*,,
moriturus ,. vt ne tale quid committat, monuit : quod idem de Turcorum mins».
quodam Imperatore literisproditum eft. Tales enim Auari principes con-
filiarii fubditorum in fe concitant animos precefq; quacnon polTunt a Deo
nonexaudiri. NotafithiftoriadeConftantino Magno, cuicumli««i«5 » ^^
coUega paupertatem , lenitatem atq j moderarionem exprobxaret, fubdi- i^ipl. EccUf.
tosfuosconuocariiu(fit, & adnece(EtatcsImp.tributumexigi,idomnes «&;£«/<t. d*
&finguli pro virili cum exfequerentur &penderent, immenfum thefau- Yui.i.cfi»^'
rumpi^ac moderatusImp.colIegit,&quidemavoluntatiis,&addandum W
prompti(fimis,vItroneifq; , cum quod multi afubditisexrorqucrvi^.Iigofi, NB.commum
id nec ipfi habcnt nccfubdiri , nam diuina et iufta maledi<5rione di(perit,vt Jgf^ """"'
& Drincipes &fubdiri pauperentur.-
r«C^wo/^nri«tyrannorumeft, & bonoPrincipeediamctrocontra- Sjfr.zt.v.z
rium .'VtconcupifcenriaEunuchideviriandapuella, itaeftquifquisviex- 5«^X«v..
ercet iudicia.Lateres nemo pius duplicauerit: & ipforummet Impp.eft ob- otu m.i4.
(cruare''^''**'»''»^»''!" »/*♦*'•■ - &i.6
Obtentus iurit ciuilis multos fallitmon eft regula quac exceptionem nd '^*jj.',l'
pariatur.. lUtflriStumimuriam ^^^(aepecompertumeft.. Prudentisacmodc- nimUiw
rati Imperatoris eft etiam de lege fecundum legem aliq uidremittcre,fi pa- ■^""**
cate atqi felicitcr regnare voict.
Prudentta carnalii coram Deo fatuitas eft,foletq; Dcus talia talium co- icbs & Tff
filiaplerumq;infatuare,ipfofq-, infuaipforumaftutiacapere,vtinexeraplo sx^-i-^"'-*'
Acbitophtlis luce mcridiana clari' relucet.Qui igitur fapit,in Domino fapiat.
Inprimis exitialispeftis Dominiseiiminifter^qui aurthtts DominiferuJt,& i.sam.iT
verhum Ub:utadPrincipisnutumfingit, talesncbuJones didini fiires honoris
velprimidigni(unt,quibus laqueusgulam frangat.
K 3 mpw
77
E M B L E Jvt A
JMFIA FEX HOMINVM RE-
mm mercatur honorcs^
Jiegu ina[pefiu dtdictferukefiunYcm
Vt mthi hUnditih concdiare qtieum-:
Omne malum Domtno c/am mens aiienafrecatur^
^Dumfachcjfictum Itngua manufq^Juum.
Vldes
XXXIX. 7P
ViiJes peidiciiTiinum&pcofligatihonoriSjKoneftadfqigemisHorrii-^^^/^,,^^
num vcrfutorumaalicomm,quodxnoi:es Dominornm noire,atq;imitari, -<f«/'W.
omniakudare propter ofFam ,taxare niliil didicit. Qus hominum fenri- f*^" J^^^*'
naiimindeabinitio&fempcrmaleaudiitapudbonosacprudcntesmam «/««w.
in Dcum & hominesiniurii funt.MiflTo Deo in Principibus confidunr. Re- " '^"■'''"'^
ges ac Dominos idolafaciunt.In dommorum gratiam preccs miflas faciut, ,.r,o,tiaitt
cx(ecrantur,blafphemant,hariolantur,&:c. Diuinasper miniftcriiim mo- "'^>""'">""-
nitioncs fufqjdeq-, faciunr.Sub prstextu obedicntiae reges ac regna f^pe in Dasnd &
extremapcriculaconiiciunt,hnguaocciduntinnocenr£s,crudeiiflimifunt -^-'^g"^»^*
lenoniamexcrcentjfiDominisitalubct: depeculanturthefauros,perca- vj^dlAugin-
lumnias: furanturinfontibusfamam, quod furtum omnium tujpiffrmum '^/.j^.op.
cfl: : Nam/4W4 &viudq!tiparantur : Verbo dicam mhil non mali faciuntjVt ^,c^etl di.
fariusfitPrincipiincidiflein 'c/g^"»* quamin »cj;>>5*«<: nec truculentiusani- <!?«•'«'».
mal^tyrannocxceptojinueniasaflentatore aulico.VnderedcMenander. f,^i'"^'_^*l
■Oo«(^^A<fW7»7;-w3»>}p«7«i^7Zief chentt.
Tl^TietHonff\'/.^-ls^<riiTcM-m7,t^nt®^ Mtnatidtr.
Magna igitur caucione opus eft Domino , vt flbi a talibus caueat , &
pios iniquirat miniftros,exemplo Dauid,Pfal.ioi. & Conjinntini Magni, vt in
hiftor.Ecclcflaft.Necdifficile foret Principibus taliacarcinomaradigno-
fcere, Jfiquidcm Prudentiae Sprm Dcumorarent, &non feientes volen-
tes dccipimallcnt:Quidenim?annonomniaPrincipislaudare,aflentato- SignaaiHla-
ris eft.^an non mores imitari Principis, aflfenratoris eft ? an non crvH3<pcM'-r^> & ^'^'"^-
fTequcntercalumnrari,aflcntatoris eft.? Ipfe Satyricus tale genus homi- aTaUn.'
nemirridct
tidti maiore cai hinnos iHHm.Sarjrj <
ConmiturffietyCum lacrymas con^extt amich
hlec doUt igntculum hrtimtfi tmpore pofcas "'"• '" '^*"'
Accipi t Endromedenifi dixerUj*fitio',fitdat.
Tbeodoricus Veronenfis Diaconum adulantcmdecapitari iubet. imp. Si-
mrus adulatorem Thurinum Verconiumfumonecat.
Notifunt adulatores Dionjifii Stractifaniyis c\im ca:cutirct,tumadula- ^'<>»)f-
toresctiamcrcutientramfimulabant.ita.vtaliusinaliumimpingeret;
Noti Alexandri^cim inflexam ceruicem & vocis afperitatem, qua; om- a//.v .M^g»,-.
niaerantin Alexandro,imitabantur: nimirum m ngumdomibtufuntquimol- -W4».ii.v,8
lihus vefiiuntur. Exeat oportet qui pius, candidus, &c. cfle volet, talem nec
herusnecferuifcrrcpoirunr.Seddehismultialias;.
Eheu\hunquid adhuc regnatfceltts ifiud m aulisy , sfuui. viu
Trudat vt hic illum deftationefual **'■
Uei mihi quot numerant h&cferreafecuU vulpesi
^ui grauf mellito vtrus ab ore vmunt f
BO^VS
8o Emblbma
XONFS FASTOR, TONDET
Regis adingenmmferuorum turla paratur^
eAurum corraduntfipt auartu homo :
Deteflandafames auriy qua non niptandem
Uxfleturfrmfub Fhlegetontu aquus.
Qui
XL. .81
Quj fifcojtheraunfq; augendis regiis nimis intenti funt Reges ,Piin. ^t,„|/^
<cipes,Proceres,naeilliquiduis£icilecommittuntpotuisquaravtabftineat<v'/wrt;««.
ab iniuftitia tali : vt quod Apoftolus ingenere de oranib. ditefcere cupien-
tibuspronunciat, id«'^«^5&quidem>t?£|'';^''' in talescompetat maxime:
Incidere eos m tenutiones & laqmoSi & dijidma multaj qtu demergmt eos inp^rdi- ^J''"<>f-'-'^'
. ttonetn ac interitum. Nam
Tales Harpyias ne a facris quidem manus abftinent,quin in bona Ec- yideim^ium
clefiafticainuolent,vtiamiindefitiq', fuasfatisfaciant.Horredumhocice-Jf^^^f^-j
lus eft.iniurium in Ecclefiam.jContumeiiofum in Dcum Ec lcfi^ Prote(5i;o--w<'/?'-<'^^f/'«-
rcm atq-, vindicem : quare & E, laurentimDiacQma Komanm& Martyr chrifti f '^«^li^r-
taliHarpyiaeadnecemvfque&rogumfeoppofait pro thefauroEcclefiae: tyr.
ignotum noftris ^^t non poteft illudiuris c^^nomcv.SemelDeo dicaium,mn i^Jl ^'^«^•""^««
adbumanosvfustramferendumvlterttu, nec manustamenabftinentmaftigirE, Ettar»/» ni-
priufquam prunis aduftas infernaiibus gerant. Libet exclamare cum Ger- ^''^f^ppetit
ininis:6 S.MartineyOffertwtiiHobolum & eqtiUmfuranturiOi\inesthefa.urosEc-'^'^^^^^
clefiae; abftuierunt, miniftrantibus autem altari vix fuppetit vnde vitam fu-maie4tci:o
ftentent&cutemtrahant.Exp .'rg fcerevindexDeuj/imo etiamcutemde- "TJ" ^'"^'"'
trahunt miniftns,&; h quid reiiquerunt,rapiunt tamen & illud.&: in fues ac aqmUrum
,porcosdiftribuunt. ' ./'//«,/.i..c,j
Sanguinem Sc fudores fubditctum fugere,bibere,{ndeq; faginari non
■ horrent.-Paftores vocantur, fed lupi funt,non tondcnt fed deglubunt&: ex-
coriant pzc\is:Qn3.mpro^rio)Umredemptieniscorporum f longe vltra.Turcicam „ a,w«.v/.
tyrannidem ^wuc^iyur\peva.nt :RtiJiiconeCdjeusqmdemave^igaUinmtinyre- " ''"•
iw^«/r«r.OcclamareiilisEfaiasiJcMich2Eas:aIiiq;deberenfjfedhotumcla- '
mores nonferunt,audiantigitur Hybream : MeJpmduplicate&vindmiamjftH^hcas^nt.
.tribiita dupliCArz vultii.wcl ab his etiam abftinete.
Tales(ibifajpequaeruntminiftros,perquosditefcantr^«Uw/»7w«fi/«?-'^'".^^''"'^''-^
mos dominorumfuorum viokniiaacdolo,fifci conhharios,qui in id tantum incu-
bunt,vt modos inueniant,quibus rufticos argento emungantrquasj^^K^;^/ Hotom*n.in
fuas voeitaie hnp. Vijbifimus folebat, quib. irapletis aurum redextorqueat: ^'M-
■>.T n , ■ , n • • I • r n 1 .1 . ^ - Phil.Chronan
Notaeft Tiberii imp. hiitoria.cui obuiam raCtusdomum enuntihulcerolus r^jpaf.
8c mendicus, cum ab eo faturas mufcas depcllere vellet,dicebat; Jnxr.ir^p.
hdcturhaqidefcat
Qmfiforte abeatynofiro quxftnguine dudum
lam tumit:accedetfuhito noua copia.rurfus
Tt ie una cohors, nofiriqu^fanguim cmne
^od refiat captet,magu at^ tnfefia nocehit.
Denique hi taiesfifco parcunt,farpe cum irreparabili damno, •sTOfeAg-
3-5*« , totiufq; totaii Imp.Regtii. Reipubhc. inceritu,vt fupra ahquibus ex-
cmplis probatum fecimus.
m
Zz E M B L E M A
£r/ S/BI NIMIVM SAPEP.E
EB letiis ac *^Anui quiplmjthi yendicat ipfe^
Demonftrarefua quampotiaturope.
2^e mmium japtaSjp^dor eff mage yelle yideri:
^mfapt hoc yere cj^uodfapitytHefapit..
Finan?
X.LI. 85
Tinanciamm heic vides magiftrum,quiaItilTimam,pt.orancI((!ii'niim, Patr-archa^
longiflimum,lad{Iimum,adeoq, totum prudentiae *VJ«»<:y exantla/Teiibi f'"^^">aii-^
videtur,adeofapienti(5opinioneturget.Eximiu$e(lTheoIogus,quidereb/'"^''-^'""^*
diuinisprofundahabcttTnyA-fn^&appofitediflerercdeiifdeaip^rxerebro Dtfcriptioh,-
vtitur pro fcrinio iuriscanoniciriniurifprudentiaresnat &excer;it: Princi- 'i'''"' Ji^M-
pishocnemo mehusmedicum agit. Linguascalletplurimas; moresmai-
torum regnorum atq-, nationum peregrinus dudum didicitatq; tener , de-
queomn]basdi^urrere(vtvocantjcongruepoteft, neceftSapientiaepars,
quamillenonCnon dicam ahminequodaiunr, falutarit, fed) integram &
totam vorarif. Hincjimfira mundum, dextra eoeium tangir, nam mundi fibi lux
eir?,&ipfisD!!?imponeic{epo{iefibiperfuadet,veJ, vt Is-.qaitui Pialces,i« Pf*^-^}-v.f
calum '^spomr^Et q^iibiis Luciamin morem ipfi fuperi lif is fiunc. Scclia.s dinu-
merarep5r,caiicestuffire,herbaserercere,&pifcesfcreareaudir,efi:vj-, ad-
co talis, quale inrer rot chiJiadum myiiadas vix inuenias vnu.O hominum
genusodiofilli ■niilquodfemperft!idere,d!(cereieaiper,fedad^''~5^'A--:3-W««
i7ny»u<nv peruenire poteft nunquam, de quibas merito vfiuparc p:;ffis illad
Senccae : Multi advcram acfilidam ftpientiampmieniretit , mfifedtidum pcruemjfe '^Jfff'' ^'^'
/>«rjrm:quibus,qaodnefciunt,difterepudoreft;alienrffiirMabiiloSocra-^
tis-Jmfciome mhttfcire.Vemm ilI),qnod fciunr,fcire fe fciunt,uno fcire, quas «'>»<;« inc.
nefciunt etiam,fibi ipfis fplcndide menciunrur : hos fi commenciti£e icieii • 'c\'^'^'V'
tiae laude amplius inflas, turgebunt,vt vel medii crepent , rumpantur. Sin- fco.par^e/i'
gulahorumtaliumverba,fingalacontinento/^if«/rfDf//i/jifrf,finiilesBiizit?;-^"''''*/'''''
Fkniis fumfrmombus,coar£lat me^intfK ventra mei ; Ecce venter metis it vmim tui VI ^Tt-Ts
non apentur ? Jicut vtres nomfinderetttr : eloquar , vf rfp:^^tio (it mihi , apertens laha '^"^■'^■'y
mea Tefpo*idel)9,&c.Vemm hominibus tam arrogantibus&iadiabundiscum,/»/,^''^,.
Deus tum homines infefti funt,8c tandem. manifeftu fit, nihil minus quam ^"''■^'
fapientiamcumipfishabitafTe. Saptentlacertecum AbitopheU morituravide- ''*'*'i'^'V
b^.cur,cuiusconfiliapuraoraculahabebantur, ConfiliumtnimAhitophehlm-^^m.^.v.ti
qi\it icajpmia) (jt^od (onfulebat lUis diebM erat acfiquis confHltnJpt tpftmi vertii Dei., 2.^<»r«.]«.t,.
fed fummaeiusftulritiatumpatefiebat, quumpofthabitum ftium conliliu ^j'^'*'''-*''
cernens, inftratoafinofiiofurgensdomumabiitfuam ,&:fufpcndiov;ram
fibiipfifiMiuit. Hancfinem fortiunturtalesardeliones&plvLiutoi,qM.nie
& Heraclitns Athenienfibusiifum mouit,cum fepraEtermodum iacVaiet.P;'- ^ll^fff.f"/^'
thigoras autem qui moderate dc fe fentiebar,non Sophw k^ Fhilofophiu voci Pyihagof^i.
:tandifcnpiens, secerniimfapicntia;prsconiumna6taseft:: ltiden)q; Tluks 1'^'',%^^''^
.niufata tfiinfa aurea : & alii. Confilium igitur ApoftoJi eft; Rom. u. v.3
'M.ri V(St^<p^eiei* 7mf a oet<ppei>&iv,i)it,» (PfiovHi
»'$ rs (m<Pf9)iii¥)Scc.
L 2 ArVBlA^
84 Emblema
JVDIATVR ET ALTERAPARS.
digito compejce labellurrj.-
^utfqHPS iudtcmm non audito dat ytroq'-)
U mdm ^H^nigereH^ifi C^ iniquus^hcmGi.
Multa-
xLir. H
Mulcarum nos remmvtiliumadmonet hicvir Turpurdtus hierogly-
pKice.fed ante omnia i«y?//w:quod fignificare videntur cum gladw, enfeueji-
tra iuftitiae hicroglyphica.-deinde & comprimens zmcm ftwfir^ mAnus. 'Enfs-
feucrif atis monct.-NiJB emmfruflragladtumgerit.&c.Oaihtf, inqui: Iehoua,?M/« ^'^,',-^'.^;*
Wc«/>^rf4M/7'r«iiuileiudicaredocet,vtcaufasaequalanceponderes,&len-
tentiam roges exiure,a2quo,bonoq'„& Mo.Mumis extenfi , /«^ duosporrecla
rf/girff^,iuris te admoner iurandi , quod ab inido pr£eftitifti,4^e con t ri datam
veniasfidem.Magnahuiusaeuilabeseft.inprimisiniudicibus, quoddarae
fideitamIeuiterob!iuifcuntur,&confcientiampropriam velperfonisvel
muneribus vel ahis rebus excernis pofthabcnr. C>uo pertinct luddtlWyai cu
C//r//?/<i«3 difputatio , curinrerChriftianospluresinuenianturmaleaffedti vidSeinec.
quaminterahoSj&periuriaChriftianordmcaufatus J«i/^f<^,ruboremChri- p^dagog.m
ftianoincuffit.Fortailis non zbluCiz.Fama. con fdentia ^oculiiSylafum nonpatiun- ^^^^*"^''
/«r.v4ri/?(ihonorishieroglyphicum,honoresiniudiciocapcare proh!ber,iu-
xta.i\\vLdC3.picntis.Kequxr.i-sficriiudex,tiecreqt4irasaDominoprincipatuminequea Sir.j.v.i.^.
rege cathedram glcridf.neiujittiam til/iajferas coram Domno , nfg^ cor^-m Rcgefapien- ^•^"*"-
tiam,nenonralexiiniupfacl4tollvre. Et quaefequuntur. Difcrtpiio Decalogi jpcc
numeroSjpie indicat , fecundum ius & LL. fcriptas rogandam fententiam,
nonfccundumpropriicerebrididamenfallib:le. Bonuscnimlndexnihilex\^,„trof.^e,
«rir/mj>/r^5/^t/r,y?ir«Arrrf/f^.vci^i«rrfpronunciat.EftqucexempIuminPa»^^
gog. Cyri: qui Cyru£adokfcemcumabfo'.HiJfetptienimgr.mdtufctdumapudfeaccu- ^ExiTff.'^^"'
fatum, quodalteTiminoriprolixioremveftemeripui£ct , &/uamtanquam breuiorcm aioui»s »$
&admodumcQrporUmagiicongruentem, tradtdijet , reprehendit magifier iudicium ^'•^'««-
Cjfriiei^ datpUgoi, monens : non iufta effe qtu ipfi videantur , fed qtu nitanturlegihus,
Qupd vcro Purpuratus hic nofter finiftrafiniftram manu comprim.ic aure,
commode monere vult iudicem aequitatis &iuftitiae^toffrfriM<t^«i, de ^kx.Main..
quo Plutarchus commemorat , quod qaoties accufacorem audiuerit, altera
aurem manu obturauerit , integram eam reo delatoque referuans. <j> idem
dipicmismonizum e^:Priufquam perquifiuerit^ne crimineriSfCognofceprimum at- ^ ^
quetumincrepa:Qu\teeti^mdigitoiabellacomprimit^inn\iensnon^vxcipita.n-
dum efte iudicium , fed delibtrandum diuquodfemelfiatuendum fit : quocircai-
dem fapiens moner. ?riufqum audiucris ne rejpondcas, & in mediumfermonum ne /^..^ ^,.g
immittasverbum.DeregimineliRguaz\ius dicendi dabitur locus & occafio, (uf- a^><'*r
ficit modo dixifte , quam non praecipitanda fit iudici fententia : Nam qui ^w?-'»'»»
ftatuit aliquid inaudita altera parte , aequum licet ftatiierit,haud ^^a®-^
aequuseft.acproindeLeg. Attic.cautum; p-S^^!
ASJKVS
g^ EMBItMA
eASINFS AD LTRAM.
Tantowflolidiu gefldt loca celja decore^
Tardi^adtis quantogeftat hsnorefaccum
ExcHttt tndtgnos Deti<f altafede potentes,
Btdignos ma ex humtlitate leuat.
5i
XLin.. 87
Si quaeras,qi::Eres andpitiFortiinaeluruiinaxinicexpofita Cr, dic^.iv: ^(,gt.i.ftc^.
Tauordrmcipum-.irmi his prociiue admocHim amare,o JriliitAiTiafe iinme.en- [{aijii^jr.
res:& odiire bonos.N^cabfbnum e:l co.rwiwcVzonttoiwm-.jiddUferHiti Urtip ->
rf/f«/<^. Improbizizanioruminllarle habenf,<]uae(uccalcntiorafefnpercc- ^irlprlbizA
cuparelocalblent.-taicmniigiuenciam &: Cumanu.r!a(inum,hicvides,ad s-""'*-
clauumquide&honorumfall'giumeuet1am,quigladiumfemper,&ro-
phacam crepat,fed;»^«/«5 eji^&leuu mutntus nmii , aurefq; afininas longe fu- Dan.s.v.ii,
pracaputextuIit.IndigmlIiinam(perDeumimmorraIeiri!Jfuerit,ralesafi-
noseuehi , fed non minus tamen frcquens qiiam indignuin ci{e cotidiana
elamat experientia.Vere iftud quidem qtioquu docitor&fapientior^eo er.r&hu^
miltor, verillimumautem contra&illud: Quo quu rudtor & magis ba^barus.eo
fdtcior atjfj infolcntior, nefciunt enim tales ahni forru!ia vti, fed exempla
comprobant: Ajperm n^nUJfe liulto cutnfurgit in altum: vbi non mores fcd ho-
nores tantum mutantur, Qu,.ue occinendum erat talibus Itah Poetic Att-
ySwiiillud:
lortunam reuerenter hahe,quicttnt^ npcnte ^nfcnEfigr,
Diues ab extliprogreditre loco.
Laudabiliter Epammmdast^im cum antea confueuifletquidem au(Sto trafm.in^'
corpore,hiiariq;vuItuprodireinpubIi.um,pofIridietameneiusdiei,quo ^i'*'"^''"*
ipfijsaufpiciis feliciter pugnatum erat in Leudris, fqualhdus ac fubmifFus
procefIit;cumqiamicifcifcitarentur,nummoleftial:qiiidaccidifreti «//;;/,
inqMit,fedberifenfimeplus£qu0 mihipUcuiJfe, bodteiUiusgauddinfoIentiam capgo.
Talis fuitmoderatio E;74wi«o»</« hominis ad gloriam ac fublimitatem fa-
^i,natiq;;qua: non fiierit noftra;
SedgigantumnoJiroruminfoUntia tantaeft, vt ab ebrietate Fortun? non ^^
euigiIare,necarroganti?crapuIamedormirevnquapofrmt,velint:quare& /^J/jT''
vindicisiraDeiinomnibusftatibusnoncefTat. Audacia quidem «^<j0aJ5-«-
3^W«< virum bonum non dedecet, fed oftentatio & vaHaeprxfumptio glori»
vt ftultorum ita improborum quoq-, eft.Longiusprouehi quam conueniat
laro fclicem fortitur euentum . Vere enim Lotichius:
NonhabeteuentusplacidostemerariaVirtus „ , .^
Excmplis id demonltrare eft curn facris tum prophan{s:qu!S enfm in- f""'"^'
folentiorH4Wrfnf,fedfufpendiofinitvitam:talesfuerunt.£^firarw,P4/^;wcfc-:
GorgiasLeonttntts:\lenecr4tes:I{ippias:PompeiHs8cCexcenn&Uv.u,yi?.x^,^^^^^ ^'^'
-mtiivTuK <pi>Hvu.czvui^,^, oih T%i7ni, yt vcfum fit mancatqi diuinum oraculum '
iapientiflimi Regis ; Aium.entifuperbiteritignommia:'oriu>\hs^sv-^^^.ft^oi Prou.rt.v n
jtsiKrs.
5g E M B L E M A
tiASINVS AP TIBIAU.
^i [uAprudenttcommittit muniaferuo ,
De euentu ynquam non ambtget tlle bono,
Sedquifquisftoltdo magno dtfcrimtne: certus
i)e euentu oftato non ent ifte dtu.
Similii
XLIV. 85)
5twi/»/mj/<j^4«rff^j^4/«fe«r«tf,f4/«/fr«w,tales&morcs!vtlepusIepo- - ^(^ ^.
•ri,itaftiiltusfti'!r jmeiicoconuinir.Vereillud; ^,/^,.
Nofitur sx cmttt, qnt non cogmfutur ixfe. s«/> „•«/.
Vid .s hoiTinenj Apollinis fibi lcientiam atq; fapientiam arrogantem pl"oi,l' iffJZ'
Delph'ci,arinusiuten3ve.ipfecll:adabiam. TQt(ibiartesatq;clirciphnas rnorefl.&^,
fingitn'ent!tniq; Jp{e,vcfiiniarioopuslibiforearbiirarusfir,perquodha-^/^^,/j^".
moiesvaporefq; nonnulliexlialarent, neceiebrumrumpatur. olepidum ^yr-i-
capailofeltiuumingeniuiTj Idoineptumhomincm/.ales/unrquibusho- »>
noresdecernunturampii(rimi,rcinime omniimidignis,quod ramenhcc "
cxulceratiflimo feculo fiequentiffimum eft inomnibus ftaribus. /« £a/e/^- '''"'^''"'^'
fiicii ftatu extolluntur rudes & omnium rerum ignari , in quos competit il-
lud Prophctae; D/f«Kr:Di?;«iK«5 dixii:&non iH verbum Domini : dum ratum im-
plercauresgraueloquentia & n:\agnidicentia pollant, & magnos exhalare "Proiicit^m-
:ilrepttus,magno conatu magnas r#citare nu2as,ofticioferuo probe defun- "^"Z'*' ^
n rr \ ■ ■ r \ 111 iii ,.jej^utped,t.
.Ctos elle arbitrantunmaxime li vej populus applaudat,vel iUacrymetur, vt ,= /m virba-.
■ohm ad boatus monachorum &c frigidos paffionales adus hiftricniccs ^'Jj*'^'"-'^'
fadura. Ita afininae afini ruditaci populi inequitanr , & laudantur ieiuni &
aridiffimiipforumfcrmones, dequibusfiinterrogesquidfuerintvelcon--*.?.^'-''* Ee-'
tinuerint.tantum fcibunt,quantum de colore C2cus,vel minus.Ai««rf«ff vult '^''-^^^"-
decipi Ltfiitu Vilitico tales nugiucndas inueni^s tjuamplurimos , qui rancum n^^nng. r«-
famos vendunc Dominis acq; {?ru:s,quos caro faspe mercantur vtrique,di- '""'■^""'^-
gni qui velipfi fumo pereanc, P/^.-'/j!)./7«/c«fimulacque Parafitiy de quibus
nonillepidePoetanofterfubipforumperfona:
Quodcun^PrincepsexpHit Menf^mandat,confulo: HartmM.
Quamuuidvrhesperderet Aiititmumconcordtam ''''^^"''
Tantum meawfi lonfeqaor Partm velomnes ridea.
IdeoqifeduloinidincumbetnofterPrincepSjVtindeleduferuorum
fit cautus ac prudens: Et fexigmiafiipficonfiltanifuerint, dmma tammfuxconji. -»"» ■^'''^'
liHf}i,nedtjpcxerit
A . caueat rudibtis ne quidcommhtat afeUUy
OnibemcurafasresvoUteJfefiiac. ""^ * ***
Sedeheu/.«jf.;iffa/.'^r««c«rf?;;i2f4tt74ivm:Fatui.,demcntes,ftolidijqui
magnosemittereelend}osi^oi\Mm,(\mhmxt^{im diabolisfumar, &moiibus
ducunturfuistaleseuehuntur,EA?Mr#A;<iak,dixitille.^wi>i;/^/cj^/)iw.
No,i imret aulas Primipum Ex corde quiDeum colit mrtmM.
Hic rtgnat inconfiantia Etfepeperuerfij^mm •^"^^**''
£ff adminifier principi Accepttorfiiipmo.
Proinde,qutfquiig'oria Abhorret & mendaciit
Quem ntidafitpat veritas i^on imm aulaspnrtcipum.
M ^N
^
£ M B L E M A
AN H AEONTH MH
ESIKHTAI, THN AAfii.
nEJKHN nrOSAirOJi.
5;^ P/*i»f(yj mka.conftans.manfuetMyt^ahfq^
lrapraclpiti,frat4dtbM,atq'ydolo:
Tardfts e^ adpoena^.yelox adpramta danda ^
€tdoleatqHotimc<>gitureJfeferox^
Ktf»-
THicoldUi MdchidUeamFlorentifius^vk doQii fli mus & peri riffi m us, fed im - ^,^,-, ^^ .^
■pius ac malus , in quo virtutes vitiis certant , fi non a vitirs longo interuallo "■""•c/jnjf.
relinquuntur:ls edito libro ( quem (f^ Principe vel Princeps infcripru ) perfua- o%'/£/,>„.
xleremagiftratibusconatuseft, nereligionem incordibusruisciirentvJla, '■^'""r Brrie.
intcrimtamenvtcamexternarpeciefimulent.Fidemnecrubdinsnecaliis-f''^^"'''-''^-
magiftratibus feruentetiam fandiflime promiflam : deniq-, hortatur mng-- hd vmdic.
■ftratus,vtomnesa<aionesruasadpriuatum-commodumreferanr,vr£rJul-^,'^"'^^^^^^^
itatibus&dignitatibusaugcantur, eriamiiiniquifl^imishocconfequnntur BrHt.Btig.
rarionibus.Has impietates & in Chriftianis auribusparadoxs horrenda re-
cenrere,velrecitarcrefatarecft. Eastaxarenoftrumembls:r.aconatin-.
C(W'r4///«f«/,intusperiuriis plenum&cacdibus ,vnacumm^>^nc;ui- U.f^-y^-vp-
riae, doli&fraudishieroglyphico, PtlUcifmag-firtHiif indiciumcfl:/}rpc??ffj '*'"''"•
verfutiae rypum prasRant. Lupus crudehtatem : Pileiifampliuttisydih^iciZumsm
regnorum,(ignificanr:fedrfri/?<«cumt/e;>f7f:/r;:breuitatemflmulaciragihta-
tem Imperiorum.dolo, fraudibus , truculentia & crudelitate partoru m iri'
nuunt.Digna certc figura, quae non aercis fed aureis hmiriis , & cordib.ma-
giftraruumdigitodiumiSpiritusinfculpatur. Qu^imgrataDcG vnlpina fir "
maxime in magiftratibus,oftendit Chriftus, quando de flfrWt pronuncia!-, ^^«/^,/ Z^fm
quod vulpesfit & in cod^m vulpinam taxat. Venta^s & nijiitia ftipent meum "c'."-'^ f;
principem,nonvulpinapeIlis,quasdurabilisnoneft,& velaGenrilihomi-^.,^^;"^/^ ''■
nc detiCz:^ -tir^^o* i^ot»ii tifiv>^tis *^M7rU(^.lat4d(ibtirit Deum omriesredi cordf-v ri m- ^''i-^-cf ^a/;».
temfanguinum & dolofi non dimidiabunt dtesfuos. Prudentiam ferpentum Chriftus ^^JJ.^ ij,/^.
imitariiubet,nonvulpinamnequitiamacfraudes.Qupdautem fi vulpina ^'ifatt.^o v <g
non fuccedatjlupinam induere iubctMachiauelhis..&: viciflim,id in ty ran ^,^:jllil„
nosnonin Chriftianosac pios Deiquerimentcs magiftratus compctet,a r;«/4«>f y-
quibus Sophtftua & Tjrannit abeflTe & exulare dcbent quam longifllime : nec J^J"^''"""''
contra datam fidem&fcedcravcniet Princepsmeus , {edcontrapa(fla& K/i.J«^.Y.5.
compadaraquantapoteftinduftriaferuabir, cumiuregenrium.eriam ,& ?«"'/''»/**
merito qiiidem, infames cenfeantur , qui contra datam fidem veniant, ^"'*
&iurafasd£rura lcuiterviolent : lofua atque populiu ifraeliticui, dofislicet lofu^fcv.
atqimep.daciiscircumfcriptiaGabaonitiSjfidcmtamen nonfregerunr.fed *''^f'^?-
proprer rimorcm Iehouaeferuarunt:aliaexemplavetcra acrecentiafciens
volensomitto.P.^ftaretaiattammultafudareacfacereproprerreguacael.', "'^'
qnampropterteirena5namctt/wo<7«fltt«ha-cfragiliora(ant,&fubindemu- G<«.47.f.9
-tanrur,tranreunr,incereunt,inquibusi»fo/<£tantumac/)fyf^r/»ifumus,inil- £'f'.*^7'*
iis vsri a»es£i\mn. Q^rend&mtz^o regnurn Dei&em luftitia , vt eJapfa Matt.o.v.n
huius asui clepfydra in pofleflionem illorum cotalem
incromictamur.
M 1 rEN/i-
92.
£ M B L £ M A
VENARI LICirVM^
Venandiftudium Ucitum mortahbM ejfe^
Hacpra/ens doSiefculfta tahella monet:
Efi tamen in rebus moduSi^ funt limtnafixa^
Vltra quos ratio reSiaJalire yetat.
Yirmdi^
XLVI. ^5
VenAniiJiudium non omnino improbamus,nedum damnamus. Cum venduoftr^ni
Dcusipfecommunemferammvel animalium vfum concefTeritpoftdilu- ^^o
aiumjatqjpofterosNuhasNohamqppfumdixitrTiworPf^fryw/yfy^f^i^rf^/;, ^
Vt viridem berbam/tc ill* omnia dedi vobis.E(tad multa vtilu venatio. Nam ferae c5 -
ducuntadahmentahomiiium,quo fineRowtt/wj vrbn conditor.c^waudoc^y ve- i^omuU-vtr,*.
nabatur, vtfefociofq; zietcr.Qo^nejEueaiexciveribusTrounuexulccnnxm y"^li,ii.r.
venatum fuifle Vtrgthus teftis eft; & adhuchodie hoc fine tolerari vena- ^r.eid.
tioncspoftcnr,vtvi(ftui&:amidluihominumferuirent:0w«/4«./)ro/)rfr/;<7- Pro».i6.&
minmhomo autem csndttus efipropter Deum. Deinde exe^ cct iuutntuiem & h o- ^, d,'^fia.
mincsprauisalioquinftudiisintcntos, neotiofii-nul & luxu, luxuriaque niav,rg.jpu-
dif^iiznz.Homtnesenim nihtl agendo,ma!e agere dtfiiKt , & otitim fulutnar Sarafja,'^^^]^'^^^^
dicitur.QupcircadeDi^n^fabulaturPoetac, quodaiacuhscupidinispror- Seneca.
fusfueritimmunis,eoquod venationum cxcrcirio dedira amoribusnon "''^Z\ena.
vacarit,Etfanevenatumquammoecharufui(reD4tf/flf^.7i jEgjflhum., ahofq-, n»:
praeftitiffet. Resage,tutiueris^ inquit O.-.ia'. Inprimisaufcmvenationci qpo- clrnd^irip,
gjfmnafm4tafuntbtllandi,vt{2ipientihnsvii\m^:msgnaemmimervenztiones devamt.
&inftru(5l:!onesbellorum confinitaseft, & Ptr/rfirKwrf^e^^venationestan- ■^"""*
quam veriflimam rerum bellicarum meditationcm frequentes coluerunr;
Vtiamnondicam</^i4W«o, quoifertfyluejfrcsfrugthusinferunt, quod dcin- „
ccpjin ipfum Humanum Gcnus deriuatur : non dicam de herbii & gramini- "
bus , quA aferis detonfx maiorcm animahbus domefticis nutriendis vtilitatcm "
exhibercponrent: farius igitur eft venarionibus tolli quam.tolcrari feras.
Quidquodhanc voluptatcm&noninutilcexercirium magnaribusncmo
bonusinuidcbitnecrcprehendct.Quarc&rfP/rfrcwfdiuinOjAcademiarum vid.eund.vf
principe legimuscommcndatam venarioncm,&Tiwori;f«« ^«/^4»! ilffefww». •^*''"'
//Princcps, celebratur, cuiusplagisFortunaferaperadftitit,&fcrasinca$ yj^^^uxMndJ
coegit, quod felicitatis cxeraplum vbiq; decantatum rcpcritur. Dcnique ab^iexand.
fcripturaquandodcexercitiispietatisatquciuftitiaBloquitur, venandtverbo f^pl^'^^^^^
non illcpide ncc infrequentcr vritur.Quamuis nequc negare neq; dilTiicu- y c>ntra.
larcpoffimus , multa inefle venationibus immodicis mala, proprcrquai
apud bonos peflime audiant frequcnriftime.NulIum prima xui primi xtA- "^**^fi-^;
te vcnandi fuit exercirium.quando hcrbulis atq; radicib.vidlitabant fandli. ""^ "
Venationtbusnujpiam icgcris in facris deditos fuiflc fandos , fed homines tru-
culentos,crudcles,profanos,«<^«o»^,&eos deniqi a quibus tyrannis inirium
fumfit : ^imrodem, dico , ifmaelemy Efauum^Dardanios, Thebanos,Cretenfes,z\ios, Gen.u&ix
imo Sathanae fraudes venationibus comparantur , funrquc vcnationcs, ^fr^^ ^ ,q,
fi penficulatius cxcuterc velimus , gymnafias porius ad fsuiriam atque cru-
delitatcm quam ad vinutes. Vfuq; compertum cft, Sathanaefepe organon
ficri,per quod mala quam plurima,parricidia,cacdes,IatroGinia5&c.opere-
tur : vt in exempl. Vuhonis Regit Hterofoymorum Imp. Maximiliani.
& aliorum videre cft.
M 5 VEJSIA-
FENATJO ET MALIS.
Multd intemperieivenandi mcommodafuhfunt
tAdfcBuj ratio quodniftreSia domet.
ConcurruntfraudeSy(T yafrt doemonis aflu^.^
I>ulciapatranturc^dibH4 auSiamaU,
loter
XLVII. St5
Inter alia aiicem-mariquamplurima, qaaEvenationfbus,vt plurimum y,„^,io„et
adh£erent,eft&hoc;quodOptimaceshuicdeditiftudioagrauioiibusftu- '"^pfdantof-
dus & pohticis exercitiis, omcia VDcaaonis quam maxune concernencib , ^^
abftrahuacur,& tandem iu tyrannidem concedant : quod liluftris comen- -
tatorinGenefin.noftroteporcfuperexempJoNimrodiiriio.c.Genefeos "
deploratacreprehendirhisverbis ; V/ita{iteffPrimipumvetiatio,cuiPrmipes ns.
quid^m infanoftudiojic indulgent y vtettamfert.i negottii eam anteffonant , & maltnt "
firenutvenatores,(iu^fapier^ei mbernatores xilimari.Neqyduhkzmiis cain Gen-
•'.,.. . 1/11. 1 r •1 i-/-/ Vid.coTJimtnt,
tihtiagrauitas hocftudiumeodem tinetaxare atq; irnderevoluerit/«M- sMn.inUb,
5<«tf««cuiurdamperrona, dequofabulabantur 4D/rfn<finceruumconuer. O'"'^ ^»"*»-
fume(re,quadcfabulaneq; incongrue neq^ illepide quidam (iccommen- """"^ '
tatur: /ifl<<o» in ceruum conuerftu docet:Principes quodammoioexuereanimtim Imma'
num,ac degenerare inn^ituramferinam^dum aj^ diie u: fyluis agunt ythtq^ canferis [u-
^antur,- Ecquaefequuntur.Qujdquodmulcithurumconiugakmferarum Meminirf,»-
ftudioexcubances m difcrimenadducunt non vno modo,quarum gencro- 'i^«i"lT^L.
ise vxores,zelotypiasfortc oeftro percitas , excurrerunt , ad:uum dominorii <i*'"jirt /«-
experimentacapturaj, aquibusferaiulocoraiferetraie6taeglobi$j vel con- ^^'2^1^^
fixac iacuhsfuerunt.Nil attinerct diccre de eo, quod naturahbcrscfcrx, ca- Jo.NicSfintc^
rumq; vfusjam potentioribus tantum cedant, nifi ab aliquibus modus ita i^^^fj "^'^'
excedcretur,vtrerascapientes agricolas non fortunistantum, &exfuho
mul<5tcnr,corpora mutiicnt,(cd capitibus etiam plcdant,& fufpendio tol-
lant.Fw certeeaeH & atyranmdevelnihiUberrat,\el parum admodum,latum- ^«'^'""•«*-
ve vix vnguem. Sanecumferasnuiliuslintproprisiurcnaturahfedcom- cbri{i,anin6.
munes omnibus , at magiftratusfibi folis earum ius ac poteftatcm vendica- ^-l'"*^' "^
Eint,frui hoc fuo quodam iure pofTcnt . ad ahquantam rccompenf giauif*.
kborum,ncchaberentfubditiquodvaldcringercntur.Eirettamenmagi-
ftraruspiiacmoderati lubditos corumqj bona aferisdcfcndcre .propter
€aufas plurimas,&in tranfgrcfTores non nimis efle feroces ae rigidos:dc vl-
timo fupplicionihilftatuantLL.mitioreIongcpoenaftatuunt:pccuniaria -^^'i'g'f Sth,
carcerariarexfuliij&fimilem.Deniq-, magnacarnificinapervenationesex- 1"/^*'^-^''"»
crceturin rufticos,fubdiros, & agricolas, exigunturilli e fedibus fuisper a- Saxcn in.i.
liquocmilliaria,adhibeturetiamhonefticiuesadtaliaferuiliaofficia,qux "''^*^' ^^«''*
veteresmancipiisviximpofuifrent:nonrelinquiturociumhominibusmi- rcZL\
feris&pauperibu$,,vtfuis famehcis domefticis bolura panislucrari pof. '^P'"^'&-
fint:itaperpetuantur,perennanturq;harexactiones. Ncmoigiturpiusau- toTHLfuaHt
iho^r aut fuafor fuo magiftratui cfTe vel poteft vel debet, vt tam iniurio ftu- /»^<<"»^«*».
dio tam infanum in modum induJgeat^nedum vt proptcr feram
interfe<^am hominem ad imaginem Dei creatum-
prorfus emcdio fuftoliat.
DOIVS
fS
EmB L EM A
"BOLVS AN ^iRrrs Q^VIS m
hojiereqmrat.
Fraudes atqi, dolos nemo laudauerit rnquam,
Kifint contra hoftem hellagerendajuum:
Mf, refertfeu yirtute autfrategemate ymcaSy
Dum referas herbam res benegefia tibt efl.
Talia
XLVIII. ^7
Talia funt hB ittcommoda , vt iure qufs dubitare poflit,an bclli vnquani i„c<,mmoda
decertandum&experiundumfit. Verumcum &^/«i«ow<»«rf4fobellaqu6- '"'['■
dam gcftafint,& Dm extrdtuum Dommus in facris literis appcllerur : promi- iv«r„ /'/,;:
fcritq; reiuft.i& Dc;«i«ibellantibusk//<tpotenteratq;granoreadfut:iuum, it,d-:.^mtici.
Ctiamqiy?>-rff4^£;«<«r4rfofttmr,quibuscircumfcribendiislirhoftis,bellakgi- ^J^ ^"j
timarf-dcfulcipipoftunt,maximev.fialirernonpolTis, &infoIisfolafpcs M»-* !.«*•
armisproxime Deum pofitaefte videantur. Tum vero foiicite admoduiv. P,]„p,^Eu'
facicndumeftlmperatoriexercitus, vtvulpinavranruraftacia&pruderia nuch.Tcrenu
ferpentina: Verbis &confiltoprimomn'iaQ\^ci\iimc^\i2imzn-ms: sriam ipfnm ^^lZlforn^'
hjiem ('fiquidemfieriidvtilitervllomodo poteft; conuemra.ii res £«'«<."oti saxo>,u
tranfigiatq-, coponi po(Iit,quod quam fraduofum fir, multii cxcmplis c6- ^"^^f""^' '^*
probatum Sc compertum ef^i^Si hac nonfuccedar,&armaomni;io caocf- i.Sam.j.vj.
fendafintianteomniaDettwC&lrWJ/J&fchcemor-fffuenrum : nzmfolafere f'\ . ,
fffAtiont hoftem vict.im ac proHigatum elic cum lacra rum prof ana 1 1- excm- i» Theodofp.
pladoceit. Mo/^jorationeprocxercitiilfraeliticopuenabar, &: vmcebar. ^'^'^ ,,
r ' i, . ., r \ \ -r ■ • Q Id in-At.^H-
Samuelindsm.TheodofiiunocimmspfecibMSconhidiiac diilipauitexcrcit . ,^„.ta,/<,|:^.
LeeioitidemK^Mt^-^a^oA^-temporeM.-dttfewmi Jw;)fr. contra Marcomannos&c ^^^
j^«*i^w.Abfq; nduciaaux!liidiuminihiii:aciat,nam cruentos h^c temcriras /„/? L,pf.
euenrus forritur.vtinexemplis viderecit,qu^annoramus.Piy?r?</?; cajirorum >.>'^«^''»
prudentercor,fiIerabitno/i^rlf>:perator.Nenvambe[[i,fump!Usd!CO,probeexpendat "^"'ijflr^"''
tnente & opere.rw exploratoresfi qutd cxpendatypro lucro rcputubu:id vel facra do- ^"1- ^-fii-
cenr. In conferendisfignis Ci:prudens ac atnmoftu l^nzmfmKudofifieprudeKtia ^f^^ft^Max.
temeritait^. 5fr4r4^<w4f«vtarur,quibufcuaq;commodeporeftmodi.s,faI-=7.7c.+
tcm vt fanguini humano parcat cfFundendoihic, (i non alibi fummam lau- \'f^f,^ "f^'^^
tdem obrinencfraudes ac dol!:&: qdantoprettofioi efi humafim fanguis , tmtoglo- adj„ciuin vi-
^riofm vit2Ctty(juifine multofufofjngume vim if.excubias fohcite aget gruis in ftar ^":^ n^odor.
necdulcipiiusdeclinetluminafomno quamoainiainnumero,pondere, &i»frimii
atq; menfuca q.di(pofueric,&: caucrii .Deniq; »«/■^/4 CruceChnfiiJpm vidoria %f"pl"(*
ponar:<« Dof?!ino enm vi£loru eU: qiu tfqueperp.mcos quamper multos vincit , quod in chron.
illuftrifIimoCo«^4«ri«iM<2g!TiImp 5-^-4) ^.si^TKexempIo^ad quodhocno- ^ ^'*'"'*'i'^4-
.ftrum '£>?A>;^»4 alludir jprobarum , ei cimt Licino CoUega 5c adfine figna colla- Eufeb dtvitA
turoproreChriftiana,&:iamprecibuip!eacprudenrercxcubanti corjjhnt.
apparctfignumChrifticriicifixijinebqiyerba:
X» T»'t« tUaj: IN HOC ViNCE.
N jimE.
^^ E M B I. ir M A
hahem comua^
yttimSiepmsddiympanaraucafertmfur^
Sic ammosgefiant adfera beUafigriv
Belia decent animoSy dfirtiafeSiora, quare
^eUa^rant alii hHVarifemferama,
'BlJ^-
XLfX 5,9
BiUm Conmcurafumtt aiunt:hoc eft,fortibus,pru(lenttbus,animc/fis'
^lsellagertnda committantur, qui vt maximc femel fuccumbat , & leui cer-
taminefuperentur,animuratam€nrcfumunt,viresreparant,&maioribus
quam antea, prudentioribufque machinis hoftcmadoriuntur,.iuxtaillud; ^'^og^raf
Arma virhbeUim^gerantjqueu hella gmnd*.
TurnueapudP^trgtlium: virtimidus, ignauus,meticulofus,adcolum ^'^.
I!.t/£-
neid.
-raagis quamadRomphajam aptus^adarmaadhibendus noneft.-nunquam skHeSfor aX
fchciterMartiscadetaleajquando^^v^s-e^-njvftj^^j^-^js-gjsT^STw^: vtilieair;ld- -^'«^''omach.
coqucalterutrumrcquifitorumadfit.autanimo{usImperaror,&tiraidus s,«g«/4„^
exercitus, aut fi Imperator mcti<;ulofusfit, forcem eftc exercitum decet. ■/"'"" -^*"-
Itlud tamen mz\im.,\tdicit\it:M.aloexerdtumceruortm,cuni5dffxJit Leo, (juam VamuMil!'
exercltum Leonum cum duxfit cerum. Totareifummaablmperatorependet, ^'^"■cituf
quemadmodum Ifraelitaefuo Regi Dauididicunt ; Non esproctjftmu , namft"ZZ7*
planefugeremus.mn apponerent adnes animum^fiue morerentur dimidium nofiri:n cn '-.6'am.is.v.
apponerent ad nosanimum , fi deciesmillenojfrum caieret: qu^irentmc melimfuerit, ^ ^*'^''
<^<;.ideoqi Prudentia ac Fortitudine ante omnes opus cft Imperatori.Is aatcm
exercituscminet,quandoLeonesLeonemDuccmgerunc,
Tii^xcerihifdc taics, qualcs Aihilles Agantemnoni in deceiinaii illa^Grsco- '^^•^■^<^''
tum ad Troiam expeditione obiicif '^^^-
'Oi>6^*fh,KytH'iftfis^\"i;^yyx.^liy)t'tXci.<poio qui noTi fantm incomukd <«»J- /;„»,^«,«
mum inpedibm habent, pedora ceruina , lcporina , muliebriageftances,ar- i'"*d.
mi$ cam apti , quam afmus lyrac , CantiTropaanunquawfiatuwiti in conili(5lu ^j^' '"
fugiunt : £A;^w^/o/»(>/>£/»w^Ka^wr,-quareetiamdiuinooraculoeA.'f«^/j/)rin, z>^«?2.*.8
adq; domefticum larem rcmitti iubentur. In concionibus , ( vt Demojlbcm ^'^l'*//,^^
animofo Oratori , ied ignauo Bcllatori , obiiciebant j fortes funt, in hoftili !'f>w «-
congrefiuj vix ventris onus caninum in morem contincnt. Apage tales,plus " '""*•
oberancquamproderunt,qui««uwi(;«^K;(/^w)J<if/«y««f,vtdocetexemplu^"""^'"
Imp. Mauntii Sc fucceiroris Farriidtt^ Phoca de quo hiftorix referunt : Quod ^'''^ '" '^'<"^
Matirtttus fomniaucncfe mihti fuo l^hocaiiugulandum tradi: quare Phdippi. *''^''"'""''
enm ex carcere cductum interrogat,qualis fit P^(rc^,qui refpondet: Ccntu-
rioneraeire,eumqiambitiofum&:cimidum,fubiicicgloriofus&Oprimus
:lmp.Mauriitus,Gttmidus eS^homicidaen^-rmp ^^ei^h (pavixiu. CercehcuUilU £>'•/ *n
euacuandi.^enus colenda.furandum deniqj fir, Cvt hac
tabuladocetjHcroestalcsfuHt^iuxta
Prophctam.
N 2 ATRO-
100 £ M B L £ M A
ATKOCl^BVS DELICTIj:
atrocesposm.
AwifacrAfam^s^fnadtdimalfisyfus lACcnr,
Et yenus^ltfifenisylttmafataferunt.
^uofinis proptorymagis hocqHoq\ crtmtna:crefcunt\
Vractpitatfosnas^malaturhagraues.
Mulb«
L. I(H
Multa funt , qiiajanimos f rangunt , & gloriofam in expcdirionib. vi- remor^
dloriammortalibusinuidentjquachocnoftroembiematenotantuiacper- victoriu£>
flringuntur,GermanisnobisveiinpLimiseuitandaacfugicnda.
Primum eft <««<tnf.rfatq; -JsAEs^li^.cui fi plcriq; (Jcditi fint , iiauddubic
hoftes externi fine laborc fines inuadunt,depopuIantur,vaftant, vel nemi-
ne obfiftente.Pfr fe4«<: ciues pecuniam bello requifitam Imperatori negant, _^^^y/„^,„
neruumq; belli fubtrahunt.P^r hxnc Imperacor,vrbes,oppida , ac regiones ^. commcda
neceflariispraefidiisnudar.&hoftilmperiiq.clauestradit. Perham Duces "^^""i""'' '""'
exercitui&miIitibusftipendiafuiFarantur,acminauntfaIaria.Pfr^rf«cmi-
Iesgregariu$nonqujebelIipacifue,fedq\iascrumensfuntfua2curat.Qupd "^^'ch.t.ie..
crimen Propheta; pro caufa excidii regni Ifraelitici allegant. Huic deditus " ^"*'
C3£Xcr2ihnmMatirttmImp. exofus militibusfadlus, & tandem obtruncatns jrtfu^r. in
eft.P^r.fe^wfflorentiflimum Orientis ImperiumChnft!anis'ereptumeft,& FM.chron.
Imperatoria(edesConftantinopolisturpiilimece.flitTurcis. Etquisdubi- ^*^^'
tabitadhuc, idcriminisincaufafuiflthatSlisnus^quodTftycrfo/^-^^iWMofupe-
riori feculo tot munimenta,propugnacula,caftella , vrbes & regiones cum
perpetuaChriftianinominisinfamiatraditaefint.<' Taurmum cene (aliao- ^%;>.^t
initto)Chriftianisperhocereptumefleconrat.
S^cand\imTemulenti4e(i8>Cel;rio/itaii&cinde dimanansarmorum ne- strenuii*s
glc6tus,pi(/« ht€ acinacem acticntemfuum Turcam , & res fuas folicite agentem , ^"''"'^''^' .
II t % I r n tgnauta Chrf
nihilq; omittentem , quod ad gloriofam victoriam obcinendum , & rcgni ftianorum,
dilatanda Turcicipomeria faciat,cura inrcrim Dux Chriftianus fuum Bac-
chum.i. e. vinum refrigerat , dolum frigida temperat, & culullos paratrdic
quacfo ^.nunquidhMSodoma&GomorthAeratluxuries} an non idem exprobrat
Deus luis perPropheram ; Vdi valentibm potare vinum y&ftrenuis admifcendum Efk.^.-o «
potum inebriantem /Ridiculum fimul ac deteftandum eft quod de Sybaritis re- ^'^•"^" "*''
V .. ' . ., r ■ /••^i/v<.. mor*btUb.&c<,
rerunt, qui m compotationibus luis non taratantarae fonum claflica cientis
ferrcfed admotum tibiarum nymph^ in moie faltare afluefeccruntequos,
eoqi merito <i Cmo«wf» fuperati. Quis.yf^ffe4r«;wexercitum a C^roperin- ^l*fl'"- '"^^'^'
gluuie casfum non ignorat?in hoc vitio regnas , Germania.' Exl.funt odiofa.
Deniq-, venus,{uxurij,ftupra, adulteria,fodomi(& , beflialttates fnuta^peccata
alia omnium ordinum extremam virgac diuinas manum adferiit,& per haec
defuefcentiaarmorum, vt equiad vxores proximorum fuorum adhinmunt, ha:c ^"■""•^•^•^
ir«*aAi7f/«* Imperiis ac Rebufpublicis accerfit, vt penesfacraetiam vnico
profano teftatum faciemus excmplo ex luftino : Arma & equi adempttillii((ie
Lydis loquitur ) i ufti^ caupefias& ludit ras attes & lenoctnia exercere. Er f,cgens itftin.i. \.p.%,.
indtiftria quondam potens & nianu ftrenua effamin.ita nwUitieJuxmiA^ (dn.WecheL
Virtutmpriftinamperdidtt: &quosante Cjrtiminut^os
btUapraftiterant ,i» luxuriam lapfis otium
4cdeftdia/uperauito-
N" ?r KRFNT
^Z,ech.lt.v,
49
t^l
£ M B L B M A
ERVNT HOMINeS
ASnONTOl.
Candida Mortales Concordia yiferet ora^,
Imbueretqs animos Pax ofdenta hominum:
Tum Vortunafuas roraret dtutte cornu
Dotes^omnigenum deforethautq:, bonum.
3^ulla
LI. 105'
Niilla vQcjuaiT, gens fiiit tam barbaraacferox , qua: non p?.c^m bello, namnami-
&difcordia:concordiammnlris parafangispraetulerir, &:meritoquidcm, »im*beUi.
namtantumpacisatqi concordix bonum cft, malumqibelliatqidifcor-
di«,vt verbis ^quare rcm nulliujeloqucntiae flumcn poflIt:quod vel ipftus fcu!catl
54/«/?//hominisaIioqain Gentilisacprofani tcftimonio pateiir ; Comordiat
dkemistpdrud rts crefcuntydifordia vero magnadtlabuntUT.Si vero gcntem vlla,
certe Chtiftianos dccerct pax & concordia ^dedeceret bellam ac difcordia,
quiyi»j«/4ri5;>irir«r«'r4/#conglutinamur. Sedeheuhoftiliterinuiccmdif- ^^v*-'*'
iidemus,infcftisarmiseoncurriraus,&derefaepiflimeleui/Timatanquam
dc arisac focisdigladiamurrquod ipfum prasfens noftrum 'fj«oA?)^<»arguit ac
(ugillar.PerHierarchia* dcduccre placet,-
InftatuEccIcfiafticoquaminfeft»atq-,ancipit!pu2namusMarte/quam '"^"f
hoftili tcr digladjamur / quam temere dcccrnimus / nulla rere honoris glo- „tnfiam tc
riarqidiuinac&liandoruEcclcfiaepomeriorumjCxatdificandarumcon- "'•''>/•
fcicntiarum,(cd (altem tsi^ton^ixf,<pueytKieii, fimultatum fouedarum ducitur ''^-ruutT^
ratio; Commendaturfraterna»^''''*'», quacini<irOTw//f4i:«ff/?^ confiftit,& Bcm.ii.v,^
•7m2«>go»«»cix«//*confiftit,fednemofefchuicobfequentemvelftudiorum T^f„f^i'^^
fTxhevMdrdemm inuic€tn,quanpericulutn etiam eH m inuicm < o*ifumannir,di ve- ^r.dr.
ritas altercando amittatur ^ qucmadmodum multis retro feculis cueniflein ^^
proparuloeft.De^Gerdotibusintcrfcipfisdicam:quam renacircrhaweant ^'S^""^^"*»*-
odia,fimuItates,inimicitiae/peiusquaminIuda&kuifnmisquibufcunq;; 'acfimHtta- *
vaticinium Pauli '«^'nw«WeiAi*cif^i)7w<5V«e^'5 liquidjflime cxjmpletum '*
ccrnitur.- '
In Politico ftitu,quam rarus candorlquam frequentes pugnae/quam
horridacertamina/D^i^wfcrrf^/Jniquantar/spelanicnx/devnoIeporequan-
rifa;petumultus/<ieagri fulcoquantae altercariones/ videlicct: Omne rt- Lue.u.v-.irr
gnum imerfe diuifum defolabitur, & domm caditfuper domum. Exfu rge Deus, & f^^
concede propitius , vt inhahitetgloi ia in ttrra noflra^vt nifericordia & vtritas ob- lu&ti
ulent lihiMflitta &p4xofculenturfe,vt vtrifas ie terrt^oriatur,& iujiitia de tttloprt-
pciat , &c,.
In Oeconoraico ordine, &conuer{ationeciailiprsEter,iurgia,aIterca-
tiones,diflidiaaudiasnihil, altcraltcriusiugulumpetit,ctiam&quidera
haud infrequentcr intcr eos,quos Dcus & natura pecuharitcr dcuinxerunc
.diuina»$*«*''^f Sapientiadcnoftrocerte fcculogloiiarinonpotcft; Tnbus syr.n .va.
r^busjptciofa tffeSajum,&furrexifpeciofa coram Domino, coram Domino & hamini- ^'-
bm : concordia , fratrum & amicittapropmqui , & viroae muliere , quibui inter ipfot
mueniti&c,
Quarcoranibusfeuerecdidtum c^oiAlter4iterimoneraportate,&Ugem GaI,6.i^i: -
ehrifiiimflebitif.
miLA-
204
EmB L B M A
NVLIA SALVS BELLO.
Cum truculenta quatitfiuum Bellonaflagellum^
Omnes terrarum concutmntHropes.
Tot malafunt beUo^rutilo quotfydera coelo:
"EletyiSiuSyyi^orMartecadentegema.
Intcr
LII. , 105
Inter difcordiam & bcllu hoc intcreft,vt illa priuatirti,hoc publicc exer- nifcrimm
ceaturnlla paucorum,hoc muhorum fit:ilia fine fingulari aliorum damrio, tnurDi[cnd.
hoc vero nou nili etiam ahoru darano atq-, iniuriageratur. Quare quo plu- ^ ^*'^'
res hoc occupantur & implicantur,eo et immanms eft & inhua>anius,vt o-
mnem plane honnncm exuifle videancur, qui tam infeftis interfearmis
breuiter concnrmnc & dccertant , & totasregiones nationefq; in extrema
difcriminaadduci-nr. Idquodamukiscumprifcitumrccentiorisajuipiis ^''''*!"''"'
bonilq, agnitumacdepioratumelt. C^omagis miranaumcftinternos ciioms nofirm.
ChriftianoseftsquitamieuiteracprjEcipitiadarmafarorefjracur.&qui-
dem tam leuib.de caufis: Uput tapttds e^imanipulus legummu abUm-.pedempcde
pre/«:&quaefuntfimilialeuia&iudicra. QuodGentihtiusillehoraotan-
quam vanum ac temerarium non immeriro deride t:
BeUi Ciufafuit vioUtus vulnereVeruus.
;Quis vnquam fanusGrajcorumdecennalcmcxpeditionempropter^^""*''''''
-vnamfornicariamfaeraeliamimopropterputidum proftibulum aducrfus
Troianos geftam probauit ? Tullius certe Hoftilius R.exRomanusLegatis
cumNuminisdiuinifummaobteftationedicebat:N««fwrfr^^ivf7?ro,Rf^f?»
Rom*n.Deosfacere tejfes, vterpriuspopulus res repeieces legatos ajpernatm diTnifent^vt
in eum omnestxpetant buiufce dadesbeUu Hxc homo Gentilis. Vbi nunceft fios
tua,Iuhane Cardinalis,qu2et bene confopitum btilum e fauiliii .''c cineri-
bus refufcitarcjpadtas inducias diflbluere/&num.inis obteftationt i^csdufq; '^11 au
. cam leuiter frangcrenon exhorruifti ? Arma fine damno nunquam arripiii "^'f-^'"
tur,fiue vidor triumphes, fiue vidlus lugeas. O.iinia vidoria crucnia ?ft, " j"*;;*" .
II- rt r r ^ r. '.& vtcltrf^
nullamcruenta. Hocvlulempercompcrtum^quodexadismimicuiis, &.-««&»/»-
, depofitisarmisvidordoleat.vi6lasfleat,fiuefeliciMaice.fiue(aw£r4//«4 ""«''"•
j 1 • r i A ■ \ \i- r ■ 1 t Fm viclur.tir
,fl^,quodaiunt,litflCfaf4r«w.Qiuntaenimbeihi]i;tJncomrnodaatq;dam vtehrdoUt.
na, neq; cogitando mens, neclingua f mdo vik .^if c ai poteft. Comrriit- "
tunruibelioblafphcmis;filentlcgesdiuinx&hununie.patrannuperiuria:H.rr«<i,j,w
"^ ConfuluntU' ?^-thonei:'.xA\xnii\i hieraichiaj: .vrits aclatvocinia in infinitum f """•
cxercencur.-virgines nobiles conftupranturtuc-figiiamar adulteri^i.fiunt m- sVJL Sa.
ceftus:rapinarum noueftnumems^deuaftincurotrnia: mucamui ferroac """'•»*
flamma in folitudines,exculti vici-art-ifiri.-^jfaoppkiiaVri.ih-rerDlx vtbrj^folo '
sequantur regiones;ius vicinoiuni & coHfbEQCi^atoEuni note n©ji>'^ft vt non "
violetur.deniq; nTxJlto facflius dixeris.quic bona noi; iiaat,qiiam qu^ com- '»
.inittanturmala;h3»cadeoverafunr,vtetiamPoe:aex£lamet: - ^»
NuUafulus bfUdpacemtepofcmius omnes. >»
Angdi nzio Pacis Principe , ori;,jferuatore. Pace)}ino'- f^. !'aannunciant Strf.**'
Vrbi&Otbi: adcuiustemporadudumgeftiitProphf a: T//; V^r Jnquit, ^«'•^•^•H
gUdiosfuos m ligones.&hajlaffuas infalcesmon attoUetgcrs v.Ua m aite- ■£/»'•« ■^•*
/amgUdium,ne^difcentamp!mbellum.
MAIVH
io6 E M V L EM A
qMJLFM malo dvflicatfm^
Mauiternmamans Neptune iicu/pideferm
Nam dufliciinfeftu4 cladeymodi)qi^noces:
^U£ yos^ymortalei! eheu Idementia coejitl
N^n ynumfatis eHy nunc^minate malum /
Ifultai
LriL 107
"Multa^c variaper Ce funt maris difcrimina, v^non jmmerico^griitcs illi pf.ior.v.ii
imperet cJiuinus Pfalmographus , qui e marispToclUit faiuus emerlerit rfed
canca humanarum metium cGEcitas eft, vt Ncptunum cumMartc comrait-
tercfeunaualibus pra:Iii$experiri, hoce(k,malummalo condupltcarenon hor- ^^,'*"'"'^
reanc , in quos tamen & Mars & Ncptunu$( iniquiffimi fandi / ) infolubili ^ '^'"^'*
foedere coniurarunt. Tale exemplum.in (acris, quod f iam, nufpiam legi.
Magnahaicdementia/quoq^maius periculum.eomaiortemcritas, Noca
eftxwArsfhiftoriajquimaricompcdesiniiccrcvirgiscxderej^adlubitum ^^^.^ ,
vt iret fuum, cogerc contcndit , fed quae eius rci,imo quae eius ftupcnds re- i^li"' '^'^*°
meritatisaciQfania:fuicepita(i$? depIorabatilIehumanamfragi!itatem,q7 Fiummaab^'
de tanto fuo vndeciescentum millehominum numerante cxercitu ipoii/iJcTiJ!'""
clapfumvnumfeculumnonfupetfaturuseftetvnus.fuamipfiuscalaniita-
tcmimminentcmfapicntiusdeploraflet, namcum optimi & fidtp^n Dima- '^"idrredtA.
Mti confiho obfequi nollec,in cas redadius cft anguftias , vt toto fuo exerci ^hrtn'!''"'
-tu caefo vfq; ad internuncionem,pauculis profligatis,ipfc*fcapha suedus ae-
;grc cuafcrit,& turpi fuga falutcm qua£fierit.P//?4for,ainnt,i5wydt;)ir, id Com- ^l[ff^^'
ni Athenienftum Duci pra:ftantiffimo contigit. Is cum a Lj/^wiwLacedscmo-
niorum Tmperacorc nauali prsho vidus atq; fuperatus r /lec , Marris aieam
Neptunocommitterenoluitamplius, quare recollevfiiscopiis, dcvAwm-
•ptis,auxiliis Regg.Cjprtac^erfia^ viribus terreftnb. ac pedeftrfbus/ignis cum
iPi/4»<froLaconicoeongreditur,&fupcrioreuadit,nontantumLaced£ir.o-
'niorum claCTe ad Cnidum proftrata,Icd ipfo criam Pifjndro inrerfccio, icaque
'Patriae,Athenis,vnacumingcntipraeda,&quinquaginta, hoceft,trig(nta ,
milliura coronatorum dono ad rcparandos muros, lifcertatem rcftituit.
Hoc faperc erat.fcmel ^felictterpugnatum eft manfuperiori fuub.fintirHijpMum '•V^^f.i^^i,
&A nglam^noftra memoriayvbi terrihtlis tUa cUftu Htjp.tnaytotofere trtennto apptrata, ^fi""^- £/"".
quA tonm Angliam occupare, & mufio longtiuprogredi iujfa trat , cum confttfione rebm «^lrSr.''''*'
omn,b'4iinfcdU,priufquam Anglum attittgeret,turpiter & infeliciter aufugit : Epini-
• cio Anglictno r.on incongrue nec iUepide fuccinuit quidam cumClaudianoi
O nlmtim diU£la Deo cui milttat atber
Etc^aiuTAtt vgntunt adprdltA venti, if*"*^' '^*^
■O z scopn
leS E M B L E M A
SCOPFS FIDEI CHRISTVS.
yt/iquidfragili niUturjundmento
(Jorruit^^fixum nejcit habere locum:
Sic qui nonfidetfolidefundamina iectty
tabttur^ fSfirmum nonfacit tliegradumc
Alludit
LIV. lop
' A{\\idithxc nhnh zdilliid Ap ofioli a.(\ Connthios : Tm fidam mtum a- j,c»r.^.v.n
liudponerenefnopoteft.pmeridquodpofitumeft qtde^ Iesvs Christvs. Siqui^ 'J'^^/'
dutemfiiperttdtfic4tftiperfundamenium hoc aurum,argemum Uptdes pretiofosdign.i^ 'ehoIi^uo Em-
fonum,ftipulam: vniufcuiuf^ opusmamfefiumerit, dtesemmdecUrabit^quiainigne bkmatn.
ret4eUbitur,&vniuftutuf^jOpuSyqualefitignf4prob4bir.¥zdtfeAi:chited\im:Chri~
ftum,fandimcnt\im:Ftdem,!iUTum:argentum.Ch^ni:iiem:UfidespretioJds,\ir'
tutesreIiquas:Li^««w,/fl?««w,y?//>«/»<wfacitafFc6tas,cupiditatesinfirmitater- — •"
quefidelium:illaignenonconfumiait,redpuiificari:hxcconfujTji,n6pu-
rificati.Pia fane atq-, ingeniofa tabulal Vere n. Chriftus falutis fundamentu
eft,eftqi folus,aperte alleuerate Apoftolo, & praeeunte Dn.noftro Saluato- EJa.is.v.ig
re ipfomet,qui air:Nmo venit adpatrem nifiper me.lsipfe Upis angtdaris eH: ^«'^«^ &liql?'^'*
uKfo^vt tM(^ (MXsKrosyh7ti^<^. Hocfundamemumnifibeneiecerii^ofnnequodfuper- ish.i^.v s
Jlruxeris,corruet,ci\icmzdmodnm de omni fundamento ille ait:Iecit Dern Ta- ^'""'' ''^'^'
/frpr<«rf^/»4/;o«^aetern3,&praefentationegeneraliadripamItfr</(<««:fuper- t.Pet.t.v.zo
fktmmiisnosiidtm : 0 mr^iCm itt' cwnS , ft^ g if^TKe^vvS-yi: quave fides aurum eft, ^"'^■g*'*^
quoniam etiam auropretiofioryperignem trihuUtionttmexcQila. Fides aute niti- i.Ptt.i.v.T
turaperto&cxpreiro verbo,extia quodhon fides fed opinio cft;huius ver-
bi hieroglyphicon hic eft CandeUy&C-^nTnxn ^'5»»^ JiVtabulas Legis & Euangclii
tencntiaj nam qjiemadmodum in tenebris fine legeimpingitur: itafine ^'^'-'^•'^'f"''
pracuio verbo noti nifi tencbraserrorum fcquimur, & impingimusadeo vt
vel praecipites tales dcntur in barathrum aeternarum &:exteriorum tcne-
brarum ; Cauetis ergo vt in ady ta praerupta diuinorum confiliorum te te-
mere abdas.fufticit verbum quodprope &in ore eU ftto: huic fimpliciter crede,vt ^o"»' ^»"^-'
infantes, Sccolumbinam (qtmsvides ) ^mplicitatem imitiii^eyOptimeiscreditqui
fmpliciterfedprAlmenteverbo Dii.credit. Vides extra Chriftum non efle nifi te-
nebras,nec videre luccm Legi(peritos,Philofophos,& quicunque extra & Rati^capti-
prxter vcrbum,Legem & Prophetas , Chrifti indices dudum atq; didame '"'««''» »-^"''
corruptae rationis fequuntur : Talia in venta & ratiunculae fundamento fu- '*
perftru(3:a2 non purificabuntur fed dcflagrabunt,conflagrabuntqi &fuper-
ftruentes,& inftar fumi euanefcent.Qui vero fidem veram ac fynccram fu-
perftruunr,tamctfi oAi^j^Tr^nV, ludas, & fcorias concurrere contingar,
deflagrabunt tamen iUa tantum.his perpetim faluis;
fed dc his etiam fupra.
O j: PIENr-
jIO E M B L E IK A
^LENITFDO LECIS DILECTICh
Efl: yirtUJ geminis fubtimibuj alta columnis^
lUa DeumprendenSy-^i^^^^haccefuumi
Jnternamqy Deum currit dileSiio^^ tnter
Froxtmum^yt hunc frofterjerutat tUi ettam^
Homo
LV. ui
Homo fidelis & folido fundamento ChuCto vera fabificaq, fide in - /^^,„^ ^i^,^,
siims,cuiusequidemhieroglyphiconcfti««e««4/rfrw,heic:rftt<«f,ftansfupcr
&indamine,tenct columnas ad idem vergcntes , quaium altera dikciio Dei eft, ^
altera(///t<fi/o/>r«A;iwr,Nimirum hifce duabus piae charitatis &c charaepietatis "
partibusChtiftianihominisofHciumabfoluitur.TiTfA®- 7^« f7TO'/><A/<«(i«- i.TA/Vu.i.t^.r
xfirif.iC) ^ TiSiri^ :^Tt)\^ a» r^Tca tJ Xiyu cut(x.t(P'iXtSTUt,ov ru : AT AT\U'Z^'i'I,:'ZfKy,^uu.iit. iiid.v.io.
»»t'ofivi 'ArA'nH Praeclare ergo Aug\\{i.&mn'mmqU£prddiiiafunt,exquod&tebw ^^'l'^^''.^.
tra&amm, hacfumma eii.vt imUigatur Ugie&omnium diutnarumfmpturarumple- <r.^'
nitudo &finit efeiDlLECTiOrei quafruendum eil: & rehqua nabifcum eafruipotefty
quiavtfequif^diHgatpritcepto non efiopus.Sed multi hic in accufationem pr^ce- '^*'*^'' t"**
pti conuertuntur quod feruare non poflunt , quafi ofFendicuIum eo Dcus
pofueritjHis refpondendum;Bo«< lex e^:& mandatumfan^um,bonum,iuftuMi Rcm.r. v.n
Iunobisautemhasretailpa, quod perfedtciftud pracftarenonpoftlimus. "
Verum fi Euangclio credidcris, & vcra fide intucbcris Chriftum ,.illc dcfe- uh.i.v. \6
^sreftitucttuos, q\iomz.m aQnwiUeDeie^^ptccatamunditotlens* Intcrim yf»'i'gi>-vt
1 j. . •*! I • , N / 1 tnemblem.
obeaicntiam tuam ad legis yioiAovx k, »(»»»«►<« exctce , eadem q; vtere pro Ga/.j. ^,»4
5^w«/o;exquo,quid tibiadperfc(5lionem defit.addifce.
Fi? ENO;quotraharisad obedientiam; P<«rfrf^o^Kfcnimeft:&:quidem c.Rom io.v.4.
ad Chriftum,vt, quod tibi defir,in vno &c folo Chrifto quaeras,ni mirum;in "
ka.gratiamtin malcdid:ione,benedi(5tionem: in peccato , iuftitiam ; in ten- ^mbr. /.10.
tatione , confolationem ; in tenebris , lucem:in morte, vitam : omnia enim '^ ^"^"**
Chnfim eii,/i iredere volumus.
R«g«/4:eaqi bene viucndi,quam cynofiiram &amuflimfempcrob 0-
culos nos habere decet, neq; abeadefledere,vel addcxtramveladfini-
ftram, vt ne nos \B-i>.»^n(jKiiMii inquinemus pctius quam obedientcsnos Matt.ir .v.^,
Dcoprobemus, qui vnoomnestaleshalitudifflat: EdixienimfiliisiUorumiin t^,ch. zo.&^^
fiatutu patrum veJirorumneambuletit,&iuraiUorum neobferuetis: egoUhouahDeus v.is
nfier inftatutts meis amhulate & iura mea obftruate acfacite ea. Id quod compiebimw '^t^'^Sfm
ifiM<ivit4 , quum videbimusfacieadfaciem , vt iterum Auguftinus & iit4r.e, ac
libr.de 5pir. & liteia c.z^.
AMICOS^
XU • l M B L E M A
AMICOS NE L^SERIS.
Dulce W amicitU nomenjtc dulcior yftis^
Nilequtdempatuius carins orbis habet,
Vnmfit Fyladesfido iibifidu^ Orefii
Hic qtioqj amictttae non leuis yftismt^
Gmmum
LVI. U5
Omnium rerum quas adbent heanj^ vmnium Sapienti* comparauit , n^Jy.Un ^^^^ ^^
tnaiusautpr^Jiamiusamicitiay quae conlifticin IDEM. VELLE & IDEMKOLLE. £*• fi^ut.
EftautemDeus,qui ruisamicosconciliar,^«i folus-cordahominu inmanu/ua "EpfaTDim*.
habety&quocun^vult.flt^itilU: quafapientiftirairententiaeft : Quwnbemuo- tnad.
lentia profequitur lehouuvioi alicuiiu , etiaininimicoseiutpacatosreddu ei : quod %l"^'l'^'^
cxempiis lacobi dc Efaui : Dauidis &c Saulis ipcnumkt. Adamicitiam non Cen u.^^.
facile proiiliendum confirmandam,nam tales amicitiae non diu durant: " '■^^^'"^■i^>
funtquifaciliusparantamicos, quamconferuant, modtum prius falt^ (iaxn 'lutro.
Sapientum do6trinam)c«w eo con[umai, vtl patrimoriiadtuidas , fecus perfccte
haud cognoueris.-hoc f£5r quoqi 5^r4«i» monitum eft: Suf^w/J.jrrf/wm fi j-
micum,in ndfiicttone compara eum,ne^ ctto credoi teipfum ei:Ka7n eji amicus , qw, non ,i>!d v. i J
permanetindieadflidionis. ift amicui qui adinimicma^n traducuur. Eftamummen- <^'""'"<t-
farumparticepSyCum q'to ita comparatum^vt fvruente oll.xferueat amtcitia , nam Vul- '^"r^me oUa,
giis amicttioivtditateprobat : quarc indeligendoamico fuminaprudentjao f('"*'t*rnt'
puseft.Ad minimum autem vnum habeas amicum^ iuxta verliculum:
. Vnusflt ?y ladesfldo tibifldiu Orefta, „ ir„^ haben.
Hic quo^ amicititt non leuis vfussrit. ■" '^'*' *»*i<^»*-
Amicitiamautem fi cum quo contraxeriseam nefacileruperis ^efl enim ^^^^^,'*
fidusamicus valtda proteclio.^ quemqtiiadep:use(i , magmm aitptusefl tbef^iurun-. "r-yh^gor.
'\tyif, ^i,(gif(3h' » ftonov m)XiTis,i».'2 tC^ tv^jhs ^cf-iptpH ; Amtcus , Salomone cc{ie,fratre "'•'■^' j '^*^-
contun^ioreft.SziLbizKomxeffigies AmcmjE:mtitnis Virer.u habitu: quoniam 'r'^",'Llf*
fempervireredebetamicitia, incuiusfrontcextabar:H/£Wj,rf/?4if:remper '''<2 non^s.
.daracamiciciavera,-circalocumpedoris:Pyo^f,;>rot:tt/.Nonenimmilitathic^^;,5_
proculaboculis,procuiacorde,&c. Inextremofimbria: Mors^vtta^pcrea ..
enim daratamicitia.Quarecumretwmw(;m»fmwW4?«.'c«;faym,meme- JJ;"f;/, .
to re n contrada amicitia: vtrtff^, vt illa aityfortimx cumfoaofocietatern inif: H^rlt <« oi.
A iicM emm in die adfliiitonis agno^jcitur: vzexemplis Dauidis , & lonatha: PyladU f^^f.,^^ .
& Ortflr.DxmonisSc P^^f/jirfilluftrifnrae relucct.Ncc tamen^wiafi<e contraSlus aZbl7<j^o,
adtnhireiUautmpiaoOlt^aredebet^ fed amici eftcdebemus vfjjadaras:non ''■'■'i'"";'"'
amiciriar^dconrpratioeft,quiconfentiuncinmaIo,vtCrfrr^.i;i7/4f7/o.Ec j'^^^
i!l)C]ui:idoccidendumP4tt/tt;w.confpirarunt. Propter-calumniasinuidoru, ^'•"■' '^'•'''-
np cemeLerumpasamicuiam : quinpotmsIegemamicicisconfidera,qua: !!^'cVrl;.v.
td: Moiicre (^ monert.k calumniis autem ipfe abftineto. nihilenimfrequentius '+
r.ei^ ieutus dfu t amicttiaw.quam calumma. Sufpicio quoq, abfit ab amico. Dif- S^T.Tv.jj
futamquamprimumrf^j/irf^Mfi?. Reconciliatum amicumncfacileof- <^;'^7 .
.fende. A reconciliato autem aliquantifpec caue. Mur^ZdTerf.
w (piAetjiiaeis <pi>.(^. Ruffin.fx Cic
SPIRI'
^. Emblbma
SPIRITVALE MELLIFlCIVMi
Exminimumagna,
^mmfuduis liquor efiyerbumjfone Chrifieytuum mi t
Dulcius HybUo melle^famfq-.fafit 1 .
Hoc ageperpetuo tantum mea corda rigentMr^
£t capient animos tadia;nulla meor^
De
Lvn. 115
vDe Apibus atq, mellificio muld fcripfcruntjnos moralem ex ipforum MtttifidHm.
ordine atqj opere fcnfum exprcfluri fumus.Multarumaucem & fane vtiliu
-rerum per apiculas etiam lampade diuiiii verbi dudrice monemur. Prin-
^civio monarchicum ftitum optumum efle, regimen ipfarum edocer, "^TiZl^u'
non totum examen vni paret,&eius nutui omncs audiunt:li duo in vno re- verb.kUx m,
perianturaIuearioReges,vnusdamnasficoporrer:nimirum;F»;Mf Dm.FwMi^^J'^^"'^^^*'
Soly^ duosfeles mundue nonfm^ttgo vnus & Rex fit , qucmadmodum dicitur: »«/>»« & con-
Dumenim multisparetur,nullipareturrc6tc,fedpro fuaquifq; libidi- '^^XliHn^m
tieremgeritiitaqiexT^^f^liAJ^^enafcitura^^^Aif^^-cuimaio/^a^flf/i^^fWbencficio raiiKr vntu.-
cptime occucritur,alioquin re6te dicitur : Multitudo Imperatonm Ciriamper- '1^^!^
4tdtt.Deinde •iKre9<w7rB>.jj-4.'('«M'dedocer,id quod doletSapie-is: Ns latiies ctt^ncjua <^'( rm.^-e.
depulchritudine ipfm , nec abomineris vUum ex ^<(p:cfu tpji^i^ ; pam.t e(i mte^ voiucres ^''.'^'f'^ ^
apiSyfedprincipatufeilcondimentorttmdulciumfru^usetHs.Qnpd lignificancer &d-^»s ^ »• <"*i
modum effert Cato nofter. '^"j* ^"-
. . ^M^.^ Eraf.
Corporu exigut vires contemnere noh s^r.n.v.i
ConJtliopoUit,cuivimnaturanegauit, tfrh^ -
SuhfordidoftpepaUio latet fapienti.i : & in quo non ctedU gtrgitepifcis trit. Ini ■ >„V,uiuari
wi«fwr«wetiamgerunttypum,quoniamDeuscosarmau!taculeo iiien ^■^P'*'-
fo agmineirruatjaedere grauiter poflunr: quare^ Orf«;rffub perfona thn/h
de(a[sinimiciscon<^\icmm:Circumdederuntmetanquamapes, &c. Inprimis pfn^.v.it.
boni ordinis exemplar pr^bent illuftriflimum, cniusr?.mi"anttenaces,vtli ^'"'"''''^""^-
intelligant efle qux non faciant ofHcium , tolerare nequcunt , fed acu leo -
irum fuorumgladiis conficiunt, confodmnt , tollunt , qaod a Poeta ebfec-
uatumeft:
JgnaHum(in(\\nt)facoipecm aprdfepihw arcet. rn^iu. 4.
InnuUisbeneconftitutiscommanicatibusvelRebu(publicistoIerabu- ^"""^'
tur pigri , ignaui, inertes, fed conftitutum aut fuftibus vt emendentur , aut vid..AhvM.
exrulii3makentunnenoceantexemplo,dequibusetiam^^;?/?fl/«<lac:{Iime, "^ -^*'"-
i.Thijf^.vd /!>f.DENiQV^E:iucundiflimam4i/f^or/«?»pr2ebent, nam mellifi ^lXl'ffin7-.
ciaftudiofiflimeexercenr^&coUiguntfauos proquibusdeinde adnecem '^idedtff^.
dimicanr.F.ittwnofter verbumDei,^«o««»;f//c/rf«5^ Hyh]xo dtildus, nucm ^^", ^
fauam cx floridiflimo fcripturarum viridario , tanquam ex hetbuHs d:i ler- deGelt'/ iiU-.
fillimie/nerisfusimusacparamus, proeonoftrofiuodecertemus vfa- ad """'«""^-
° j 1 • I t /• I ■ , . /^' Ambr.l.?,.
necem , neq:, ^ qtnms depr£deiur,per tnanempbUo/oph.u.u & deceptionemi.tfarmu Mp.epiff.iz
/><?w;««';;,ad.riictamus,-quemadmodumSyracides vnonev.provmtate adn^iem ^"^ ^*'
ifefCT-f-i^c^c.ricucapeSj&c. dediuinarumfcienciarum Hofculisfuauiamella^^.T^
conficiamus,&:quicquidadmedicinamanimarumpertinet, atrecom- '^^^•^•-^-ii'
ponamus;quodfufeperfequiturAmbrof.ferm.
dedefea.Lun.83.
^FN-
lld
t M B L E M A
NVNQ^VID MILITIA VITA
hominuj
€t Satanas^ Mundufq\yCaro^Mors yltimM hojlvs,
In te ynum acfolumfpUulaf^ua yibrant:
Sed Iesvs (jiRtsTvsvicroR teflamtnefacro
Ftrmabitjcoslorum i^trahetyfq^ domos.
Qucmad-
Lviir. 117
Quemadmodiim</^C/;ri^odicitur : Qjtod pojitutfitin ftgnum ctit cmra- lhc.i. * 3*
<fifirttr:Metaphorafumptaabiis,quitelaruamittunradrcopum:ita&defi-
Ac\\h\xs,magtmtpfi:uconform.tndU,m hac vitaidem rededicitur.fignificatur, ^*^ « -^^^
figuratur:&hucconineathaectabeilaRoc/«imaginemgeftans,vndiqitch's^.;f''' '-^"
petiti & confixi. Quemadmodum in aocluam de die euolantem omnes vn-
diq; volucres atq; auiculaj irruunt atq; impetum faciunt,ira in pios ac pro-
bos omnes& omnis generis homines in hac vira irruunr,inqi eos tela vene- Vrcfper ina-
natarum fuarum linguarum & petulantium acStionum vnosdirigunt: vt""^'^'""'''"*'"
vcriffimumficcommuneilluddiftichon: • zxiob-j
Nunquambellapiu,nunqu4mcertaminadffunt, iv.i
Ef quo cum ctrtet menspiafemper hahet.
Vides Satanam quam cupide veneficas fuas fagittas in hominem mi-
ferum eiaculetur, per tentationes a dcxtris & a fmifttis , nimirum hoc illud
eft: Simon , Stmon , Satanas expetiuit , quos cnhraret ficut triticum:Aduerfmus vtfter ,"4T'^^_l\^
tanquamLeorugienscircuit,qU£rensquendeuoret:Qm cx fiperioridimicantho- c.yc^e.
ftes Ioco,magno compcndio vtuntur aduerfum infia fe pofitos, talem tan- »
quarapotentemSagittariumhabemus<liabolum, ex aere innosfuavibrat '^""' '
fpicula:quonomineetiama D.PauIonobiscauendnsproponitur; NoneH, E^h.^.v.M
\n<:[\ih,nohu coUuliatio 4duerfus cdrnem ^fanguinem , fdjduerfus Princ-pesacpo-
teftates^aduerfut mundi reftores tenebrarum harum , coniraft^nitualta nequuta. Has
Satanae-technasaHcubideplorat^«g«/?.'nM5,fmw/<Mf , mc{\i\i,mfter.,vt eatdaty ^"M'^"? <■•'*
/empervtgtlat/inefomno.Ecce tetendit ante pedei noftros Uqueos infinito.',cir omnes vias
tioftras implcttit decipu/isadcapiendasanmanoftras.LAqueospofuit indiuitiu,laquecs
tetenditinpaupertate, incibo, tnpotu, in voluptate, tnfomno, in vtgiltU, g^f .non au-
tem agit per /eipfum fcmper , fed per fideksftws , mutidum & carmm. Vides Mundxj &
mundum etiam arcum intendere,verc enim Dn.Saluatcriin mundoprefftiram ha- '^l'f^'"
tcf«: Vibratmundusfcandala, pcrfecutiones. Mundtu efl mundits & mundui lohie.i.-vi-,
immundusminet.2\ii\\t:c\\io6. Chriftus a\i<:er effm : fidemuttdofftetUymundus ^'^^'"'?"*"-
quodfuumejfet dtligeret,/idde mundononefiis, verudemundoegoelegivos.M.undusnon loh.ir.v ;/.
potefi vosnonod}fte,quoniammeodit. Et fimil.Ex occultis,iniidiis, & ab intusad- '^'•«y-f.
oritur c<ir(?,^wttf/i d?' wtt«^r^(/e/« m«>M«/,contra huius ipicula fe munire diffi-
cillimum.OwKirf fni?« vincesf4Ctlitis,q'Jam :f:Heus vcro tu !quo d.'fficiIior lu-
6la,eo gloriofior erit vi6loria,Pro te ergo con tra te tccum pugna, & pccca- ciHmtaSS.
tointeinhabitantircfiftc. Dcniqyvlttmus hafitimorsjcuivs (piculaiamletnai '/"'''V'
morbi:Gr4«i(«in finc vitaE:fedbenc confide: Spiritus chrfti mitift.maco-
lumba tc foIabitur,& deduccnt cum triumpho Angeli ani-
mamtuam,j'/L.?-tiri,inhnum^ir4/;(<^adfem-
piternagaudia.
KES?l-
^l^ t M B L E M A
RSSPICS FINSM^
Ntl PuUdta tmat qmCarmina Pr^fica cantet^
Funenbns cygntis concinit ifjefuis:
ISlilpoft Fata muant altorum munera^cenfujqi^
Almafides, Pi^tas atq\ fraaSia tmant.
Breui-
LTX. ii5>-
Brcukatcm arq; fragifiratem vitaehumanacplurimideplorarunt, fed pu^ernr.u
plcriqucfine veraDeifuiqueipforum cognitione. Incertumadmodum
0, '<;»7z-»i4ri/?o«/«appellat: flet HcMc/t/iwlubricitatem vitshuius, fedincer- ^J^^f;
tus caufae cum propinqux tum rcmotae.efficientis & finalis. Stulte admo-
ium unp.Seuem^omma,exc[Amztfui.&mhilinihiprodtJi.Dcmc[', Vandalorum imf.Sty.erHu
^x Gilimtrm forte finc Rindamcnto. M-x-mii-n^s fi^TK.icT^Tu^f k^ xcm^to f^^-itt^iir.s. pj;]^,,^'^^;
Nos autcm & breue efie vitam hanc fcimus, & cur cam breuis ea fit,nos fu- M.difHv.cii.
gic minu$;nos verbo diuino edodti fuccinimus MoyfiTheandro & Propheta- M0fis.pf.9o.
rum primo:DOM/N£/uc« nos diffluereftcut mmbum /fomnlum fumm^ficut gran e, -v.e
quodcito arefiit:quodmanepr.ty& mutatur vejpev^ exciditur & arefcit:quia defeci- -^-^^
tnus in ira tua, infurore tuo turhatt fumus : Pofuifit miquitates noftroi in c«njb,^u tuo^
occulta nofira in lumen vultus r«.:vcrbo dica.-caufa breuitatis ac fragilitatis vit»
noftraefunt/>fCf<if*', efi^««»,feuprimum,&4^fr4/74,feuaprimoorra:nifipec Pff«f«.
cato inquinati efiemus , ncqj mors iuris quid in ncs haberct, neqj tam ino- ^"""'■^* "^-
pinamorte adobruipo^Temus. perpeccatumfit, quodhomo £«//►<: quod HomoBHUa.
dieshoministranfeuntfdw^wrfw/wmaf^&quodvercdicitur; „
Nafcimur&morimurjini/^aboriginependet: „
Omntafunthomir.umtmuipendentiafilo,S)Lc. Eutcrum: ^""^'
Et fugiunt frano non remorante dus.
Quare quom fciamus» & elapfuram clepfydram, vitamque hanc c fle
Breuem , necefTc cftnos ad fclieera exccfium in tempore ,inqi vero timore
Dominipraeparari: laudandusieitur & illaudatuscxpartemosCw«/,qui O^»»' ^f»|/.
>•• i-ii^ 1- ■ r r ^ - ^""'eejt.a-
Ric pro hieroglyphico adpmgitur; Cygnus ceite vt rota vira lua ionoram r o Kimata.va-
adat vocem,morti tamcn vicinus cantar;£orum furre typus , qui in finc vi- ^«/1 ^ i''««<^«-
ra;conucrtivoIunt&:rcfipifcere, quodpencuiofumadmodumcft,na</ftw cygnieLorui
vmantem in temparegratianonaudtuntDeum , ftd oldurant corda (vta tlii ) ecs nec '^<"=-
Deiu vocantsis\tttdiet,animitm iam de Imgua exhalaturos.legiyin(]uid Augu{i.n.& ^^«i^af/.j-i
r^egi fcripturam ,& mninutnitxmpluminmorte faluatt prater Lattoninntrme.
Deinde & eorum hieroglyphicon efie poteft,qui in finc vitae,quod plenque
faciant boni,pia vota,ominofa verba , & voces asdunt optimas , vnde pro-
uerbium manauit;C;;:»ie4f«j«fi«. Nam quud non coudlafedfuaui&iiJavlti- Eraf.inchii:
ma Cygnorura vox fir,vcl cx illo Vtrgilti adparet;.
Namntq^adhHCVaroVideornecdtcereCmna - Vng.Echgg
Dignaffed argutoi interftrepere anfer olores.
Quales piorum Cygneae cantiones in facris funt ; Scio qttod redempfer loi^Ao -v zr
meus viutt , &c. 1« manus tuas Domtne^ccmmmdofptriium meum, &u Domtne lefu '^^:^ ' J'''
^cipejpiritum meum.Vndt & Martialis: MalfiaLE^i^
Dulcia defe/ia moiulatur carm:na lin^4^ 5^4;».% «i,
Qantator Cjgnusfunerii ipjijuii .^
F7NEM'
120
E M B L E M A
FINIS OMNirM RERFM
adpetit.
Tundamenta rumt orhU yfafitgia rerum
^ajfanturjummie concutiuntur opes,
Troqi opefupprejjitendunt adfyderapalmas,
^HodqiOptantfan^itynonprocul-.^EVGEyyeml^efi,
Si
LX. m
Si fundamentadoraiKlabefa61:antur&concutiuntar,domusip{adiu^,w/.<,i«»-
ftarcnonpoteft:: itaprorfuscurahoc mundo comparatumeft, namcum ""'^'
fandamentanonlabefa(5lenturtanrum,nectantum concutiantur/cdpro ^b.
pemodura omnino emarcuerint 6i diruantur, verifim.ilc certe eft, ftarediu "
nonpofte, fed necFmem.longe abfuturum. Fundamentafunt Kierarchi£& r^t^^^o^riv.
Principaliores ftatus/pirituaies feu Ecclefiafticus: & Mundanus/ecularif-
ue vcl Pohticas:hasc fundamenta autem non tam concuti quam plane fer-
znediruiinpropatuloeft : Arietes autem demolitionum funt (p'>-oh^:xj^
fs^.i<>rc%U,yzpvxi^ns tabella iu.?^rjt(^Te>c-:; perftringere conatur : Pedo EplfcGpitUy
Eccieliafticum;^/.j(/w,pohticumordinemfigarantc: ^<«:f«/(?autem aureis ^'*^''***
conferto dc pecunia , auaritiam infatiabilem indicante. Et certe pecufik ehe-
<:!/««fow«w.Aurigratiaorania£unt, Aurocxpugnanturomniafiindamen-
ta&munimenta.r^nrf/wvbiq-, ichBapu/i.
TempU^ficVf dctes^altaria/acra.eorofiii ^lur^t"'^'^ '
Ignes * thura,preceSyCalam ejl venakyDmt^, * hira. '
O mnes hierarchis alas demittunt ad aurura , prscipue facer ordoivt ^^J» Perfio''»
n6 immerito exclamare hbcat.-Difir^ ?Qnt'ifcesintemploqmiifACitaurum\(\\xo^ Etu^miurij}*
omniaintemploauroproftant, auro veneunt, aurodeniq;cxtrudanturj/»
NonVrbUiucmquttiiesiifedOrhu. Inplcrofq^ Pontifices cuiufcunq^recV
competit iliad-.Fropb^tit tUA concionaturpropter auru.&c-.lignei olim erant calices & "^'^^?-* "/'««•
aureifacerdotes,nur,caureica!ices^&Ug>!ci^&aureif4Csrdotes i /;«;?, inquam,bon£ 'j^,j, j ^, ,.
Bonif &4«r«,nam aurigratiaproftttuunr,do€'rrina,Dcum.,corpora &:ani--6 Bo:.,j}tc.
mas:docentplacentia:fingutfeadprurirum aurium magnatum. Optimus ^^do,l':"fm
iseft, quiproptcr fandum aurum &coffimpoliticiiaduUri&frAtresomrarefurum/ini:,
pcrefi. Non cft , facerdotes.'6 boni:'Q) Politicis^^V^i^^^vj^^exprobretiSjff^/.';/; |1
Viftrum mfacculc pecuniario dextr^irfi occupauit , primi edis vos in emungend
pecuuii , in extricanda offa, in corradendo auro. Nuilas rationes potiores
lunt,quamr;«»«/rff//.<;NectamenaberratctiaraavobishocteIum,Domini J?<»ft«»« »«-
PoHtici,etiamvosferithociaculum:&vosparseftisonerij,quodpauperesJ^^*"
piemir,vt hic cerniris.pauperes inquam qui iublatis ad iydcz3.,pahvAs,ocn-_pai<}crum.
lis.gemicibus,ac rufpiriis^votis & precibus opem arq^ vindidiT. a Dco ex-
polcunt,qui et annuit precibus iproru,& ^kiPropter mfma^H impuni6- g^-^ni- J^^^J.^*'. 7
iiis pauperton^nuc exfur£.m,ponafitlutemi&c. Mi' ia^x>£^S-iUi; u-jK-mit^i-nni^niJTu pf.c^^ v 9
cfxd-^ii(pju\u(>i vi -TTti^T' (7fztyJei:QuiatiremplantauitaHdit,qHioudumfecityVidet;qUi ['^^^f'^^^^
gentes corripit arguet.y, i%<if>i -%s'«?i : Tei mni ittatum in nos inctdermit. Ftnis ommw i.fnr.j,.v.7
urutn d|/?/)m.vFundaraeRtis conqualTacis domus minatur ruinaiD.
itnt a»ru
0- i/tndHnt
ralfett.iiU in-
a :'
hiu
DEVO'
21X £ M » L E M A
DEVORJNT TjiVPEREM, ET
dcHorantur a Satana^
^mpem immaniconfumityifcerari^»
DiueSy ^ ajlygio carpttur ipfe Lare:
Va quipradaru , nam tu quoq-^ fradafuturuSy
Ingrati hmdes q^uandofurantur opes,^
moi
LXL li^,
Mira quidemfcd vcraC&veroit:crum,cheu!verajefiigics.Vicle« quo-
modo aker akerum voret: diues paupciem : diuicem Uonit de quQ P.t. Uc: ifa. >- ^.s
ludasuscakaneopauperisiniidiatiir.red^Srhuncinfernaiisillarapicintcm- „
peria.voracque.Nimimm; Pauper vb:q^ ■Aca in hoc aeuo malo,<le ipliui corio
kiduntomnes.Nunquamiulliiorforiefaicquereiadominica: V€Uor\ntpk-^^'^'^''-^^ '"'
^mwww.deuoranckcucpanem^Prolixiiriineinfamataefthadenuscarni-
ficina ludiorum , annulos fuluos in antcriori vsftium parte geftanciuni , fed
nonminusnocetvafdtiesiUorum mdigitisfuluos eofqjaurcosgeftautru,
adciauumredcncium,Opdmatumrcilicet,inquam,popuk,quotumfre-
xjuensin oreeftjquaeiimoniaProphecSjH^^^^^^^i^^^dicentis: Quandotr.ii!(iuc- ^motZ^.r.
rith}snoUilunmm,vi vendimtfscofmie.untn }&Sabbathum, vtaperumusfrkrnenti f/a^^rm^-r-
hmeafnmuendoEphwiy&muincfii^-ttndopo-AdHi^acpertmtendo lincihus dolGfu; ■, o Jion-^uDou
.parxndo pecunia ter.ucs, & tgcntem paricaleeorum, vt deni^ (jutfifHtlinfrnmemi ^^'"^Sl
vendamus : Sed audiant tales Gurgukones & Vini-Iudaei , quid Domi- iuiticif.r.
nusde i\iis:Audite(inciak)hoc,quianheUtisdeiecluriegentim^&deUturipauperes J^^J^ ^
rwr*, Cneq-,adficiunLur^gticudineproptercontricionemIorephi)wr.^f/t- t-.iV^V' '
hona per excelienttitn Ui. obi , ne viuamfiobliuifcar in tterntm vllu?n cperum tfiotunr. ^'^'*^"'^- ^/"-
Aurum&argentumnonliberabiteosindiiird-japiant, congerant, aufferant, relm-%t^an.,.v.it
t^uendum erit: Aurum & argentum ipforum *rugtnauit ,fedarugo in teftimonium ipfis ^"^ *■ /v 2 &c
erit, & manducabit ( quemadmodum & ipii vorarant carnes pauperum , (u- TifmmaZax
dorefqj &c fanguines ipforum bibemnt,ita vorabic Furiainfcrnalis j(<»rn« i "rctPf.ro.
pforumficut ignis-.clmor pauptrum enum ittMres Domini Sabaoth introitiit. Aegre " S.^Sll"*.
id quidem ferunt dici ipfis,qucraadmodum vfurarius illei^«/<<(aiebat>/>«/ »•«'»•
eii Pafiorem diceredeauaritia , ad me pertinet bac prouincia expiUndi & excoriandii ^fZtef^^ntL
tamcn dici & inculcarioportet, fiquifintadhucconuercendi. Mirum ^w.fuorum &
tem, quomodo ludaeis tantum indulgcant MagiftratusChriftiani, vtdefj'/"^' ""*'
lubdicis fuis,de carne q,& languinc fuo tantam lanienam cxerceant , & fii- Noiirefanai
dores& ianguines piorum cxiugant:Ain'.'pendet mihi magnum tributumi 'j^f/^Hf^t.
verum heus cu, vndc id habet, an non ex carne tua cxfuxit ; lo^ nutritur, vt TJ/ZcTi^e
Saluatorem luum ac meum odio habeat,bUfphemet,eic^ infactem exfi>uat,qii£ fil i u a 'i^""/ffl ^"
^dhucinore&barbaeihasret, quandodbiioquicur, teqi omnibusincus J]'^'"'
Qirisdeuouet/oindignicatemrei/LL.cumnoftrastum vtftis, cc qusdde >d;,f(t,(r
luda^is eorumq-, vraiisftatuantignotsvobiscirenon pclTunc. quasnii;:: aCnid'cr/ic.
loci & infticuri non cft perfequi : eft in manibus Hotomannus fufe b^x per- ^^'^'^^'*^'
trad:at>s,exeopeticqui volet. Habendierantvcn.' :ci(-:a,proutd<:ii li o- rr.tcipiiTMf
lim mancipia,!nprifnisGibeonicas,craciarunt.r/;eu/(?e'ii qai volenrj.eci.- "^'"^ '""*"'
\dLuhgrumpoliantwn£'illfn^e'U7n: M.ujculumkeL-n 5c ihou Ecextacomni- ^«'9^^^«-»-
i)uste.xcas Excr.de ludasis 8c Saracenis, quem Ic^.apGflunt & Tullnth!^'
debsncqui iuos iibi inde honorcsac ciculos d*»/."
acquifiucrunt. Extr.dtiu-
ceii.l.T.tit.ig
f.fS (juar.tt.
Z24
E M B L B M A
FORTFNA MO^DERATE
EcceJnftarglobuliTortuna voluhiiti errat^ .
Etfacilimotu yoluituryatq-y ruit:
Sic HonorOrbis Abityftc tranjtt gloriamundii
ValmamqsHumiUta^ Obtimt ArctfoU.
JJifm
LXIL liy
Luftis Vortum Virktar imapne Lumy inconpmu
Crefcujecrtfcit^confiansconfifieremjlih ST.ww*.
Qupd in omnium, cum prorum tutn prophatiorum literis abude decanta- mJjTZZ*'
tum eft.Refricat autem eiufce rei conliderationem pr^fens fiW?^ w.Omni- >" '^rdKU ftt.
busautemhocvniceincumbitjVtlufumfortunaeconliderent.omniloco "hItI^mT,
actcrapore,quaminconftans(it,quamqiincerta,inftabilis,volubilis,&f4- odi
dac4,vt verb9 dicani,Cmc blandiatur,quod piis rarum , fiue irafcatur •, fiue CeCc l-^'^"„'f^^'
fronte fiue a tergo confpiciendam exhibeat.-certe in omni fortun^ ftatu at- ^ijnabtbur
tendendum prudenter,ne in alterutrampartem peccemus vel faftu, fi bla- /«'""''*•
dis afpiret Euris,vel demiflione animi, fi Nothis & Aquiione infcfta fit,iu-
xtaillud:
SiFertunafauetcauetotoUi, ..vid.infnm.
„.^ ■' ' . Horut Od.l.Z,
Si Fortuna negat caucto mtrgt. Oj^.io
Memorabilemw/>/«w habemusinruperiorissui Imp. gloriofifilmo atqj
muictiilimo p.Carob r.augufliilimasmemoriac, dequo Hifloriographus suidan.
memorabilem praedicat conftantiam , quod in aduerfis animu minime de- '' f^^^^' ' ^*
fponderitjneqi in lucceflibus,infolenter (efe gefledt vnquam,fed ajquabili Senedn
fempervultuatqj moribusvtrumqjfortuna:lufamtemperarit.Idquoc]& 2lw *«
vereprudcntiseftjCuminconftans,vtl£spediximns,fic,5ccumblanditur, Inditvanens
iBaxime noccrc cuphuVitrea e/?,ait ille,ca»; /|^ endetf-angiiur. Nam ^vHt^ZiH 3
Si Fortuna voletfies de RhetoreConful /««.i 1
Stvolet Im eademfies de Confule Rhetor. ^'fifi^" '^-
Viiomomentototaforcunacaleaconuerfaeft,qucmadmodumSf/o/?r«>£ GV40.41.
gyptii rota fapietiflime monet. Quis ignorat exem^h^iefephi^Hamanif.C.Tulii ff'^^-
C<e/4r».BJWiB(?»/.Rff|^«i.Etfexcentorumaliorum.MultosfalutatFortuna, <^jij^.'
&comatam frontem porrigit , fed refalutare 6c apprchendere non poflunt
imprudentes.Multis CeCe offert benigna , fed ambabus apprehendentes ni-
i»<i;«/7«w<t«/f«fcamtra6bant, h.e.infolentcsfiunt,quosiliadeindevicifl[im
tradtat longe inhuraanilHme. Crocodilus eft Tortuna,perfequentesfugit,jiigientes Fortunatfl^
perfequitur.NtffciSjinqmut.quidferus vejptr vehat, quarc Fortuna moderatc vte- 2<X1 jm-*
dum,maximcinauiis, vbi Dominorumgratia multoleuioreft&incon- tia.sp^
vecui
ftantioriacfkufagittas.ScibivelraaximeverumeftquodPoetacanit: ^K^'-cScPf--
Fitfitm ambtgUH Fortuna volubtlii errat, oitiM- Tr>fi.
Etmanet inmtUo certatenaxi^bco, .
Sit igitur femper in con Ipedu inconftantia & fortunae & vitas , vt wo-
deratefortemferas,8c fi cum AugufiinOrBafilio, aliifquefortunaenomen & cafus
ferre non poflis D si vtere : 8c memineris:
NemotamDiuos habuitfakentes • Seherxin
CraliinumvtpfittfibipoUiceri ^JS{'m.
MisDemnofirascelericitatas ' te^rumioc
Turbmeverfat. firttnentjph,
Q^ 5 VERBVid
«(?
E M B L ;E M A
VERBVM DOMINI NON
tranfibtL
Diuimm ingenlis eft omniltij omniayerhum.
^mmuis jit fcLucis [emita trita yirtk
Lux efi mtenebris :fanSfie iexpr^u/a rita^
E^ animcn cibtii\ d clara lucernafoli.
Solim,
LXIII. 117
Sol^^n^ qucrainrupremoeminerelococcrnis, vcrbidiuinihierogly- yf^i^„ d„'.
phicumefl^inrellige, quodipiumetiam&L«ffr«4, & adpofitafignificat
Candela,yz infcriptum noemamanifeftumfacit:VERBVM domini manet
IN ^TERNV M..Extenfus iHe nafw:exporre£tit, longe^fupercaput eminmtes, aures\<t- ^'ciimet.
€umhoculorum-fperJpicilIumCimn\r,&cpropinatddapes]^^ohint,dedi(Cc nobisDeii »
propitium mcdia ad odorandum,audiendum,videndum,contredandum, '»
imoetiamcomedcndiimvcrbumfuum, dummodoipfiodorari, viderey"
audire,contre(ftarc,imo & manducarc non detrc£lemus: eftq; ita ; Nonjinh ^ »4. v.ir
fi Dtus «^«/©tpw^eKProftat verbum Dei in oranibus linguis:dan tur finccri co-
cionatorcs:OrthodoxiMagiftratus:& omnia media ad ftudium diuini ver-
bi,tantum ad praxin rransfcramus illud , dominicum: £^.^0^««, &; prohtmmom- \[nej:*l „
nia^adkgem & adtefiimonium. Ncmotaminfanseftinfacris, quinfcadcius Efa.% t/.zo
eaptum demittat,faltem tot in locis intelligedis , quorad falutem fufticiut; \^J'f^^'^'
Mare quidem eft fcriptura, fcd in (luomuspeditat&elephM natat:abfcodtt Deus Matt n v.ir
myfieriafu4 afapientibm &reutlatparuuliSiex borum orefibi laudem parat acfirmat ^^^ ^*
regnumin^m fi quid obfcurius diciturin vno loco.id inakcro dicitur ac po- ExB.mur.
niturapcrtiffimc, atqiitafcripturaperfcripturam eftinrclligendaarq;ex- *'/«/"'•
]ponend7i:nonimportandmi/edindereferendu6enfsnfmfcripturarum:\tte6tcdixe-
lit Georg.Brandemburgicm: DnxCeor^
JDii^ '^Corf ©off <^ w<t Mt jii ((f)\m/ ^"""^T^au
QSann nur ttt eigm ^u^ nic^f mx- ^,7 "^'
Diuinafunt oracula
Manifejiafaltm propriit
Ugantur abfi^ adfedtihm.
Qiiid autem proderit,Solem in meridie luccre,fi fcicns volens ad lu ^i^u.
c.m meridianam ocuIos,aures,& omnia daudasatq; obthures ? Lucis cer-
tt i fraudasvfura.Ipfe Ipfum.-itaquifcientesvolcntcsaddiuiniverbiprae-
conium luccmq; fcientes,volenres caecutiunt,obftupefcunt , obbrutefciir,
quid indc rcferent: Lucis vfura fepriuabunt & hic & ifthic. Non poftumus
igirur quin cum ». chryfofio. exbortemur-.Audite, quafo omnts vos qutbm curafunt 9^^"^^ Zl>
fuaadbanc vttampertment,¶te vobu BibliayanimAmedtcamtntik
Qualiter efuriens in campo quarit eodem.,
Semtn auU,flramenbosileporeme[^ canin-
Ingeniisitadiuerfisdtueyfaminifirat
Pabula.^dereipaginafacraPatrif,-
Lacc4pitbicinfans,panemrobuftior£tas,.
Nec caret optato curuaftne£la ciho:
It tamtn hutcpauci invigilant,quiapUra^ turbai
Auresttonammumconfuluijfefolet,-
EIICB
{iS E M B X £ M A
EMCE TKIMVM TRAREM
"Bcsx odidja ylrumnmisintentafropinqm.
Non curatproprii crtmina tanta Uris :
Bxcuteftulte trabempriuj.acfeftuca notetur:
SiS turfi liber criminc cenfor^ age.
Mam-
LXIV. U5)
Manifeftumeftomnibus, quodilIaderumptafintexnotiftimapcn-D,,raA. &
copaDn.Saluatoris 'z^7^shxg>^TS>^^(pi/s , quscxftat Mattli.y. &Luc. 6.f'M"*-
Qmdautm iidesfeflucMJn inoculofratrk tui, & trabem in oculo tuo non vides ? Aht ^^"^'v.tx
quomodo dicUfratri tuo : VrAterfine eiictamfefiucm de oculo tuo ,&eccetra hs tji in o~
cu!o tuo.Uypocrita eiiceprimum trabem de oculo tuo , & tunc videbis euctrtf.ftucam de
of«/(?yr4rr«r«;.Eftodioriflimumgenushominum,imofexvirorum,&renti ",
na malorum , qui non horrent quemuis. quiduis. quouis tempore. quouis K<rrf .'
loco. quaqua ratione carpere ac rraducerc , ipfi interim omnium nequifii- "
mijConfceleratiilimi , flagitiofiflimi exiftentes. Hos carpit & perftringit p "
fens noftrum eu^xnt^: ^ certe aperre obarietathasc perucrfitas atq, malitia "
edido dimno^^SoHte iudicare.Nolite lodemnare.OhznQm ctiam diuino-Chri- Matt.r.v.t
Riznx (buritati,qu£ comis efi &malisn9n gaudetMilitzt pix ^mdentix,civ.^do' ^'*'^*- i"^
cettelam ccfufc-eafcipfo orditiyiuxtaiiludfapitntisyiiifiuse^accufatorfutipfm. ^^.'/f^^'"'''*
l^onto\\itat ojfctum amicorumy(\uodtkmon(re & moneri,iuiit7^i\\\idt)omini\ P'''*''^^-^*
fipeccaueritfrater tU(4s,,&cc. Sed4«iw«*c<jm^j^«rKfingituriuxtapietati5arqne5C;„^«^
charitatis cynofuram,ne quid dicas faciafue laceratoiyt Auot{J}inu£\oq'ii:m) o^aum.
animc : & vt temctipfum accufcs prius , plerunqj cnim «o« Vidanus id mantia /f^'' '^^ ""^*
quodintergo fy?:NotaeftChriftiana:i?(7/rffKfl»/>««g«;eftauteminterfpinas & caiat.
pungrtur;«^/y igitttr inter fufurrones ^ monet Sapientum Re.x. Malorum id eft, J^'*,'^* ' ^'
cumpeiusfacerenonpofunt, inquiebat Philofophus : Lufiae , aiunt,/f opomt i:d e^J^I, ^.
minimnmy quiinter coecosregnare vultjiia. faltem criminibus defimdus fit opor- ^ '"'■
tet.qui najuos aHorum carpere vult,atqj corrigere.CWrtw;;/^ turpifliir u cci rffi.sr&r.
mcn eftjin facris & profanis damnatum, nouacuU Acutior : & cultro Than.U, ^'^ £'-'»/'«.
quare ab eo vltro abftinent omnes boni 8c fani, fi vero calumniis imperan- n^Z^l^'
tur,cogitant & dicunt cum Alexandro Rege:R«^i«roClaudabileJ cft male ^rn- -^i^xa^d.-M.
dtnMne cumficerU. & : Aduerfw osloquentium tniqua, honorum opini^,cU'fi tefnma-.^^J'^'"^; .^
nioconfcientiafufficit, vtloquitur Bernard. Confciatnensre^ifam^we.di itri- car.uc.
det:E[}ijjmurnsaheneusnilconfiinfibi,nullapaUefcereculpa : Inueniunt rales iudi- sT^^v^^^i
ccs mendaces calumniatorcs.fufurroneSj&fimiles tandem fuos cciam iudi- c-f.^
ces,velhicvel ifth!C,vtZoi/w,PtoIomaEum:Drf^ft//4^Grammaricus, Regcs; '^"'•^•^-i
alii, a.\ios:lntetimfiquemexfratribusvideamuspraoccupar:lapfu, eunihbUu^inm p;>n> i^.v.4.
Jpir;tumanfuetudtnU,&fufcfpiamuSfVeUdmtnimu',n Doyy.mQfuoeurnfi^i o <^di- ^'^f'-^""" '•
r^/>frwi/f(i/';/z«,d^vbiuisin(criptumgeftemus; • ■^-"-^^f.
Qtiifjuis amat diciu abfemU roderefamam,
Hmlmenfam^jvetitam nouertt ejfefbi.
2Nrl-
3D30
£ MB L fi M A
mVlT>lA ^GRlTFDO OS
alterimhom^.
„ Ommhiu m yitm concumtdamonu afitu^
„ InfoU imidta ytfcera tota quatit •
DtfcifuU Chrtfit non eft is nomtne dtgnus^
^uifkua inmdi^ l^icula mentegerit.
Qucm
LXV. i^v;;
Quera vides hmmml N r I D I >£ Pi6kuram gerir.F/ mtem knndu doloi nefcrfpi.i^
miuftiffimusjconceptusexalteriusfelicirate feuprofpenrrac,opprfitan)i- »"' • o.,,^.
fericordiac, qua: eftiuftusdolorex proximi calamitate arq; mifericordia. /^'J^J','Jf'''
'Noneftidcmcam iTn/^M.^^insf^^.iu: n2.m feiC^/?fx«/f^ri(jpropterproximiiTiaI.i; Pintariihde
lnmdia.ydoUr &<egritudoprop!erproximihM. Eilanzcm &c in vidi a virjiui. o- "^
nininoturpi{Iimum,Chriftianaccharitaci.. ediametrooppoiuurChrrftiana ^,
cnimfW<f<w«o«^4«</ef rf«?»<«/^,reddebono,dcmaloau!:emxgrirudinema- U^.-.-^^iats
nimoconcipir.Vitiumeft(»;7«^</<4rf;4^u^j/tf manans,vttabel]aemblemari- ^^y^y^n,
caoftendit:quemadmodum canis canem osrodentem odit, itafigulum fi- 1^"^ '"'M
gulus,proximus proximum cui res profpere fuccedunt. Proxime aurera ad inxidiA eji #-
hoc fcelus accedit irs-txt^^itcit^-ix fubi-^^dti ratione , non enim inuidus eft , niti ^l'^"^''"*
qui«5»-<;!i««pE^x:@^&vici(Iim: qui 4-, dealteriusfelicitate conrriftar'jr,;Iie deiXer. i.v.6
.«gritudinegaudet,& fi qutd dolet, hoc cerre doiet, quod malum non dv.- ^(■^'X.^^i-
.pliciterintenditur.-cuiu.sgratia velipfe oculumponerct. NotaeslfakuUde "f/''"
fle4/;.««/^«4/;&<isquibusperMercurmmIuppiteroptionem dateligeiidi,vt i^irf^M/w-
quodvnaeligat&optetiibi,idalteriinduplocotingar,tum invidi a ern> '^"'9*'>«
oculum (ibi optat,vt alteri vterq; oculus cadat:tales funt ferpenres uc circa Tti]uhtn:
caputpendentesfuii2B,quib.inuidi &£'»■(;(;«< ^>f;(5c>(5iftimulanturdignifti.iie. '^'"»«">f»«
Uo: 4Utem INVIDI Apr^ommbus aliiiflagtiu habet, vt cum omnia alia fjelera ,' Fi^ul]'
obiedto^cui vcl qaod jnoceantihocfubie(5loCin quo)incommoder,&non ^"^-
noceat,nifiei, quiinuidet,nonx:tti4mudetur, Vndepropriumexederecor /^,^^/,,,.,^
fingitur,ac pingitur macie faciem fuffufa horrendam:Hinc lepide H ifatm. """ ""<'de„^
intiuim (tlteriturehm marcefcit opv,nU> Et; 'H*o^atrerm
Jniiidtd Sictdi n^n innemre tyraini Li.acn.oUiH'.
yiam tormentum^&c.
B^rw/j^rrf.alicubi aiv.ejfe Bafilifci ftmilem^qiiivenenum in ecuhgerit,pepmum&pr,t ^^'^/"'l ^'
cmr^extiale.^i^ojfe^incinh^cvpitoculumver.enatuyoculumquam^oculumf^^^ *
ttm; lNyiDIAM.cogttato.Qieiiv. inuidcre^nifimalum vtdere efl ? Exempla fiint in ;^/jf^""^.
facris &profanis : C<ii» inuider , Abei i: ifmael, Ifaaco; Eltab^ & Saul, Dauidi; 'JnLti'!!!''
Fh4rifxt,Chn{io:SeueriHiu,ChtyCM(triits,SyUx:Poifipeiiis , Ca;fari:& fexcei ri, '««'«"'^^
fcxccntis aliis.Cum autem mifericordias obiedum fit calamitas:!naidi2e v. LiJJT^»
Fortuna:quemadmodumdicitu«;lN viDiA fortvn^ cojviEs.Mjtlisin- ^^■"'■^o
uidiamfaftinerequammifcricordiam5quaminrenic6aiodePoctaiioftei:S"ifl^,*p,
Liuorequifq-iiitmprobo C^iitytreUmftrrimuf, &frqq.
l^amfimma Imr murmure Oppugn^tacrt, maxima ^^'' ^'' ^**
Vtpaflxt Atifltrrobora. -HurtScofp.
Augaftinus::««i^/4 vittumd..ibolicum,quofolodi<bdus '^rMCintellige quo i7/Xrfff^r
niamhominiinmdic.feiici:areDi)c^W<'A;/'M^//wyy#w;L.v/;<>t7«»fi««/<//. chrijiUn.
R 1 5INE
l^t £ M fi L E M A
siNe csReRe et "bjcchq
frigetveriHS,
*Ky»y* hahent certaspotandl animantia [eges^
Vltra demenfum heUua nuUa htbit:
Nos hommes autem reSia ratione yigentes ,
Nos madidpis lacchm noUe dteqi rigat*
LXVI. t^,
m vino^ffe »mTicu>,Paulus tcftacur ad Ephe/ios:veteTcs dfxerunt : ehiutn ejfe g^f, ^^ ,g
feruumomniumpeccAtorum.&c vere quidem,non enim vijium eft,quoda vino Ex^ng.m
calefcencibusperpetrarinonpoffir. Ebrii longe vltrabeluinamferitatem ^'*"^f"''"'
aflurgunt^nonquidemculpavini/edviniabufu. Audiascxvinocalentib. Peccatainvi-
horridiflimas caluranias,atq-, blafphemiaj,ad quas vel ipfe Pho&bus expal- "»•
lefcerepoffit.-quivinofefeingurgitant , nonauenduntadepusDomimxne^ad' 2t^^f;*vS.*
ficiunturfupercontritioneloffpb.Ven ebriecatem defignanturfurta,CflEdes,com- lupnM.u.
miccuncurlacrocinia&homieidia.quemadmodiimcbriofusindeqifurio-
fus ij/fA;4»i/^r interficit alcerum fuum ocellum & amicum incimum, non ob
quoddam commifTum facinus , fed quoniam in graciam Regis Pacer-
narura Praeconem laudu Cefe gcilerat» Infunt ebriecaci ftupra , furciui amo-
ie$,adulceria, inccftus, vtinfacris ^ci»ce/?aI(»f/^/apertumeft:&memorat ctnefc.19.
Augujiinus hiftori*m dc quodara adolelccnte, quiper ebrietacemcaEciderit "'''^■f"-
Patrcm.-vitiarit matrem-^duabuifororib.vim attuicrit: Ceres &Bacchus drfofJL^-
gignunt venerem. Et quod cura turpi{fimum,tum nocentiffimum c&.'.Vitia ""'•
vmo conceptn etimJinevtnodurantiVt refert nofter S^neca.Pct ebrietatem mui- faT.F^onl^
tifiuntdiferti , tametfivixbalbutirepoiIinc,namf/«»;ii^tfpiK«»i,aitRyth- cahcu.&c.
mic\is,loquiturmealin£uaLatmumiiux.t&i\ladMartu!ii'.
Pojum nil egofibrius, bibenti Ef[^rM. II
Occurrunt mihi qutndecim Poet<e.
Ebrii Apollincsfiuncaliij&fuauemmulcercfe Gantufibipcrfuadcnr,
tametfi ftentoresfinc : ^Bldftngfn ail^ ( quod caniiium eft, & porcos oblc- Ebriof*r.m».
<£tac)^i^ i)k 97o«n(raluo honore dccoris)auf dlf sEr5fn fallfn:ica non cam in «^
beftias,vcdiximus, cuadunchomines.fedtciambcftialcmimmanitaccm
fepifiimefuperancB^a^od^Cmy^propitiis falcac vcnus,mulcifq; falcarorib. vtiftin r**.
auces afinins iongiffime fupra caput eminent; poirechicvel illeproviro
repucari grauillimo, fi loco cofidere fuo, & gcftus fimiac omiccerc pofi^ec. E-
brictasftudioquaeficainfaniaeft, &omnesvirescorporis&anim2exhau- ^,
ricquare vmivfusintraturis domum Dominifacerdotibusinterdicitur, &re(5tiffime ^>-t^"">.io.v.
dixerunt vcteres: f^ in laico crimen, infacerdctefacrtUgium. Magiftratus etiam " ^'^''
diuiniSpiritus oraculo ab ebrietate arccntur. Neregtbus,inqmt fapientiffi- Tro».i\.v.
mnSydes vinum,ne^ficeram Principibm ^ne cum bibant,obItutfcanturftatutiy& mu- ^-^
tentiusadfli^orum. Si fexum diftinguas , muIieribusturpiffimaeUebrietas, KoVtmf^Z'
4pudRomanoscapitalefmt,rndcOuidtus: uttbrioikm.
Turpe iacens mulier multo madefa^a lyao ^UxanA. "*
Digna eR concubitus quosUbet vUapati. outd.
SJ.<f4rw:nonadoIefcentioribus:prifciGentiIes7?«i;o inebriabantferues, ^^^^ ^^^^^,
vt horum turpitudme morum ab bec turpi vitio abhorrere dtfierent-Midtm in veifu xa^'. *
£brietas commune malum crtmencfj iuuenta.
Sponfa ergo Chrifii ( vt cum D. Hieron . pie loquar) viniabufum vinumfu- Himn.in Epi.
gtatproveneno-.hacprimaarmafunt doemonum : nonfic auantiaquatit; injietfuper- ^ '"^P"^
bia^deleilet ambitio.facile aliis caremus vitiis,fi hic hofiit nobis inclufus tSi.
R 5 CERES
m
E M B I E M A
csRes ET BAccHvs ex^
citntVenennu.
fpnfent Oenotriusfolida bonus ane rxcemQSy
Brutorumq, tffosfiercorc pniguatjryunjo:
Hffic ftmul ac gignunt generofa ammantLi ytna^
Sxfdiunt ymeYis^nente.^rocau capm.
ABVSVM
txvir. U5
ABVSVM vim , nafcenreraqi inde degenenm T.^A.josjrj^-iVjp/ 1 ■ tifefccntiam ouruur^-ti^
^mnesboni femperdeteftatirunc.Hincoicumduxillearbitramurfabulam 'j"»'"'-- -»•
deanimantibus,bertiis,ac feris circa Bacchum , de quibus Ouidius.
Quem circa Tigres,fimulacra^ inania Lyncum, Ouid.Mitam.
Pidarttm^iacentferacorporaPantberamm.
Idcm eundem fignificafTe ftatuerunt fabula illa fua de fociisVlyfiiia Circe vU.Sahin.
nobilifiima Lamia in omnis generis beftiasatq; animantia c6uerfi<?,quuni J^ToItr'"
illiapud Cmwintemperanteradmodumvixerunr,eoqiabhacinaniman. mc:^,
tiaconuerfifinguncur quoniamilHcimniodicisefcispotacionibufqiquafi
inharafaginati iiinr. Etfignificanteradmodum Pocta inqiiicinhiftoria
feu fabula Vlyffis: o.id Mc.m.
of% meumfenfipar.do occaUefeere roftro f.nM.i
Colla tumere toru, & qua modo pocu'aparte
Sumpta mihifutrant^illa veftigiafeci.
Ebrioficnimtalcsgeftusadviuumimitanturarq;exprimunt. Quare ^^iog„,.
apologus nofter ziv.Omotrium qtieiamplantajfe vineaWyConfeiiiffe rites.^qtfasomnu
generU animaltum fleri ore impinguartt q.vina autem ifthac htbentes^corum anfm.tlvm
mortbuspraditos euafijfe.quorum fiercorefterccrataei aiU p/r«,nimirum :ouium Leu-
mmfimiarumy€4praTum,porcorum,car}um,fimi[imrt.
Varie pro varietateingeniorum adftciuntur ebni : qtiod cnim incordc ^uf.^^^cUp
ft^hrtj hoc eft tn ore & opere ebrii. 0««muhifiunt:roiccs^!iianfuct!. &incmnes •^ - :7;->-
partes verfaciles. Mu!tiy?»jii, gefticulantur & in ProtheijPoIypiqvrriorem 'Y'' '"^
v<;rtuntur.Pomalii;vi infupcrioubu.s.Non pauci /.m;fXiomniafurfum dr. ^^^,^ .^,51,
orfum vertentes riaptantes : qua{Fante&;conteientes: confringriites^quod ^/'f-? "•'♦^';
infacrisetiamperftr;d:um(rimencft. Inprimisauteir. c<i/?r,tfi':inrplxrique, ^^" ^' "*"
quand :> Cerere Sc Buccho irriratur venus.Qucm in fenfam Virgilius Oui-
di.iaamherbulamobfc3enefarisinteipretatur,diccns.*-
Hinc legitur radtx^de quafios Uiieus exit, virg in Pr-a^.
Quam cur Molj/vocaml&c.
Huenoftrumco!lineatf>'>'»«?'v.^exvirtoprcuenienfe<Iibid!nfsra- ..^rW-^^"^
xat;quodecxpertis loquiturfapiens- Nertjpi.itovimtmctttnrtd fcit.quumex- ^"T "^^"^
hioet mpocubcolorem ,&c.Ocuittuirif^cient ahena^ ^^ ammustuuseloqueturpcr- ^'^t« ^. r .-,
uerfttates.Non quidem (vt hoc dcnuo m*. neamus) vfu fed abufu vini. Hinc G"-'"-'^- ^•>-
Chtyioi\.Laqueus m^ximus ( inquit ) imlteris^forma eft , ftd lafcittus oft'!>/Jf».,&--. l^flZuf
Dcq-, Lotht tnceftu A ■ igiift Ehrietas dece, ir.quem Sodoma non cepit :Vritur tUe flam- f^'^'^ ' <■ «■/
mit muUerum.quetn julphureaflammu non vr lat. Et idem alibi: Valde turpee/f vt ''c^ ^"l"'^;
quemnon vtncithamo.vmcatimdoi&ohn aturvtno, qutnovimiturferroifum mor- ad'-',r ., /
tiferacaIiapocula:Morfi«//4r/«/v«<^«r^,er diahol..ieua(nare, quareinfineple- ^^ '°
rumq-,giauillimeplea;cui: hocpeccacum , cerce ifthic , nifi refipifcatur.fed ^".wfi
&hic.vcinexempIisH«?'o/^y«»,4wwo«K -.Scini^nmhLegjtorttm , apttdAtnyr:- ^'*'^''''-'.^'
tamRcgem Macedonta, Perfarumfintss matrumlicentiusconcre(aaniium,eoo;.^''"^'' ''^'^
iufta Nemefi a filio Amyntae occiforum.
m
J^S X M B L B M A
IN NOVISSIMIS DIE^BVS
Tajloresftolidi nuncfunt ludtlria yulgi,
. Nec tamen afannis temferat auU fthi,
Sit dejtdermm yefirum ergo Koi^>^t^%y><;,
Fajiores 1 merces arce rcfojia-poli eU.
lure
XXIIX. 137
JuregentiumcAutumtHymquuLegatosviolet4ut4jpernetur-. quod cxTuUtij^.^ j.y^
Jlo/iilii orarione ad Legiros.&c.apparec : Vterp»pulusprmaJpern<itmfueritLi- Lic.tj t
gatos :&chtJloriaD4Uidis id luculenrerconfirmarevidetur. Ach-ociusLcgs-^^"""/ "j'
torum,-{- Det Legatis,faQerdotibm Dmini , n,inifirif(j, verbt obcingere t< exhiberi d'/r'u"'i '
nullovnquamcemporeporuic; vcrum quomaiorfuic Legancis Maieilai, ^;""" '°*
eograuioreft&fuic Legacoiumadflidio&calamicas.Experientiaomniii " "^' '**
temporum iftud conRrAycLt.Ptim££:atiivlttmuLeratum&cm(iiux prsconera Cen ^.v.3
Koamcam Af4f/;*yi;Vwo,aliirc);omninorenuebacaudire,&:obrcruare;N'o«--^''-'^-'
amph'(inquic Dn.)dfceptabtijpiritus meus cttm homine,qu'ia caro eJi.Secu^ida^tattix'ptt^^v.7.
Lothrm comprehcndere & grauiccr ple6bi volebanr. Eadem fortuna cum ^'^
talibus monftrislufbatifunc Uofes. Samuel Eltas. Elifiits.Efaias ^Cctvai Mattajfe
Kege ldololatriC!ji.mo(vt ftacuic Hieron.) difledlus , vfqj ad Paranymphum Dn. HUr. am.in
l»artnem.,<\\ios Dn.Salaator omntssb i\$^ ad quos miffi eranc,pcrfecutionem */""«'»•
palTos efte adfcric plutimis in locis noui Inftrumcnci , prascipue vcro in Pa- iTdTjf '*'**
rabola ^ Ntt/>f;« filii rcgisiS^: feq.c.Match. Sorccm vero Legacorum fuorum &stefh .^a.
poft cerapora (ua vfq^ ad finem mundi defcribic in vlcima concionc ad dif- ^^,, ^^ ^ ^
cipulos. Si, inquic , verhummeumferuarunt & vejirumferuibunf.fimepeyftcut} «i-^- ' '
fmty& vosperfequentur: quod ipfum adeo euenifte exemplo fuo & collegaru ^cM.m i^o^*
cdoCetPaUluS: ^i 'Z^>(S^B-Xff4^m[^<pvt]T_SiisTU.Hiy^jr.J>iiAit ,-7roU'TZ,)V -z^-i^/r,^^ l.Cor..^.v.\~i
&c. Reliquorura inde qusftas fcientes volences omiccimus ; quibus haud
micior f ai c forcuna,nam cum illud in viridifieret , qtiid in A ridof*dumfuijfe comt- Luc. z^vh
cusyS)C:JiPatr^mifmBeeUehubvocauerunt, qua;c magis domejiuoseius vocauerint. ^^•'•"' ^ ^r
Nonigicurmirum tamindignaatq, nefandafacerdotesacq-, miniftrosDci '^^""-"'^^-
paci a malisctiamnum. Carnijiccm hodie quamfccerdotem ejfe attj^ vocarifatitts ac " ^^-
mitius eii, maxime fi quis follicice & cum zelo officio prseefle fuo vehc, nam ^
:mutttUicanes:vu!pes:doloJioperartf: Domtnorumapnt4tores:Fi'atrumopprepr£s,po.^'*''^^'^"^^
puliopplaufum qudtrentes non digni funcquiinLegatorum Dominiordinem
z\[egznmt^iei^ti\tnti\\{mercedemfuamdignamoperibtisJuiiciminjidelib'46:c\nx-
reconcludimuscum Auguft. Nihilejlinh^cvita&maxmehoc timporefacilius •^•*s-^p.*d
^Utius, &homintbusacceptabiliusEpifc,^'i.tutpreslr^teriautDiaconi i}jJido,fiper- ^'''^"""' ^^*'
fan^orte & adulatori^res a^atur^fednihiUpud D :m mifmns & trjim & d<tmnjb't- cen.i r. w.i
lim.V'ic'tftm,nthileJi'tn hacvtta & max'tmeh:c tcmpore dtfficilttu j6hor'to^i4^.t)er'scu-'^*" r.-v.ii,
loJi'4t,Eptfcopit Preshyttri.aUt Dlaconi cffichfedapud Dium nilbeatius,fieo Uiodo mtlt £x/ Da^,d.
tetur , quolmpirator no/ier iuhet. Bonotum Legacorum , qui «*k/ Tnz^^^sr^^.eci %'»""■•
cxfequancur o^dnm.,inerces & fcutum Deuse^,& copiofaipforummerces * '*^''°"
i»KrJtf;Inhocauccmfeculonunquamimpunequisipfosper-
fequutuseft,perfequifur,necpeire- Vf.,
quecur. ^
OPES
B M B L £ U A
OFES ET GLORIA HVIV^
mmdivanitas..
Omniap^xtmmt^tenmfyftigaclorymira,
Deculiu cnftis tnteritomnu homoi
Sps Hcet excelJifublatMadathera caii^.
Infmafubtm^frAcifitandui eris.
&efiini
vunilm.
LXIX. 13.^
Iterum-inuehiraur m vanitacem ftudionira hurus a-nf jmarxiracvero in r^fV-wfinA
. <corradendis diuiciis , & aucupanda gloria occupati , qaar omnia tn fumum '"'""' ^ *"""
tandcm abire atq; euanefcerc luce clacius ex"hac tabella perfpicitur : AUig^ii Ehoi.
hichomoterrenus, &c tctzcnomm HudioCas wanta Sc cor CmimRegmdPuunu , <=:-■. a.
ciusfraBnacapeflrt , feq} eiregendum prasbet quantus , quantus efl: , wtmu.tSitqu7in
fcd omnis honos,omnisglona, omnis afflacntia eoncedtt inftimum yCixnms vt puiue'cfu
antcfuit; quareinftabihoribusfigenduin, fandandum , haerenditmcrat: '^^ur.-u z &
OrrtnMhUvMafurit,&VAlJlTASVAmTATyMy\tEiclefiaJl€sinRt:8commglo fi
ri4 cdrnit^anquamflos agrijanquamfaimm , deni^ tancjuamfumus, afummo vene- l^^^o.*'.?
-fandtfimo^ Imperit verticead infimas iVabuh vfq, quiiqnihas,vt re<2:e Cyprian. cjpr.duiHm
fan^ns Cbrtjiipr^co & martjr-.qtitd & qtios honortspiitaf if;fafes; quam affluentia '^^'^^''S'P'"''
in diuitiii ? quam potenti^m tn caftrUUn Migtflratu ?urpt4r<t^ec:em .? tnprtnitpatH li- Ptut ,„ exI.
antiapote/iatem? malorumbUndientium virus occultum efir& arridentis neqmm^^ll'''''^'
faciesquidem Utayfed calamitatu abftrufs, tMecebrofafaUacta , tnftar quoddam vemni, cyfr. ^ "*
- vhi in lethalesfuccosdulcedineMfperfit caliidttatefatlendifapore medtcatopoculum i i -
detur effe qmdfumitur^vbi epotaueriStpernicieshau/ia^gr^Jfatur.. Ha<5tenus Cyprtan.
'Nec ahter asftimat Simonides: w^p^^"»»»»^*»'"' /mXTt^ovn , uiun h Treu^mTn-.ii dfttpi '^*
ynycf PerindeacficumMp/cvoluifletdicere:*«''T©'»^ m^®-:: "^tcmx^Dautdeiv ^•'T^
niuerfavanitaseiiomnis hmo viuem^&fruftratumultuatur^EKsm^lii resfiet cia- >/;<,,.
tiov.conffdentesadvrnam ii/^A?4«iriM<t^»iR<f^»Philofophi ,&funebresplan ^.ro.o. v 10
•ftus adcntes, cumdiu potentiam rcgis momentaneam dilaudaCent.-wfrtJt %>i?J'l,^
in vrnaiacety inquif, vermium efiafuturut. imperator Aiexander Sewrus t dixiC <i<-vn^ter.
feperhibetur dc fc & omni fua potcncia acquegloria,qua vfuscratin vica: u^yZ°&l'a.-
Omniafui & nihilmibiprodeft. Gilimerm Rex Vanialorum pro triumpho du6tus tt*rmn.
a Bellifario in Vrbcm ^f»» Tufc>i> Conftantinopolim , dixifle fertur ex Salomo - f ^!|."J^7i;
ne: ^lxTKioTvi /nstrtiiOTti-my t^ tfmiiu ^stTtuo-nn, Et dc Magno Turcorum Imperatore re- redtat ?hit.'m
/in/»f,quod vrna fuamfuneream fecum vehere femper fohtus fucrit,& an- ^""J"^"*'
cc eum pannumjiuiTeritq} ferialem ante Ce proclamarc: Ecce , Magnus Turcoru Saildin.imf.
.Imp.Saladmmdeomnibmthefaufisfiiisnihilindertportat, quamhancpannum. De- !!*''^- . .
niqj qaalis,quanta fit gloria,maieftas,opuIentia oj|nrum eriam fummotii, tow qui*ex
.Appztetcxdocly^tmilmp.AdrianivltimisverbiSy quibdWuditadanimam : Ani oncmcCa-
mM vaj^ulaManduUMJpeSyComtfqyCorpGriSyquitnuncabibu in ioca-y.paliidt4la,rig>d<!, hunc^niri
mdula,Nec vtfolesdabit iocos. O vanitatem vanitatura vaniflimamlquui panmcuium
ergo miifis fadis tcrrenis,ad cosleftia vnice ^eSi "^'
adfpiramus/ ^i.sparua:
in Hadr. /mp.
CoUf.i.v.1.1,
3
FAMA
Uo ,
E M B Z. E M A
FAMA M4LVM! QV O
nonaliud.
Ecce rotantur res hominumyfufrema labafcunt^
lnfi??ja toUuntur^toUtmur ^ rmmm\
Bt qtiemfufcipiunt fpeciofa cacumina fam^
Altitisjboc amens altitis tffe cadet.
Svml
rr.oraU
IXX. 141^
Sunt,quicminere,& obtinere primas in hoc auo geftiunt.& hoc va~ p^„^ ♦
mim eft.Eft quidem fAmA homm , & quidem bonum non mediocre, fed in- Pr^^iSiv.t
terbonahuiusaJuiciiprimis,F4W4e«»w,aiunr,.c^v//'^<f^»//>4rrf«ftty:panbufq>
paflibus ambulant, HONORES, FAMA , VlTA. ViRTVTIS Cor?jeseJ},bofiafama»
qua fcmei amiftapoftea nullus eris, vt Cato nofter in Moralibus.Famatii di-
co, qU£re£lefa^k,pietate, &ftudiov'trtutumnonfucato,aiqumtur. Quasautem Fama^u^.
fama quacritur fecus quam diximus , neq; legitimo fine , ea fania vanifllma
eft.Quacrunt alii ftudiofiflime Famam ex congejiU thefmu auri & argenti , V2- ^, ^,^^.
nahajcfamaeftj&mallenthibeatiquambonidicierinhocfeculo. Ow^ri?- >-
nttex opibusfama,prophantt ven.t. Poflunt vel peflimi quiqj cflc diuites ; 2>c in- '*
gentes thefauros per phas & ncphas hinc inde corradcre , harpagare , con-
cumulare 8c concumulare-
jsjtl nofiro in csrpore ^azt
Frofidunt,vz inquit Lucretius. Lucrtt.
Non domus &furjdus,non arU actruus & atirt. Vtd. paihg.
Noniamdicam: quando taleftudiumcancrinosfacpeimiteturgrcf-"' ^'"^'"'
fus, & Satanam lubeat dudorem & redorem;Nam omnis diues mt iniquus ejl
aut iniqui hmst Nonenimga^^ne^ confularis, &c. vid Horat.m
Sunt qui famamqua£runt^*/awp/?i maiorum clyreis , exmulrorumfe- ^'^
clorum profapia.ex laudiatorum maiorum prasclaic fadlis Jed & hoc vanif-
fimum eft : Nam virtus nobilitat , nonalienafedproprta, quarc praeclatifllime di- H^Jfl!..
dhimabOftiiw:- ou,d.metam
Etgenus &proauos & qua mnfecimus ipfi ^'- ' * ■^"^-^
Kon ea mfira puto. E t Lucretim — Ntl 2<«f m.
Ptoficiunt vel nobilitas velgloria Patrum,&c.
Sunt qui malis fadis inclarefcere cupiunt,quemadmodum Hercfirat. tJ^rtjhati «#-
quivtmcmoriamnominisfuipoftfereHnquerctjCclebratiflimumEphcfl^:'""""'''"''^*
Dianae tcmpium inccndit:Maledi(3;a h^c eft fama,qualis ScEpicuraorum at^
Empeiiarum illomm qui dicunt :vbi^reltnquamm memoriam Utitia, nam hac eji ^"f- ^-^
fortio noftra &fors huiufmodi..
Qir^quidfitj quippebonumdici pofllitfama, etiamgloriofeparra
caducum tamcn eft & fragile bonum , & eil vbigloriofm & tgnobilu n.hil dife-
•r«»r,qucmadmodumdicitur:.
Eff pbi nobilitas^honor at^potentia mundi ^ufon. h e-
Hicforma vultm con^ii is fftep*rts pzram.
Icce quis h%cpauper,quu diuts iure vocandm ?
Qualihet offafuis ofitbm aqua vides.
Quare confultiflimum fueric mifla Ema &:gloria terrena quxrere cx-
lcftcm illam Sc gloriam pcrennem,dc qua dicitur:GloriaMnor,pax, omni ope- *"'»»*•''■
ranti honum ; Intcrim Stet quicun^ voletpotensauUculmine lubrico: rl"5* '"
Medulcufaturetqutes: obfcuropofttmlocoUni ^n.i.fietti
* perfruar otio,
S J UEVM.
I4Z
E M B 1 « M A
MEVM: TVVM: SVVM.
lufta licentmfrafeniicommrctafedQ^
Stftere non altas ciutca yttapotefi :
Verum ahpnt fraudefq-, doliqy e^ crtmtnafalp^
Stftere non alias ctuica vtta-poteB.
Jnrcr
Dcut.r
LXXI. 141
liiter casre*>quatum virum ingcnuum proBumqj puderctwn dcbeat, MercatHra
auraeraturetia a fapiente hxc: Atttnderede vatianiercaiorum venditme.Quiie sj/r.^i.^.i.i.
&nobislicitume{rearbitraraurde^iisdirpkere, &rcntentiam nofttamin- *
terponere: Princ ipi o autcmtenen"dumeft,!icitaefle mercimonia,&
eoncedi contradkus ciuilesper fe.-quodtam certumeft.quam eft diftindio
mei & tui: quac certe quarta fecundae duarum tabularum legc diuino oracu
roexprefrecautaatq,confirmata; &oftendunt exempla vtriufquelnftru- chreL.^z
mcii, quodcommerciafempcrexercitafimulatqidChriftianaplebeperfe c^fornnMnt.
probata fint,nihilergo mofamur,quachqc vcl illa5«* Cata-Baptrjiua oggru-
niat. Adftringuntur autem mercimonia legibus , cum diuinis tnmpojitiuif (eu
bttmani*:iUis quidem,vt ne vtanturfiaterii doIo/is:ne Epbam minuant: nefortes aditl- Tr»». «i.v.i
ttrent:nepdeamprotriticovendant , dcnicijneinmercimoniisagantdohfecumfra- ^Yh!fr\^6
tribus,Cedomniafieri curent tn (haritate.Et quod qtiitfibifierinolit^alteri idfaciat mi- i.Cor.i6.x,t^
msMuod ctiam ex L.Naturae defumptu , & adeo probacum eft laudatiffimo t/T^* "jf ^
Imperatert Seuero,\t omnibus tabulis mfculpi & mandari id luilerit. Hts vero s^.
vtomnescontra(5hisnitantur>?«"*«j, jEQVO ET BONOy exclufisom.nibus ^^/"J'^!'
ftaudibus & dolis malis.Nam doiofus contra recflam rationem, aequirarem ^"crtg. u.i. '
ius &fas,& Dcum ipfum agere inftttuit.fed non perficier C2pca:imG ipfe:uo -ffi-i- -
doio(tes hominum miro fiio iudicio temperante lehouah; ) r?/«' vftia^orfuis
laqueiscapitturat^irretituspefiimit pmt/r w<«/» verifiimumqjexpcrietur quod
Vtltxcrimmbutnemofuitdiu.
Mt/^<a,Hsny»5<879j« cft in itf^/«<«,ftudioq; ?qui & boni.ac proinde id Omires
bonivnicepenfihabcbunt,vtiuftiri25diftabutiuaeicommuratiuaq;inhoc
oi:dineftudcant,&fcientcsvolentcs neminem dolomalocircumfcribanr,
XjiJ^TK « '« « «p77«^TO TtiThi-nt yn?fs}>y xuei>w Pfe & prajckrc D.Gregorm :cre- Htfiodih-
Mte intbii quia ficut expfrimento multorum dtdicimus , indnmnoexpenditur , quicqujd '«''
iumticcato congregatur.sivultu tgtturnihii tmufieperdere,fummoperefiudttedetniu- fpl/J?^
ftitia nibH hnbereAn terrenit etenim rebus femper caufa damni e^^rig^pe^tcati.HiiGtC- ^runMid.
nus Gregor.Vtequcns dici [o\et:malepartum,maiedilabitur, ^^"'^'' ''^*'''
DemalequafitisnmgaiidetteniushtreSj^c,
Quare &hic pia cautione opus eft : (^g\^i\ti ho^X ^fifnnm^ bft-dttem .^^««'V'».'» *
JWecn f(^a&«/mediocri igitur compendio vel lucello contentus cfto, vc au- ""*'■'"'*• '
^at Deusreliqua.Sed 6 tcmpora/ 6 mores t quot meKimoniorum gencra, "
totdccipicndimodi,indiueridenda4«»pnrf:/»4«»»//j/»r«ctiam.'ima& "
in4uif,C(epis,holertbus,but^0y & quis omnra auri & '*
argcntirctiapcrccnfcbit, - "
AVW
544
E M B L E M A
aAVRO VBIQ^VE RETJA
^onuntur.
.Aitrea dmint qu^runturybiq; metalli
Munerajub crtftis aucupio^atq-^ mari
. Improba terftolidum quatit h<ec yxjkma mundtm^
Cumqu^rendafriH^cociicaregnaforent,
Non
ixxir. 145
Non omnino improbamus maximam illam folertiam & fagacicatem ^^^'^.ar-
mortalium sgrorum in perfcnirandis terr^ vifceribus inueniendorum pre-^'"-"-'»-'*^-
tiofiffimorum metallorum gratid.Nam cunj aurum,aroentum,(ts^&c alia mc- ^'"'"'*'
tailabonumDeidonumlincconCe^ucnseR-.eciamuiaancbisperquirino
omninoiliicitumeiTe.Verbumdiuinum,virtuceSjinprimifqiVututes,rt«ro prio.v.n
defcecato&pretiojipiiocomparanttir, lobvinas feumeatus (turlin ccrra' vifcenbus ^j^f//'^'^
laudac.Etiampiiiljmimul:iauro,?.rgento,2re,aiiifq; mecaliis ditiffimifue- ^iraUm.
runt, neq; taraen propteria male audierunt, danares : exflumimbus aemmi & ^^f''' ^'* "^»
4«r«w<i<«f»we(lecumfacratumprophanaceltancur.Quamuisnimmmauri (j-c.
ftudium , & perfodiendorum moncium libido auri graria merico a piis ad- <^"'-* *•"
ftringendapaulifperautminuenda videatur:&t/ef "^Oj&riiw^w^owfjj^foyMo cip
fenimcoelumi quofcrutantur terrdvtfcera , foUdtumarumcupiditate peHeclt ^quA PJ'ni.ii.e.9
beatumh(!mmmadeofacerefwnpoJfuntyVtmultosadmoium,idj^nonraroinfump[<t ^^'"/^j^^^^
opir£acficlo?ufumptuupceniteat:Not2ie(^hi{konsiPjtbhS{etttUirii, & quomo- -^^»'t fcu»t.
dovxoripliasauri^TAn^i^inipfo corrcxeritiConfediiaffabieaureis trage- ^^^'f""'*"'*-
rnatis & efurienti propinatis, quibus tfi efariemiliefuamfolari, nedam Recit.Lnd.
aniraamtranquiilarc & confcientiamnonpoinc.Hucpertinec&;Mjfl<«au- 2lr"f*'^*
rifuis, quem tamen cicoftultillimsoptionis pcEnituifchiftoriaetradunt./<rrJ,.ari-
Ponendaigitur erat hxc fioxjits^^inperquirendts tbcfturujpiritualibutydoceme f''f^'-^
Chrifio , prae quibus tamcn ftoiidiffimi homines terrena tam fiequencer ex- itll ue siai^
pctunc:JUod&0«/i.deridec,inquiens M*r,tai.
. ttum est m vtfcera terrA scarch^ w*
Ouaf/^ recondideratyfygtif^ reconderat vm hris aun/ufHie'
Umgj nocensferrum,ferro^nocentitts aurum, 7"Lnimi-
Prodierat cuirn dira cupidtne tdndem t,<*crunt.
Omne mphxsfugereprocul verum^jfidef^ °t7m!t ^'
In quorumfubtere locumfraudif^^ ^<^^'^
Infidini^ & vis,& amor fceleratus habmdi.
£adem opcraetiam impoftura ALhitntJlicd , C4pitecenfend<e,taxatur. Vt P^fV**-
iamnondicamdcnobiliillafatuitate, quaintentandismontium faftigii? ^/"1.]*!"*'"
v/rgiii«f//./»i,velaliiconfidunt,&exvirga:velfonitu,veItra<9:i],velfufurro ^^t^^.serZ'
de pretiofi vel ignobilis metallipraEfenciaaugurantur.De Auiupio&ipifcaito-^^-t^-
«^dicerequidattinet, quibus tamcn multiadeo dedicifiere,vt<itt;mrfii-
bus,bamf^,aucupare>itur,^iCc?.T[cnmr. Etquidem modicaharum rerW: bb-
ledtatiocumquodculinasetiamfccuiunt, non inuidenda erat , vcrumid
temporisin aucupio &: pifcaticne infamitur, quod C^oe in ftudio vcibi di-
uini, dicendoiuiefecundam leges&aliisexequendis officiis vocadonis
infumi conueniebat ; qjanre non immerito VlyJiS flium Tcle- yi^xtt,
machura ab hoc ftudio omnino abftmuiflc
proditumeft.
HAU
j.^ E M U L E M A
KAVEy CONGERE, AVFER
relmqmndum eB.~
Vtfiquem yideas fodiendis lege metallii
Damnatum^yanofe macerare ^»*?.'
Sie auro quifqupsftudet.argentoqi parandtSy-
Deferttjk Stygiasfors yehiturfubaquas!
FvRVKi^
LXXHT. 147
FvavNcvLvs velmasilleagrinusjfqnem w«r^w/f«»rfttm, velj/j>m ^amfTcr t/.-
.jFeflW/Vawaliididumacbitrantur ) quitocos fcugum acerJics intenamde- <:^'"(^frmai,i
portat,sftacistempore,vtingrauefGentehyeme,vndeviuat,habcat,typum
nobis praebet eorum,qui nimio labore fe macerant &c torquent in hac vita. x,«c..j . ^. ^3
&magnosthe(auroscongerunt, quostamendeiercrecogunturtumcum
minimc putant.quibus (^peneiontrecJandidaturfacultaSytcenadiumitusmfl cta, ^/-'^- '"•■•^
caqi iuftiflimaprotah mahtia.-quod non femelinfacris videascum deplo- ElTief.-j.v.j
ratum tum reprehenfum : Ouam mhil ( inquit Dauid ) nijivanitoi omnii homo'.
• theulquamft utvmkupertrnnfttbomo.Etqiiam vanefoHicittfuml ColIigit(^ignorat ''■^^^•*-^-'
quibmeafitcongregaturtu-.Sc iterum PropbetatvtptrdtxcotligitouAfednonexcludtt\ itr.n.v.n
■ita comparatis dtumasfedmiuna mediu dicbmfuis derelinquet eas,&tandem eritfiul-
tus:3c Rexfaf ientifimu$:eil maluqmd vidifubfole, id^ maximumfuper homines: vtro ^"^^f ^ ''^ *.^
cut dederit Dlus ipfe d;uitiM,fai ultutef^ & honorem^& cuius ammus non dedituattir sZ)r'.,
vllarequadeledetur,cumhutcnonfacncopi4mDeuiipfefruendiretlla,Jedvira!ienus '^' ^"'* ^'"'^
fruitur retUa^ hoc vanttatem & agritudinem pe/imam ejfe. Non altterfitiensviii- iLZm/^m
noi Tantalm vndat Captat , & oppofuis ahfiinet ora libis. Magnum fanc vi- '" '^"'*"'-
itium cfTciners &ignauum otium omnes boni femperfaffi,iuxta atq^ dete- olilmrfitLi,
AidCmUymulta maUdocetySc Sataftapuluinar eii , homodelidia diffluensnec •^/''^J-^iS
hominis nomine neclucis vfuradignus deputecur, vt fapientiflimisGenti- ff 'i.'"
lium etia vifum eft,fterquihnium ilie hominis verius dicetur,& i-nomo, lyys hy^r^'.
S^if/mj.quiredlacontraucnitfinicreationisfusquieftj^i^/^Wm.fedlabore ^h<^-
nimio iibi ipfe dccurtare vita, quid etiaeft ahud quam (iii ipfius homicida f//'^ f"^'
elTe & fieri,quare laborandum quidcm fed tamen & orandum , h.c.pietati ftu- ^o^* ,9
dendum,& precibus aiiifq; pictatis & honeftatis , vocationifqi ofhcia faci- ^»"»
znA^.QuArenium regnum Dei & iujlttia eiut , vtpro Domini Sakatorit ^tomiSio- •^""•'^•^•^^
ne , reliqua m; «t<o-*V,«(5"« adiiciantur. Lab orantes vt vmbra fe<juitur mors:&
^ifi in timore Domini laboraueris, etiam infernuspatulo ri6tu &c flammas
ruclantibusfaucibus,exhalantibufq;fauillas,fumumquenatibuspatct,in
quem procurrere curriculo credatur is , qui a»^ <^<.'^» 1$ d(;A«,^«'<« laborar.
C^arefemperinfonetauribusauaris,&Iaboiibusfefetorquencibus,enc- pr^i^,^ ^,
cantibufq;:H<«i: ngderepeient animam&cuim trit quacongregajfi. lIc.\\. ^.zo
HaudvUasportjbisopesAcherontisadvndas Profeniuf.
Nud-as ad infernasfialta vehere rates.
Pendeatemergoab arboreverbi Euangelici Chriflum rejpice &'con-
tuere fide.iile dac rcquiem in laborc, folattitm in tcniati jnc, r/f<im in rnorte.
VIR*
jjg E M B L E M A
VIRTVTES VITIIS INQFINJN-
tur^vt "virtutes ejle dehnant
Viuit in hoc auo nmoyqut criminis exfors
Exftet^i^ avitiis Itbera cordagerat:
Ne tamen enormes rxiagno cum crimine laffus
(ommtttas^frudens mentetremente caue^
FJrCK-
tnccr^it.
1. ia sA-'
ht.
' vf
LXXIV. H7
IXCELLEKTIA tngewa.exciUintu vitiaiquod proucrbio ffcrmr. Cipicn-
damccrteeft,inmulnsincfIeartes,(iifciplinas,rapienriarnciuilcir,,forcitu-
dinem,aliarumq-, virtutumnobilifirimaram initia, fed iu-xra has habuarc in
codem ctiam ignobiliflimos n^aoSj&carpiiTima vitia,vc virrutes viiiis ccr-
tcnt,& viciflim.quemadmodam de Akxandro Magm lujltnus ex Trogo refcrr. Dtp» a.i:. 6-
Perinde eft, ac (i opiparum cdalium & magno conquiiitas lautitis m foidi- '^,^^^„^ ^^.
do apponantur vafculo,quod non poteft non efle faftidiofum, & inquina-
tum.In Scipioneed magn^fortitudo&ccontinennafnmmoipete laudanda , fed ^f- _^
ineodemturpiflimaconcurrit <?«»«<'«'* & vanx gloriolas aucupandxdere- xoJ
ftandacupiditas.EftinXf«(;cr4r£r.'wpfr4«ri4&fo);^ttenf/*?,fedIaudisftimulis Eraf,^
promicatnimius. ^tew^eK/ommim^ac/^rwiair/djbellicasimmortalemha- ^^/Jm,
bet laudcm,quam tamen ambuio^tngluuies & libidims obfcurant fimul &ob f'<fr.
turpant. Adeoq; etram in Socrate infignis eft PatientiuyCcd ob defe(5tum fidei
ac verae cognitionis ( qua etiam fapientifllmi Sc moratiflJirai GentiHum oes
dcftituuntur ) ita inquinatur , vt ne virtutis quidem nomen mereatur , fed
larua virftitis vcrius dici pofllir.. Ad eundem modum inuenias hodie in v-
no aut altcro eximiam cognitionem , cruditionemqj, vel fapicntiam vel e-
loquentiam,cum quo codem habitat vcl intolerabilis/«;»cr&;<i, qu* bonit ope- ^ttgHfiini
ribusinjidiatur,vtpereant,diccme AuguJlino.,vc\ temulentia , vcl incontinetia, ^^^ ^^^^
\c\hbido,ydpi:xdpit!inm,vc\z\iii:vzquiinvnodelin(juu,reliquorumreuscen-
/eatur,vtlacohm\oc[mz[ir. Quarefaciendumeftomnibusmodisiisquido-
naDei in CeCc mcdiocria deprehendunr.ne aliis iifq-, enormibus vitiis ea ob-
turpent&dcperdant, fed vt ipformnvfus aliquis efet ,monentc Sjfracide,^CCc Syr.4.7.6.6r-
poflit : Alias donorum abufus, talentum defoderecC^ct^ quod a Deo grauitcr "^j^^^ ^^ ^
punicndum efle docct parabola Dotnini de talentis -.fideles igitm dij^tnfatores ^r
efedebemutvariagratiadiuintyproutcuit^datumejiilnptimissimcm cauerea/»rtf- '•''"•+• ^- ^°
fumptione,fuperbia, &fiduciapropriarum virium:Melior enim eji in maliffa&is humi- ^'*l'*J^'"'
lis confefio,quam in bonisfaiiiifiiperbagloriatio, Omnibus quidem in vniuerfum
naeuis in hac corruptionenaturae defiinginonpoflumus, manetinnobis
peccatum inhahttans , & luita Spiritus cum carne: fed id cauendum eft ne naeui in Ecm.r. Cai r
vitia,vitiaincrimina, criminainfccleraatqueflagitia cuadant; nepeccatum ^lZ]ii^.,r
regnet incorport noJ}ro,ne<jj obtdiamus eiin C9ncupifcentiisfuit,f<d Spiri-^
tupeccatd carnis mortifiiemui.
ivx:
i;o
E M B L E M A
LVX er TSNeBRjE NON
cohAY.entfihimutm^
OmniA cumprimafumunt exordia luce^ .
Optima luXylou£ efi cunBt creantis opm ?
Non opus eft o-KiT^iiefi tantum prmatw lucis^
Lux (^bnfit^tenebrafunt Satan^q^ typu^.
Dttt
LXXV. i^r
limionmyh iuxufepojtta niaglielucifLunt.- Acfp.Trend lici*, cx appc/it;ont ^rifi. Proti.
Ut(if ac tenelfrnruw. LuxeH ci:cazma.tu.m,-r^y i^c^y nobihllimaacpraeOantifli- f':' ^- ?• '*
nia,&:primo a Deo condira, cocreara prim^ moIi,«/7;i/f«/w ejfepcteftfineluce.
Tcnebrac aurcm a Deo creatae non funr , imo nc fiinr quide : non enim funr i.id.^.ng de
quiddapofiriuu,redtatum/>n«4fio«o&i'/?iw<«frMfttr</«f«. Quon.quid ma- jl^^tl' Hili
gi$eft,coeftperfediius:quoquidminuseft,eoeftimpeifedius,quaievtef-
ienria & creatio lucis perfedionem , ita priuario renebrarum impei fedio-
ncmarguir. Vnde dc Deus fefe lucem dicere , &inlucehabitareinacc(Jf4nona.h- i./o/mv-h
horrcr:qui & ex tenebritlucemf^kndefeere iuftt,wt Apojfalus loquitur ; vnde efti- \^^(;'o7a--^,6
Qit\ir,qU9quideitperfeSiit4seomdgislucishabet,wta.nzcdce({enzia.Dcidi6tar[),&c
ex natura Angelorumranimarum hominu pater, adeoq; etiam aer & aqua,
quoniam funt corpora diaphana, prasftantiora funtrcrra, creatura minime
pellucidajquam oppofitionem lucis & tenebrarum fancfb' ac prophani ho-
minesagnouerunr: Tobiasait -. QuamihipoteiiejfeUtitia,quiintembrisfedeo, Tcb.s.viz
&lumencoelinonvidto'i Ouidiusiniriofuarum meramorphofeon: wdOHidii.i.
mll'4s adhuc mundoprabehat lumina Tttan, &c. nuumorfh.
Quircin (s.cmlux. rerum inrcgrarum:/^«f^r<f,rerum adfli(^arum funt TyplfEfa.^p
hieroglyphicum : heic/«Af, veriraris : tenebra fahlraris, & errorui-uiitem,/»* v.?
pietatis,fid?i atqi virtutum,rm^r<e vero impietatis, irifidelitatis &: criminu
hieroglyphicum geftanr.NrfW^wi malaagit, m huem non venit,fctt enitn operafua ^'^^^'.fj'.^^^/^.'
a luceArgui,qui verc bsna^in lncemvemt,necformd4t>^r^<n> lucu. Lucis igitmftctdnda
9pera,Sc refugicnds tenebriE,nam qui hic lucis operibus ftudet,iftheic in as
ternamlucemfufcipierur, w^/«»iw*///wf«,&gaudiamvidcbitperpetim, ^-^P''^^
kdquitenehrarum opcr^ fzcitytntenebrisexteriorthui ^ternos fuftinebitcrucia- j.rhijp.f.v.i
tMS\hincdcd\icitconc\\ii\oncmk^o{io\\is\Deponendaoperatenehrarum,&ta Tf.j6.vio
^amin luceambulandum-.compotationes&comtjfationes, cubtlia,ftupra , adulttria, /?c^!iV"iiL
fnrta ,cades,obtrtcimonts odta,&fimiliafunttetiehrarumopera,c^\ix quifacit,re- ^s
gnumlucis&gaudiinonpoflidebitvnquam;F//ii/«cttfumus,o/)fr<irm&r4- ^ ^
rumnonfacerefedarguerepottus dchcm\i%\ciMcmz.dmod\imz\itcmlux&tene-
i!r<«fo«iK«^/«»«/>Oj^«r>fedfemutuotoilunr,iranon poirumuspieratisfimul zx<»r.6. v.i^
elTc ftudiofi,&magnis fudare criminibus,m chnjlum cum Belta\ ^1',^%.^ jj,
^murigereiqut non eQ mecum(!iit,Dn.Saluat9r)(on(ra
meeff,& quinm cotttgtt mecum^
di^ergtu
VIRT-VS^
JSi
£ M B 1 E M A
FJRTFS NVMMIS
IBft via declmis nummorum immenft cupidoy
Excutit adflygiasfeua machera Rates,
VXpbilitas yirtHs^Vtetafqi adfydera ducity
Humdttatis Ouam Aflrafubihit o^hs^
BlLAK-
IXXVL i5j
1BiLANcEeademventiIaturAlmavirtu$&flauum2S,fedillaabhoc
longiflime fuperatur. Nimirum , corrupti aiui huius morcs depinguntur,
quod virtutis minimam , nummorum rationem ducit maximam , Sc illam
hircelongiffimeptjrfthabet:itcratqjilIad GentilisPoctae
Octues,(iues,qujirend4ptcumaprimumefi aorM.Efiji.
Virtuspoil nunmos, &c. Etai,u^.iH.
Qtuntum qutf^ nummorumpoj^tdet arca , ianttim lubet &fidei : vt nunc rc- '^•''- "^"^-^
ftius quam vnquam w^frf^ Aurea & Argentea dici poiTet: quoniam profcripta <^ 'a7gm7^
virtute fola fere regnat Philargyria.
Creu^unt & opes & optmfurioft Mido, ^
Et cumpojjtdeaHt plurimaplur* petunt „
■Crefcitamornummiquantumipfpecuniacre/cit „
Defecitvirius^exulatalmaFides. „
Egregie autem pingitur ac iingituriiuius^uilabes, {eu potius malitia
hifcePhalcUCis: ^nec.MtUi.fm
.Sinetne vocari pipmumydum diues vocer: ^,
Nemo an bcnusyan diuesjomnes quitrtmus: ^,
Non quare & vndesqwd habeas tantumrogant: ^,
Vbi^quantumqtdif^habuitftantifuit: „
Qmdhaberenobisturpefittnthil: „
An diues omnes quarimus^nemo an honus} „
Aut dtues opto viuere,autpauper mort: ^,
Bene montur qmfquit morttur, dum lucrumfacit „
Tecumaingensgemrishumanibonum. ^,
Sed.heu ca»citatem ac turpitudinem / non iduertimus ftupidi , quo magis ^''
vincit grauirate pecunia ,eo magis demergit & dcmergitur adOf cu:&:quo
•magis vincitur eleuaturque virtu$>eo magis uftolliturad aftra & afpirat ad
coronam. Nam virtus.dctrufo &prolapro ad •nfcroscacodaemone , fcdes
aethereas occupar & vidrix triumphat. 0/i;;; apud Romanos bin^.adesfucrACon- *^j"J^'nu.
iunlfaftabant , vt pcr vnam ad alteram he. et accwllus & tranntus, vnas vittu-
■tis,altera:Honorisaedes dicebantur, pcr illam adhancpatebat inprelTus. , _. ^
yidehcetytznzamperVirtutesad.HonoTemre^avtacontefidtttiKprqapmznum.
morum demcrgunt in laqueos, tentationem , &: mortem. Via vtrtus e^,m-
quit Auguftinus,^«>< nitituradpof£pmisfinem,ide^,adg'miam , Honorem,lmpe- -^fg-^'"'***'
,rtum.HocinfttumhabuiJfeRomanos,etiam Diorum apudillos cdes,VirtHtii & Honorii, " '^'''^
quas coniunciiftmas confiitueruni^tndicaiit.Gloriam erga & Honorem &
impirium non dchet fequi Yirius,fed tpfa
VIRTVIEM,
MORS
m
EmB L EM A
MORS jEQVAT OMNIA^
FaBidaperJtmili mrs trutmatomniaTdncet'
^aq-y/M hodtcycras ego forte luo,
tiumilitas igitur^prudenfq^ 'Avnii^H^Spes ^
QjarafidesfmferpUora nojira regant.
Mori
LXXVIL rfj
Morsa:qualanceomnespondcrat,& lance fua demetit «ongrucorania:^,,,^^;,^^
EQ communt mori.ntors nuUiparcit hjneri:
Debilit & fortu veniunt ad Itrmna mortk,
Non exhorrcrcit triplicem coronamrnon expauefcit ad diadema C$- '»
{areum:Regiumrceptrumnonformidat;aularumcuiminaconfcenditim->»
perterrita;nec humiles fubire dedignatur cafas , & tuguriola:haiiis fpiculis »*
cadit mas & foemina: vir & pueniuuenis & fenex ; do^us & indo(9:us:infu- »»
latus & paludatus pariter fuccumbunt:decutit galeas: excutit romphseam; '»
praecipitat.galeros:excutit furcam & calamum ; fortitudo vincitur: pulcri- v
tudo deformatur:curfu nemo eff :git;latebrarum indago non oculit:verbo '»
dicam ; a morti(Jpiculi( niljil e^ immune : eft nafcendi & moriendi tempus:»/««w J^**^'" ^''*'*
'in hnAUo incertaJunt,foU certiftmamorimcmiftma hwA , Nam
NemotamDiuoshabmtfauenteu £!#"*
Crajltuumvtpopttjibtpolliceri:
tUs Deus nojiroi celtri citatat
Turbtne ferfat,
Nemo natus vnquam eft , qui non Tuerit vcl moriturus vel mortalis.
*Oritns hac Uge intrduiyVt rArir^w,inquit Seneca;^ ^""'^'
Palltda mors aquopulfatpedepauperum tnberius H*r*t.in oi,
Regum^ turreii,o beate Sejiil u.i.oi.^
Vitafumma brenisfpm nos vetat incom lon^m. ^^^*''
lam tepremet nox.fahuU^ manes.
Si de diuttiis & Imoribus & morum nabilitate.te ia^niydepatria &ptitcbritu- ^'*s- ^'■'' '^
iint corporis & honortbus , qua tibi ab homimbus txhibentur: rt^'ceteipfum qura mor-. **"*"' ^"**'
talii terra es, & in terram ihis. Circumpce quifimilihusfluxerefplendoribus. Vbifunt
qut amlfubant currum potejlatii ? vbi t .f.iperab. les Im^eratores ? vbifmt qui conuentw
dijponehant , &fej}a ; & equorum fpendidi nurritores ? vbi nunc vefies & ornamentA
pertgrina-.vbtferuorum turba?vbt io us & Utttiaivbi exerciruum duces} vbifatrapa &
tj/rannt ? nonntomnespuluis &fautllaf morce oranesfimus firaiies , abfque dif-
crimine:
Effigiem rex Croefe tuam^ ditifime Regum^ Uuf»». in^i
Vidit apud mams Diogenes Cpicut : pir*^'
Conftttit,art^pn:ulfoltto maiore cacchinno
Concujfui d'Xit:quidtibl diuitia
Uuncprofunt r<x o Regum dsttfime ? cumfis
Sicutegofolus^meqmi^pauperior;
i^am qua,un^ habui tnecumfero, cum nihilipli 'ixBiantt,
Ex tantis tecum Croefeferas opibus.
V 2 nim-
X;^ E M B L B M A
RESPJCE FTNEM ET NOJST
peccabis.
TeSiore vt mtrepidM Uta yltimafata capejfas^
Dmina mentem retigione liga^
Bxerceqi Fidem.mentem dileSiiofirmety
In DominofidensJ^ifula Mortii aret.
ViKcr-
.LXXVIII. i?7
ViNcvLA,pIagas,compedes,retiavbiq;ponitmor5,pedcnonfig{mus,vbi/^.9.t,.ti
fuas non tetenderic mors pedicas.vbi arcu mors fuum non intenderit,tela
mi[rurus:Et quisreftftit morte fRejijtitur tgnibw , vndu,fmo,Teftftiturpoteft.mbHs, "f^^f"* ^^*''
refifiitur regib.venit vna nms-.quif ei reftftii^mhi! efi tllafortiuf .Yhiq; tedit plagas, ,^
fiuecomedas,reubibas:fiucv;gi!es,readormias:fiucmoreris,reuiterfacias nb.
fiue ftes,reu fedeas;& dum h^c kribimu3,mors intendit, & dum hajc legis, »>
m ors intendit. Qumodopifces hamo eapiuntur & retihus : & auesper aerem liberA ^^j''f-'- ^»-»-
Uqueo dum ntfciunt aWtgmtunftc & hominespra meritofuo deducuntur , cum repente huy. i» c»m-
tno rs venerit, & iudicium in omnes, &c. ^ufLfi! ^''
Plagas has euitare omnino nullo modo poflumus , fed quomodo in
mortis caffcs incidamus , pia follicitudine & follicira pietate agendum eft:
Etprimoquidemopuscft6«;«fewv^r4, acdemiflione animicumcoram
Deo tum coram homimhus: ^idenimfuperbiret cinit & puluitjcum lutumftt & Syr.io. v.i;
figmentumfragiHmumJongdm infirmitatem rtfecat medicus^& qui Rex efthodie , cras "
etiam moriturus eil : Et mortuus homo hms ehferpintumt& beftimm 4C vermium
/«r«rw;refte Rythmicus
Cumfex cum limus cum terra leuiftmafimmr '*
Vn(lffuperbimw,nefcimus,quandoperimm»
Dcindc-vWgxHeM^noftram coniblidat, &, vtprjEfentibus,qujEdiuina
obtingunt bonitate,contenti viuamus,monet;quomodoenira de cofiqui-
rendismultisbonis maxime follicitusefiet, cuipcraurescordiinfonatil-
lud ferale:H4c nolfe toUent animam tuam :fjcile omnia contemnit,qui moriturumfe ^*^;,'„!;^ ^°
togitat, ReftringetetiamhaBcmeditatiogulam&luxuriam,comeflationes luc.zi.v 34
&compotationes,cauetq;necordan©ftragrauentur./lr6wr«mc^E^ff«r<fo-
rum hf c vox cft redamus & bibamus, cras enim moriemur : pro quo dicendum c- ^^* "' "" '*
rat:Pi:^ ac moderate tuum hoc tranfmittamus, cras entm,fi Deo ita vidtbitur fjpiritum JJ^
exbalabimuSfVt eumfortiter infinum redemptoris dep onerepoftimus,
Integer vitafcelerif^ puruf HeMt./.i .od;.
HionpauetmortU iaculumynec arcum **
Nec vencnatus grauida fagittas,Fufcc, pharetra."
Deniq; quicunqj (e moriturum eogitat, & quidcm necem fibi vbiuis
immmere , ille in tenipore profpicit de felici exceflu, omnibus locis , iuxta-
illudSeneca:
Cum quo loco te mors moretur haud fcioi ^'""'' ^^V
Tufac locts mortem moreru omnibus,. aUnd. aii.
Acerbitatemautcmmortis,mortisChfifti confideratione, tanquam
fetiferasaquasinie£laarborevit4teduUatinomtcnim morte Chriftinosviduros ^«i- ''■^-^'^
in asternumbeate,-
V 5: Mons:
ij»
tMORS
CERTA ,
tahora.
INCEK-
SoU Deipieta^yitarumftamma duck^
Prorogat i^ rumpitfiU Pro»aa Dei.
^uare cum yeUttfiUmfit yita caducum^
AdmomentayideftnguU^teqipara,
Alludit
Lxxrx. 1551
AUaiit hxc hjcroglyphica tabellaadPiirwrww ftamina Boetiuruo-yac H,j;,dA,C'c.
^ibusfabulantur:quodtresfincDeaEapudinferos,quaeciiiufshominirua c/rw.«/
vitara &fata deftinent atqj temperent: didas volunt hoc ordine.[Clotho, ^^J^ *
Lachefis, Atropos, ] de quibus LaHamius: Qmnu tribm temponbiu contmen ne- Laa^>it.tnfti.
ttjfe eft,prdterita,prafenti &ftituro. PrAtmti e/i origo:pr£jentufubpma fttturi dtfjo - '"^•'^"'•'•^
lutio.lneipimm cum nafcimur tfumtu , cum viuimus . deftnimus, ^um tntermw.Vnde
(pcrgitLadlantius) treiejfe Parcas voluntPoetd, : vnamqua hominis vttam ordi-
natiMlteram qua ctntexatytertiam qu(t rumpat &finiat , iuxta veificulum : chloto
ulum baiulat^lachefis tr4hit,Atrop9s occa' »
Significari autcmhifceomnibushquido apparet: Primo certitudinem signififati»
fatiy & quod , fi rem rede cxpendas , nibilfiatfortuito nec contingenter,red J;^'^^''*^^^
omniadiuinitusinnumcro.pondere,&:menfuradifponantur;cumvitaein-f/j^„,j(,^",:"
troitus.tum excitus per quem ftat vita &c nex noftra,& cft tempitt nafcendi & -0«^«"' ^-
,. ,.. ^ ^./•■•1 • , r n Untemfata,
mriendtjdicit(i:,DeMreuertimtmfilithomtnum: qni limttespofuttvitsinopra,quos „oitntem tr»-
rr«i»,y?/i«/>o/<f/?«ewo:adeoqinos&omnianoftraaDeinutuatqjarbitriopen- '"*!>'•
dere. Detnde (trtumeffe&immotumfatum mortu^ d>c nuili parci, nam dicuntur 2of°^.vXr
Tarcaperttv7i(p^nfyquodminimcpziCin:, quemadmodum & beUtimct^-n p^rt* dicnn-
(fi^^K^i ira dicitur,quod minime belium fit:nam onmes nafcimur , altquando '^rictspcm»
jwor.r«ri:h?clexfirraara'eftdiuino eoq; veriflimooraculo:^o(««^rf/f (•<?»»f- nem.jM.
dtris exeoymorte morieris-.vnde Martialis:. ^"-^ ^- ^'^
LmficasnuUt tres txoran putUas Martiai u.i.
Contigit^obferuantquemftatuerediem. Ep^r.
Inprimis autem notari hocipfo apparet,/ydi^i//f4frw vttdt «(?j?«, quae a
fcrico,quodaiunt,fiIopendet; HmoBuUa,zi\inz, quamfaciUoccaturfilumi ^^^^^
rumpiturutUta vita noftra abrumptturi^Six.mznit Hiiobo: tnduit caro mea vermes, ihJv.r
^ ramentum pulueris,cutff mea difrupitfe & liquefif.dies met velociores futrunt radto '^J^
Hxtoris,& confumptt funt cum in&pia^ei. Pauctacmalifunt dtesvitanoftrd.finii ab 0- rfai.no.vj.
ftginependet , -Tm^yofAtJ»; & mfiar rapidifitmi terrentu abriptmur: Eodcm planc ^^-
modonobifcumcomparatumcft^ftflfKwDxww/*, cuius cerutci actnaces im- B^hMccn-
mmebat : quod nos prudenter ac pie confiderare iubet , meUifluus DoHor , di- J-^rattont v^-
scnstSeptemfitnt de effentia hominit , quafi bomo conftderaret , in aternum nonpecca- '^**
tttjcilicetfmateria vUis , operatio turpis , exstus flebtluyftatut inftabilis,mm~
triftabiliSidijfolutio miferabtlis, damn4tiod6teflabtliSi&
uttJider4tiQglQri*ineffabilif..
Hom
ftfO E M B LEM A
EOMO DISCVriTVR
'vtfumus.
In yentos mrdax fumuj difiergituri atf,
Pr£terit , yt nunquamfortefuijfeputesz
ISlonficm htc tranjit cunBorum yftacaduca,
Vt ceu mnfuentpr^tenijjerere.
L\
LXXX. i6i
A<«»$ Tf^ijTtfj^Aflyi Habuimushadenusaliquothieroglyphicavirashu --,,,,„
ius fragilis atq-, caducae , recurrit tale etiam hcic , & aliquot cius re; ftatnit ^^»" ' -".
fymboIa.Primo^^y/T^^^^^Secundoj/owi^mf/ii^. Deniq-, &/'/?«//w. y^rf/.cii.'^'^^^^
milc adm.odum quadrar : nam e ferra nafcitur : nimirum 6: honio nafiHfir e
terr^ terreus-yvndc eius etiam fragiliiatem perfpicere efl: ; Quicquid mmi:s},7e-
foluiturm/ituin Prhjcrpium : terr* efl homo, ergo&in tcrram retiertetur , iuxracra.
culum diuinum, quod iambi fequentes lepide declaiant & exoggerani :
Cotjcept us dgrofemine MortalU infans eHtus ^^] r ff«/' *^^'
Doknsgemenf^ nafcitur Dief^ quofuis contmt
in maximis moUfiiit Kibiiq^ morte certitts
Incertiufg^tempore Vitamperomnemccgitat.
ilr|/?4veIcuImusprincipio pulcre viret: eft&fuusiuuents viror.-deniq-, Comparat.
definitin pulcramatqj faidiferam anHim: &c homo pojituse^ .. vt fi uuu?r:fs o*,^''^^
rat,&fru^ui eius maneat, dicente Dn.Seritatore:fn'Muc amem/iintilaudaDei^m- ioh.,r.v.i6
uocatiOtgratiarum a£iio,¥jdes,DiU^:OySp:Si?utieritia,Hum':lit.tSi Cafiitas, ^.Pjdera-
tiot&c.cinih. quo magis vita hominis turget , eo gloriofius afiequitnr hnem
fuaefationis 8c creationis. Interimtamenomni ininridi at^intemperiiiaeris ^^^
fubdituseflculmus/ubditaarijiai haudabfimiliter/wwflfubie^fuseftomnibus &c'.^'^' ' ^
miferiis atq^ calamitatibus,^fr^«<« ElMos ingredi oportet in regntmccelonmrM- -^'f-H- '-'> ■*
deaturinprimis^«^.rfe««.D«,//.i2.c.i5.&j»/irw.rfiL'/»/>iaf»,cuinquit,«Dff- , ^^^^^^
minus magnisperfecutionibus corripit^probat te in Eledorumfuorum numtro ordinap. uppm.-?,.
Namfine buiufmodi tribulationibus nequaqum *d Deum peruenirepojfumus. omnes
enim qui adparadifum redire defiderantt oportet tranftreper ignem &aquam. &c q-j se
fequuntur. f Deniq; culmuscum arifla breiti demetitur^ tritico coUe^Ojdefagrant
pdUd : Itahomobreuiflimedemetiturmortisfalce, & qui bona egerunt;
ihuntincoelumsid cc£k(\:ia.gh\idia,quimalainigniiternoJlagritbuntin ^ternum. ^^^*"^- ^r.v.
f S£;«?«r/&i<«leuitatemhmusvitaepercommodeaudumbrat,duIceequidemJ,^^^y4,^
canit fiftula vel tibia , fed eft tamen tantum tranfiens fonus; Cmuis eft & il- ^ /'"'«•'l
lecebrofa vita hasc noftra, fed momcnto quafi tranfit, vt dulcedo eius nec
videarur ncc audiatur nec vere fenriatur.-vcrbo dicam:fonitn leuius 6c bre-
uius tranfit. f Deniq; vita/«;;/i injlar in ventos dijpe>gitur ac dippatitr. Qnjd r, comp^rat.
fumus? M.ordet &lacrymas eltcit, nemps: inlacrymi^ ort'>.ury in iacrymis wonmur:^^!"''
expUtur lacry r,u egeriturgj rf«i/«r:Dilcuritur a ventis vt ne veftigium ems appa-
reat: ita breui difcutitur vita horr.inis prat ilaru diuinae irs , vr perinde
tranfemus t<tnquam euoUmus: 3c vejiigtum non viditur, pfi r.-d.ia
vteftinpyi/m
TECCA^
i^Z E M B £ E M A
FSCCATA ET POEN^ TSCCA-
torHm in Ac^uiUhmr.
Yt truculenta metitfauamonomnmfaUe t
Vt mafftoifirages cedit^^ interimtt l
Jlimirumytum vi.ccati menfurarepleta eB^
AcfeUratfla^ans ymdicis ira DeJ.
C^cma^
LXXXI. 1^$
Ql^mz^modiim maturU herhulu,agr<^jrugib falximminet^ha. hominib.leca- rma cmpu-
ritace difflirencibus copletapcccacorummenfuraimminencpGenac&TrKco ta f>t«r^,tur,
Ai5p/« iufto Dei iudicio. Ad mulca peccaca Dcus fapiencer & per mukam
/(pntp«5wt«'«*conniuec,canquamadpoenamn6v;gilacurus,vbiautemexple-
tacft iniquicaSiCum in furore corripic & punit,quemadmodum Apoftolus;
Annefck, longani-nitatemteDeiddpoemtentiamprouocare, tuauttmcordepotnitere fj,2t'"'*
nefcio tcumulaitibiip(iiramin die ira& iujiiiiidiiii diuiniz lujiusenim ludexOeui Pf.r.v.u
tilyfinon conutrtatur impius,gladiumfuum acuety arcumfuum adduxit , &fagittam '*"^-^''«
^ptauit ei : Denit^ aptauit in eum arma lethifera , fagittoi fuoi inferuidos occupaturus
4^:Depluitfitper tmproboSyprunifyignem &fulphur:ventufi^proceUofi^imusportio ca- & 14
iiciseorumfuturm e^.dum fcopuperditionis verrat& euertat,vt Propbeca loquitur. ^^""^- "^,
Hong^nimis equidem & multt mifertcordit Deut e^.fed necminus iuftusfuperirrefi.pif- syrltv'1'^
*i^/^/,quare rapiens:Mi/?r/fe>r</«<t(inquic)c^ /r4 apudeum citAfunt^&fupirpecca. '*'^.v.6
■toresincubabiteiusindignatio, &c. Nemo igicur diuina lenicate & ad poenam
tardirateacqueconniuenciaabucaturadpeccandum, fcd pocius/ibicerco
perfuadeat peccata fequi pocnas peccatis dignas , nifi fiat refipifcentia
^remiffio, non enim de nihiIocftquodGm//«ait, Deumadvindi6t:am ytier.Max.
«[uidem tardum effe , fcd tarditatem morae grauitate pccnae plerunque ^^^^^^^
compenfare : idque fieri certo , diuino , iufto , atque fan<5bo confiHo, quod /,<r*w.
Deusantepcrnas & 9ro»9Anf/«M/ peccatacrcfcerc &iiominesiinicefferari,
&in fjas clades furenter irruerc,vt dicitur
Iratus adpoenam Deusfi quos trahit^ pf„i ,„gp:^ ,
A uferre mentem tafibusprimum folet^ "ocrtit « e^.
CaltgnemjjOffundit.vtruantfuas ^^'
Turenter tn cladesfibi quas noxiis
Accerfierunt vltro confiliis malis,
Nota funt cxcmTphyDtluuii:Sodomorum & Gomorrhaorum Euerfertm Hie-
rofoljmorum, vbi tanta peccandi licentia & fccuritas erat, vc etia lofcph.ipfe iofefh.^ntiq^
fatearur, nifiTttus iufiitu d.uina exfecutor vemfet^ &puniuij}it rebeUes^ Sodoma, tos '•'^''•^^.
at^ Gomorrhaincendtapaptrosfuiffe. Ex quibus omnib. itarecenfitisefficitur,
cum ad fummugi faftigium afcederint omnis generis pcccata, vel vnquam
fandoauditaj&Iibrajpeccatorumhnguaredainftetjnonproculabeiledi-
uina Nemefin Adraftian, & eucnturum qiiod tabella noftra Emblemacica
mone c. Quos autem DeusfiageUo temporah non cafi/gat,eos in iudicium mp- f^pxtJj.'
numpuniendos relinquit , iuxta Caefai lura Htmi.ii
Arelatenfem^
TVti'
^6a. E m b l e m A
TFRPISSIMI MORSS
extremUm.
'a, ^S Sordes, Calumniay Fceda VoluptaSy
'^riSyC^ officttoblimOytumq\ Rtgor:
'fra extremum teneant cumflngulafedum^
, iremum Satame ttbia rauca cantt.
SvMMA
LXXXir. \6s
SvMM A. huius eft;;ofl:endeie conatur, i«^tti^«5 m*xlmeregmenfuumex- SHmm»,
trceat Sdtanas in luc mitndifece : nempe in iis , qui harum circumftantium be-
ftiarum moresatq"; peruerfirates fe6tantur,quales CnmiBufo , Sus, Canif^Htr-
cus velCapr4,Pauo,Afinits.Leo,&c.
BrFO inuidia:auaritiae&auaraeinuidiac hieroglyphicum- inuidusn. >X«!ft «fic^
quifucceiTusproximividct.ringitur, &inftarbufonisturget,adeoqueribi ^^"JJ^
alterius felicitatc aHquid deceffifTe opinatur. Vitium diabohcum 1 & qua
noxa diabolus primos noftros parentes feduxitjinuidens paradili dehtias& ^'" J '^■^-
fauoremdiuinum,aeternaq-, ohmpoffidendagaudia.Regnatigiturininui- ^'''^
disSatan.imo, li Auguftino credimus, omntafuaexcrementa &fxtorestntnut^.u aiiyfip.
exonerat Satan.Nec minoris turpitudinis tHauaritia. Auarus enim omnia \i-
cet habeat, feipfum tamen non habet:pie,plane,acpulcre Auguft. Tolle inut- i» Euangem
diam^&tuum eft quod bahoytoUe inuidiam & meum eft qtwdhabes. 6 diuinam fen- ^"'"'
tentiam.'6 opusexoptariffimum!
SVS figurat eos,qai ca-no volupratum in hoc a^uo fc prouohmnt 5: in-
gurgitant,muditicmnihilpenfihabentes: Ammam fro fakh^het Porcucli^ o-
mnes voluptuarii & inprimis Lurcones & Eiuones, qui nodes diefqj , dies '^"i/? -^^»'
nod^fq; compotant,eluantur,pergr^cantur,obliti pietatis atq, honeftatis. '^^^^'' ^
Ineftautem vmo^ywTjfls.aiTWTj^f «p^>Satanas eftjvbiergo^iwTi'*'. regnat^ibire-
gnatSaranasipfe. T.^»n//f«/wya^(7?ei?5'rf/4?;i<w,&:ebriofusgubernaculaom- ^"g. adfa-
nium adfe<5t lum 6c aduum diabolo rcfignar, t|ua de re f upra plura. ""^ virgmtt.
Ci^N/^denotatofoteSj&quirancori&obtredtationibusdeditifunt.
Ignobilia fane,feruiliaqi ingenia.N;/;// enim magtiHm eil , quodnon Aquefn pla- u. .yiHguft.m
cidum. Inprimis autem grande peccatum eft, odifTe corripientem, maximeft ^P ^dGaUt.
te non odtofed aume corripiat,& nonftudio detrahendi,fed tua emendationu.vt Hiero. pTofZ^
loqaitur,quodhodiefiequens. Suncautem&hiOforescxSatanxauhcis, ^rnos.t.s
inquibuspotensen.E^h.z.
C4PRA procacitatis & falacitatis <n,uiUv , figurat f cortatores,machos,
fornicarios&hbinarios:quivel a diaboloabripiunturadbeftiales libidi-
nes, &irritanruradfoedas atque illicitas concupifcentias & concubitus,
quod crimen multis popuiis , nationibus , vrbibus , regicnibus extremam
pernitiem attulit. ^^'
FAVO, fuperbiashieroglyphicumrefricatnobisexprobrarqjfaftum
atq; fupercilium , quaplusdenobis, minusfentimusdealiisquamdecet: fIT!^^
ConueniebatautemvnguesPauonios(h.e.n3euos,vitia,crimina&fragiIi- vid.Btmard..
tatem noftram ) contemplari , nec dubium eft quin criftas confeftim fimus ^^""^*
dimifturi , in hoc fcelere regnat Satanas : & in iis qui eo capri ac dementati
funt.
A SINr5,tarditatis ad labores & facienda officia vocationis : diaboli-
cumhocvitium eft, & ^•«rwVplerumqi corfine.
IEO,Tyrannorumhieroglyphicum,6^inhisdominatumgeritSatan;^^^^^^.
nihll hi re^umfaciunt,qiim cum,yt aiunt,wffr/««far. Sed de his fupra latius.
X j CVRRVS
IQS B M B L E M A
CVR^VS SVPERBI^ TKA'
hmradmferos.
lS,xphat infernHs vexi^m tortor, ii auget
De cunkis popM plebefurente manum,
Verum(eheul )plenoyehiturfub tartara curru^
Deqhgramprada delfciofuj ouat.
SvnR-
Lxxxnr, i6r
SvpERBryEqimrrrakifirftmala, hocEnibIeraatiaimcomm<intamar- Superhia y,»r*
gucreacqi ob oculos ponere annititur.Eftq; adeo turpiflimum fane crimen ejirfiJTouerum
lc jflagitium vere diabolicum, reproborum , vt Gregor. inqiiit , certipwa nota^ "" "^'
quemadmodum humilitatcm filiorum Dci ■nK^ile^o' eHe, nemodubitat.
Vnde Auguft. Deltiium tnagnum arhttror effefuperbiam. QuAritU , quam magnum -^"g-'" ^'M
fit hoc tleli£lum\qu9dietecit Angelum , quoitx Mgelofecit iubolum , «^ j« atemttm '
mtercluJinegnumceelorHm.Magnum hot deliffum e^,& caput a'(^ caufn ommum de-
li^orum.JcriptumeRenim: initiamomnispeccsiuCuperhisi^&neq.leuealiquid syr lo
f<w/fW«<«,initiu;m,inquit,7*(^^r/'« hom-nit ApoftatareaDeo createre.Et V4 euiden - J^^^^f^' * "^
ter oJiendamus,ipfa efipeceatorum omnium mitium, &finif & caufa, quoniam nonfo-
lumpeccatumelffuperbia.fedet nuUum peccatupotuit aut pote(i aut poterit ejfefinefu-
perbia.Vere tu c^mdcmyAuguJitnebeatiftmetnsLm non eft peccatum tam gran-
ic quod non committat {uperbus,efFerus,& infolens homo. Inuidet proxi-
mi profperitati,nam idquarittVt ipjefoliuemineat iwttt^Xi^Timeidem Augujiin. nfl^rtfUD»-
Trtore^vitiiifuperbia: Non iniminuidiapdrit fuperbiam , fedfuperbtapartt inuidiam. mmiftrm. r^
Hou enim inuidetmfiamorexcelkntia : Anm antem exaHentdtfufcrbia vocatur : Su- ^*^ " ''^"^
perbus diuitias quaerit,corradit,coaceruar,vr habeat vnde fupercihum fuu
Si\sTcpG{Ii:.PecumaneruuefuperbiaeB,ytc^in Pral.^p. Superbusimpingitin //.49.*
charitat:emChriftianam,nam inquo cft fuperbia, ineononeftcharitas,
eharicas kCe demittit , fiiperbia efterr inftat, turget t illa autem charitasde lf'f'^^
proximofemperplusifentitquamdefe. Superbuscolia proximipremit,
cumqi opprimit: crudelis iyra.nn\ise(i,.cuiusfinis,mfamtat ignomtnia, interitut: Lmc.^4 &
Superbia Charyidif e(k,i cuius vortice qui abripitur , demergitur ac fiifFoca- » J"/*; X
lur.-H^iro^feftcuiiKtumornonpoteftianari.Superbiainducitfecuritatem, Hjdr^p?.
& facile omnia diuina fimul ac humanaiura ridet, quod enim hbet , hcerc
putat,habet volutatcm pro ratione.Quare hanc Pupamfuam & charamgenui- ^**fi "» ^"^'
»4?»^ fo holemSa^anas in curru exaltauit,ditauit duplti tcrumena: duplexpoculucapHi
pro CBTalli impofuit , breuiter , egregie admodum pinxit & finxit,vt ad excel-
Jentiam nihil addi poffic,quare omnis generi$ homtnes eim currttm trahunt tnzm
fuperbusabomnibusvitiisatq:fl3gitiispraecepstrahiturrf<;i/«/^m:Dfw <«./«- lue.zv.^i.
perbisrefiJftt.Deponitpotentes iefede.Vtrfuperbusmndecorabitur, (aitHieron.) nec '*','• '''"'^*'
Volttntatemfuamperducet adfimm^ametfi hiipropter aurum ab omnihus mambmge' " ""***
fteturj toUttur inaltumlfedlapfitgrauitreruetl
Dijpereat quifquis prafert virtutibm aurum, pttr.uuth,
IngeniHm cun^of mhUe vincit opfu ■^'"'"^*
oHom
i(J8
E M B L E M A
O HOMO TIME. ET ReSIPISCe.
^<ecunq', pojfuntfenfbus
Bt cogitatufercifi
Tormentajunt ludibriay
Si cum dolore conferas
^uemfuflmebunt reprobi
In inferorumfedtbiis.
Inferni
ror-^ru.
■hut.
Dotium Da
plici habilac.
LXXXIV. 16^
lNPERNicruclatusotlendcre,quomodo,acprasIibandoquafipropi- Tan*infir,.
harch^cEmbleraadcatabellamolicur: hicinfernaIisR/W4W4^zm, cufque rHm,vi.i.Tab.
pro vc m£ruit,& a Domino lehouaiufTus eftjdifpe fat, posnas atqj cruciarus
horrendos: de quibus verbo q. Auguftm^^grmorA^ mquii,(j[e torment.i,c]uam Lu.nbria.
quA &qu4li4 hocmfmilofo^intformidari. Nihil aiunt Poets.fabulantes, ds vol ■P'^'#
uertteftxumfijjpbo: fi6lile doliumimplcnribus DanaidumfononhusjTant^lo ^2^'* _
fugientesaquas6cretrocedentiapomacaptante,alia,aliafuntillatormen-'""'^«'w Tan
ta.quibusnunquammoriturosSatanasenecatreprobosvIoculariafuntilla^/r"
fidiitia & commentitia , prae hifce veris & omni opinione humana raaiori-
bus: lacus inferni(Cic quidem Aug.)plenu5 eH tembraru,iifiord:<t,odti,ftulttti&^mi- ^^*^ '^'
feri£yturpitudmisyamaritudin(f,ojfen/ioniiydoloris,4du/iionii,fttii,f4mis,tgni{inixiin-
guibilis, triftitia , vmdi6l£perennisy & omnit ineffMlis mali, quodnec dtci mc cogitari
poteft. Dubitandum quidem non efi,ipfaspanas,qfiibtis cruciahuntur, qui/egmm Dei Jf ^ ''^' ^ '^*
nonpoftidebunt pro diuer/itate criminum effe diuerfaSy&alias aliis efte acriores > vt in i- Don!^ifi"!x9
pfo igne (tterno pro dijparibus ponderibits peccatorum ftnt dijparta tormenta jmarumy
dtcenie Domino : Tolerabilius erit Sodomis quam vobisin die iudicii. Verum
ipfaper fepcenainferonm nec cogitationeconcipinec vtrbis calmoue defcTihipoteft.
Etvocabulaf£«ftMWWi/?r/</cr«^^f«ri«;;;:I:tfimil.faltemaliquanti(perorten-
dcre & eminus fpedkanda conantur propinare tormenta, quemad modum
EuangeIicahi{loriateftatur.Nihiiautparumadmodumaitrirg//;w,dicjes;
.ErgoexercenturpceniiyVeterutn^makrum vim.tt.-',
SupplicMexpenduntialtftpandunturinanes ^\e.iv,
Su(pinf<eadventos,aliitfubgurgitev4jio ^^
Infe^um eluitur fcelus»aut exuritur igne,
Hinc metuuntiCupiHnt^s dolent,gaudent^\ nec auras
SujpciuntyClaufa tenebris &carcerecceco, &c.
Redtius Ry chmicus nollcr licet minus eleganter vcILatine;
Suntibitortoresferpentibtuhmidlores: 2^^'^**
Deformesymgriffednonadverberapigrif
Nunquam laffantur/edfemper ad hoc renouantur:
Sen per tr.ftati,femperg^fe nrepxrati:
Semper mordefcunt,nec ceffant nec requiefcunt.
0/'?ge««diabolos&reprQbosaiiquandofaluandoseflepntat,*verum o„- ,„^ ^.
iCumChriftusdicat:ir^i»;^«^Wi?fr««w/videturillaop!niomanifefterefellu-"*''^'/'W»w.*
Quicquidfit,nonmagnoperedehifceinquirendum,fedpotiuscauen- j^""*' *^''*
dum ne ingrediare.Et:P/i«;iw vbiq^ degehennadif^rtitrttuf,tjam - - xh'ryfofi.
gebmamemirtfi^nonftnetwQdmfhim -,*.-.■ x l Homii,^,»
mctdere, w o '^
VU
170
£ M C L E M A
VIA LATA Q^VjE DVCIT
admferos..
Figepedem^ properarecaueynvneBvia re^aii
Adcoelum haudprdsfensmgredieru tter!
Homda^rMlelu trahtt hic adtartarafaltiis^y
Erg0graitmremca^q,u(efo^pedm^yrefer<^r
mr
DcchoraIs&(altatbmbusrnultimultacomrnentatf,p!ieriq,autem Dechor^
illamleuitatera,& libiclinufomenraexfecratiilintatq;detertaci;(edcho- -^"'^'"ie
r^a,quamhicvides,&quamoroniiimordinum hominesraltant,aIiacft.3c S^*"* *
• omnium- perniciofidima & exitiali(lima,nam redta ducit ad inferos, often-
dit enim quomodo cacodsmoncs omnis generishomines trahani & abri-
piant fub fe&iugum fuum,a:terrsamq; damnationem:jy?M/<«, quam !nfl.u, F'7?w^<* s<.«4-
ramtm^cornii i\\xo perftrepir, aliudnihiIeftquamdiabolica(uggrftio,/d/ "^^i,^„
ureveto & moueitpeiimcorpufue , ell:diabolicisfuggeftionibuslocumd ue&
gerereraorern.,quadefaltationeiicinfic Augull ImplerediciturSaianasmen- ^•*g''fti'^-ite
tem a icmm , & prmctpale cerd» , non ingrsdiens quidem tneum, &tn fenfu n em . fed ^nm!l?^. *'
fraudt & titqtJttate art^ omnt malitia illum alliciensat^ fidticens^affeitu malttia tra ^"'^ '^'"'*
hitpercogitattonti & m entiuavttioi^um, qutbustpfe pienus eU yVtpotefiUax , rfqttrm ^"-^"^''-'^^
&fr*uiuler)tM6 ueciptnrammarum. Non en:m,&r. Sedper de>. eptionemfraudulemam
& malitim , &c. Verum 6 miferrimos nos qui ad tibiam ipfius tam leuiter
falimus.¢ationibus ipfms quibufcunqj tam leui motu cedimui/ccdut
Eccle(iaftiC!,perperGS fenfus in (acrofandum verbum Dei ingerenres , ani-
mas veneno haereie^yn inficiences, crrore circumfcribctes ques fanginne Chri- i-Pit.z.v r
Jit!sf'omercatt46e^: fcandalofanocentesadtione; perucr(itates Scvitianon
inctcpzmesynecrepiehendemes 'anes muti-.fratres & conferuospercuttentes:pO' Y^fff"
liticisad{entantes:Coepifcopos»^<w^w?«<ro^TT*8«calumniisgrauantes,muU -^rfe^-.u.v.i
tamalafacientes h.Y!^ocm3£,dealb<iti{xpepartetes : &c. Ceduntpolitici,ver- ^ ■(
bum diuinum adfpernantes , niintfiros verbi pnmentes & longe infraptdamfub- ^^- Jt
fetiiafuorumabiictentes,proaJini*ipfisvtenteSt exttiali i^^r^to-lmmomccprAfintentes ^ j-
^md.cur. quomodo,quouf^ ^I**gg^fl^ f^tcere dtbeantifemper dtfientes & nunquam ad
dgnittomm verttatis peruenientes ; iuris baculum redum infringcntcs , fenten-
tiam pro lubitu temperantcs , perfonam refpicientes , munera fumentes.
Cedunr nlaeriq; perfuadcnti impietates , odia.rancorem, csedesjftuprajin-
ceftus,adalteria,furta,obtre6l.;tiones,rapinas:&omnisgenfrisvitiaatque
A:ig{zia.B-neeq\.\idemhAberet:perfuadete poteRyCogerenonpotifi, idcoqiierefi- Tac.^.v.j.tU
jhndm illt eratforttter & infide.atq^fiduua D.N. Ie(u Chrifti vido.isled nimis taT^tf *
adhane ludam wctf^; nos praebemus, ideoq; tamfiequens &copio(a.fft
choraca & cur(us ad lacum mfernalem. Sed tu Domine, IJjera nosd' l - --''*r-S'>'''<>i-
qiito venanttum,&a verhoafpero^nenos ind(!(ast.ittntat:onem,fed lihera. nosamah.vt ''^^''
Uttmttbi.iliquandoiTivUt^pfallirel: eat:Binedi^ttsDommis,(!mnod:di-msin(a-
ptmein dtnnbu eorum. .intma mjira fi utpafjer :rept..' fi,'eluquto ve- ex p/:'24. f.
Jianttu,ti:Uqu6U6coKSritnsesl &nosliberiinjiAmus. ^-^
Ttbtglona.
©MNM
rjl E M B L E M A
OMNIA TEMPFS HABENT.
Q^ra creatomfapienti/tnguU lege
Nexuity ytfiant temfore quaqifuo :
Temporihmferuire decet^decet omnia K«^f
(onfieri^SapienSytemporequisqyfactt^
Sapica-
Lxxxvr. i7r
Sapiendflimus Deus tam fapienter omnia difpofilP^ »» «.'/wr^^.p^jHte, ,9^^ tT.tr.ia
^menfura,\tomniiqiiqfuh/oleRum,f!ngtdaftwtemporefLmT^(^nzm2idmod\i EccIs.v.i
Sapiens ait:c«/(j^ reiftia eH tenjpefia3,& tempns cuit^^ volantattfub ccelu. Soles eunt If^^' ^^^**
&rcdeunt,ficutmodumipIisftatuit'sr»«'7ix£^7U^Deus. ou,d.metam.
Et mua crefcendo reparatfua cornua Phoele: " ' ■■^" ■ '
Labuntur ftellacfydera oriuntur & occidunt,prout Dcus fanxit^&ire ;,^^g ^^
iuffit. Tempue{inqviitTe[zn\li2in.)enomnlrei.Ar!jpicetpfatncreattir.irtipaulatirHTcrtuiideve.
4dfruBumpromoUeri: Granumeffprmoi°ranofrutexoritur: &defruticear- ""'^' *'"^"'-
btifiula enititurditnde rami &frodes tmnp^efcunt, &tottim arboris nomen expanditur :
indegerminis tumory&ftbs degerminefoluitur y & dejiorefru^us aperitur:
Jpfa vtces naturafubit,rariata^ curfus ^J"" "^,
Ordinat,inuerfis &frondtbus explicat annumi " ^ *'''"'""•
Cejfat hyemsymadidos &ftccat verecapillosy
Ver fugtt aflates.afiatum terga laCifiit
Tomifer autumnusyntmbit ceffurtu & vndfs:&c.
Quod ipfum q.in fafciculum colligit & compingit GrACtts iUe fcriptor: f^^**'^*^^
flfciTnSx.fiiTFTt f*niiv,uici7rttAiT' ofuf l.\2.c.\i &e.
KafTce4ir' <liciuv,-7reMT ttiotTe-ricTf^ ^fiv©^, Erafm.inChi-
O.nnium autem oprime vcrbum Dei de tcmpore roquitur?& qui il- ''"'^^- ""'"i*
rudregit,di(ponir,ordinatDeus: Deusomniafactttemporeftto.Ttmporeopportu- *Ecd'l'L. 17
m.Temporegrxtiie.Diefaluiis.Etiimil.- Pf.i^r.v.ir
Qixire prudenrem temporisrationem fubducerefempcrdcbcmus, trlfm^'^'
feu , temporibus ( quod aiunt )feruire, id enim hominis prudentis eft:quod i-
pfum etiam meUifiuus do^or monet , diccns : omne tempmtibi impenfum re ^"^^f%%. „
quiretur i te,qualiter fuerit expenfum . &c, Parum non (tfttmes tempus, quod in di^is XdTftv^or!!'
velfa&is expenditur otiofis. Volat verbum irreuocKhile,tranfit tempus irremeabik , &c.
Imodiuinumhochabetoraculum :, QudriteDominum,duminuenirip9tift & eptY'^,?^
inuocateeum dumprope eH.Sc Apoflrolus: Aptate vostemperi quoniam malifunt dies: „
Nullumeftprctiofiuscompendiumtempore, necmaius difpcndiumco-
dem,quare cum Deus omnia faciat tempore fuo , &: omnia creata obferuet
tempus&pofitum diuinum, id ergo nos multo magis facereeftsquum, ,,
qui cum ratione & ad imaginem Dei creati fiimus.
Eft ramen quod adhuc temporis refpedtu fiduciam noftram grauiter confoUt.
fiirmat ac fufFulcit,ncmpe:f«w Deus^ omnia temporejuofaciat,veniet etiam tempus, ^pr['^. j-
iptonosexmalishuiusvitaeripiety & fiftetgloriofosinregnofuo. Cette tempuseftfa-^mu.
tionis,eft & mefisihic ferimtts in lacrymis yfuLifihtc4rji exultatione metemuiyin-
terim patienterexfpedtemus tempus,quod reuela-
biturinChdftoIefii, coHojn.x'..
CEKTA
X74
E \f •B L E M A
CERT^k EST RESlRRECTIO
woYtuorum.
Meta (suiyclangorq} tub<e^reparatioq\ huim
Corforis ^arbitrio flant ^ yenientqi Dei:
Ergo luftitiay Ttetateq:^ {age) imbue mentem. ,
^utfqui4 aues geiidajurgerefaufliu humo.
.Paucis
tXXXVIL 175
Paubis c.edka plasrifq; derifaeil; RefurrccltGtfjornmutn^qdcdcxC^cris ^^^;^^^^
fimul&piofunisperipicueapparer.5ic£/)/a<r/^f'^?t^tf<>'tilocjUimturiibro
Siipienzi£:Cafunattfumiis,pofteavttottafutunfumusy(ju,iJinoi2ftiiJfrfiU3, quiafu- Saf. z.*.z
muse/ire^/ratw nariumriofinrum, &firmopro!atHswotuLordumfinfci>.ttila£ji:
jQ«M ixttndutrt tn cimrm abittirum efi corpU6 nofirum , &fpirttui nejier rt aer moliu fjf^'l'l
diffnndttur. Vt vmbr£tranfitm 6si tempui nofirum , ne^efi remeatioanionenoflra, y,Htveiut
quiaobfignata eii&nemoreuertitur. Ageergofiuamur pntjhnibi^i liuhii, &i,Vtnn- ''^^l°'^£'Jjl
de arqi prophani Gtmxltiidixemnv.eiie^bibe.lude^&i.pydjmiluiexple tarpe.
DeltctH animum.pfi mortem nulla voluptoi. "^xiS-
Etcommuneeft. Sptsnuiljfpu tii. fobht.
Empcdac.Soles ire ac ledire poffe vidtnt,fed viciffim ftatuunt ipfi,>o- ^jff^"J^^'^
bisquandohreuuluxoCiidat.&dushuiuivittfimatur^quoinoxfitptrpeiuovnador- ^^^ttierHm.
mtenda.
Aftruimr tamenrefurredtrQraortuorumfirmisatqueimmotis argii ^^"J^^l"""
mentis.rationibufqi cum exfacris,imYt exnatuta. Cuiufmodi funt : Mortui tut Eja.is.v.ig
vtutnt & tmerfecii tui refurgent : & apud E^ichulem . cum reftitutionem popu'i
j/r4c/irifipromittitDf«/,vtituriimilnefu(citationismortuorum:Eiff,inquit ^^" '
fgo aperiam tumuhs vefiros, & educam vos difipuUra Vifiru , qaem in \oc.Hitron. HUron in £-
Nunqu^m pontrttur fimihtudorefurreUiO/iU ad refiuutQneinpopuit jfraeHtuiJgnifi- ^" •'"
candam.nififtaret tp/a refuireiiio&futura tredentur, qu a nemo dertbusmn exft^n'
ttbusimtrta confir»iat,&cMu{tt qmdormtunty inquit Daniel,(«/J«/tt^rf terrt , re- Dan. 1 2.*.i
furgentyifiiinvtt4mtiternam,illttn opp'obrttmfemptternum.Veniet.,a.iz Dominusfal- 1"^'-^-'"'- -
ttatorjtempus quomortui infepuli risaudient vocensfihi homnU & prodtbunt,aiii &€.-
Vtmficabtt{ Apofkoli eik)mortaHa corpora nofira, &confQrmiafactetcorponfusglo~ phiU.v-v.H.
riofo.Qnod 8c capitis noftri , Dn. Saluatoris refttr/eclione liquido euincere ipfe ['^1*^11^,^
]>jmittui&c '}pe^o/iconfirmarunt.Confirmatidcminnobisi«fe4t/f4«f5/>{/irt<J som.^. v.u
fandas.Refurrtato ChnJii,refurre£iionu noftrt e^fidduffor. Qutd }4nnw& natura '^'TfJ^^-'^
tddocttlQuodfemtna^nonreutrefitmftTefurgaii c^mstxmcrtuocintrevttrump\A- ,^rnu.
ccrrimumconficiignorat.fquisreiaMtfwf/ifnr/itWtf^wi/feinfitcbitur? quis vha- i.cor.'f.v.?6
fitCH repitattonem ? quem rugttu Leonem mortuosfuos pullos rcfufcitare late- .^ijpi.^
bit/Vtinfinitaaliaobmittam.QuarcrfdriyMrrffllowewzw/orwwfideatquere- i.»^J- * '4
■V.19
fipifccntiaadfpiremus. F/rw4W««/«w Chrtfttanorum refurreciio mortuorum.mi^ 1 f«f.if
prrimtomntum creatararum effemus,f^non eflet refurreftio. At fcipus , Godem 1«° p.v.ir.
nofbumvtuerenosrefufcttaturum.Scm^ctigizm,infonetauribusnoftris mnfnim^
voxtuba&tudfcis:furgitemortui,&Vfnitg-
4dludiciunu
oMms
vc
E M B L E M A
oMNes sisfeNrvR tri-
bmaliChrifiu
ludicis aduentu micat <ethra, ^ cunBn tremifcit
KrJxni,^ adfanSii ludicis oraftupet,
.^i yigilatfidens efiparte beatm ah omni ,
Addextramftabity<(^coelicaregnafet£t^
SOLIDA
XXXXVITI. 177
'SoiiDA atqjimnaotampedminidecrecifandatumeftextremiimiudi- /w,w«n, „^
■cium in fine feculorumcelcbranduiTi Dei nomine a filio Dei Dn.noftrole- «'/•'»«"».
(ii Chrifto , iifdemq; fcrc , quibus refurieftio , aftruicur argumentorum ra-
tionumqjfundamentis. Dchoc//>m«W(i&i4^4E«oc/;prophetauitdicens:
Bcc€ ventt Dominm infan^i* miUthmfmfacm itidicium contra ownes, & arguere oes Ett^^'o„]l
irp^ioide omnibm operibus impietatis eorumxjuibus impie egerunt, & di om nib ns duns, ('<>. i .metam.
quilocutifuntcontraeumpeccntoresimpii.OmniaagetDeWyinqnk Ecclcijaftes,i» £^[1"/^.^, ^/j
iud:cium,etiam eaqui occultafunt.fiue bona eafint JiuemaU: Riphbitur adhuc verhu Rom.i^.v.n,
.Dei,fnibifle^eturomnegenf4: OmmfijhmnradtribunalChrifity vtvnufcjuifa^acci- '^'
ftatprout meniit in vitafiue hona,fiue mda. Totus iudicii diuini proceftus in fa- ^ ^^^
-crisordinedefcriptuseft. Ventet lud&xconjpicutis inh<.imznanoCx.ranAturaj
quamdenobisfump{ic.rmffMi?«/«hurailitate,tanquamolimiudicandus, ^^7i.z..ii
fcdinmaieftatetariquamcmnemcarnemfudicaturus. Venientem ftipa- ^'•"•^^•^'J'
bant Angdi , & Anhangelt , omnefq; ete^imm beati ; Voraxignit circaeum,&
/4WW4/rf;»i^m/«A:?4eumoVeniensinfonabitdefoiiogIorix:S//?'^;r«;»om//c^ pf.ro.v.f
vtniteai iuduium , haee efktuba Arcbangeli &c voxfiti: bommis, quam audientqui in ^"^■J-'!-^^
fepuIcrisfant,audienc&reu!uifcent,reuiuifcentacprodibunt:Superftitesi6"' '^'^'
autem quos inuenetit dies Domini cenforia, immutabuntur momento q.i cor- i.Cor.ir.v a
ruptione ad incorruptibilicatem,a mortalitate ad immortalitatem , omnes
.amemrapienturinoccurfumglorisfifitmilndicis^&c fiftenturtribunalieius, in J-^*'-<5^-^-^''f
nubibus:fietaatemfequefiratio,piorumfidelium^coetusadextrist\emaimpiomm Matl.zr.v,
zi<\y inRdelimin CikctmiCmiknsiudiciSyqitemadmodumfegregatPafiorapecore, '^
hidos-.in ilhs defimttMamCeret (ententiam: Venitepatris mei beneit£li,in regnu quoi',b,d.v. ^t
jraratum eft vobis ab initio. His dicetur : Ue maledi^i in ignem aternum, quiparatus^
9ildiabole d^4»^f/Jx«w.IaftilTimumericIudicium iftud,fercturfentecia^jtf//- ^p^c.zo.v,
*rwi?gis Euangel. confcientiarum, Fcretur & mandabitur cxccutioni ""'^
c veftigioivewitwf ;//i i« vitamitternam: ibunt hi in ignem nternum , ericq; durum, Matt. 2;. v,
hit contra j}imu!imcalcitrafie,y'idebunienim inquem pupugerint,rident quidem ^'"^^
h£EcEmp£(5ta£,dicuncq-,:v^/"ej?/>r(?/V/iyf/<7«i«f«//tf ««5, fedeoipfoprobacfiiios ^*"' **'
efte fe S^tznx.Be,itcsau'em,qut cum virgimbusfapientibiu .,o\eum in lampaclib. i.pet.i. v.j
hzbentes,v'igdant£Sditc^ueorantespermilktr'tbidationesS<.finguCi\z.sex{^zdi^nt^'^''''-^^
fponlum Iesvm Christvm, vccumeoinNymphcionperrenmsgiudii
Jngrediantur. Oiterumf &cerq-, quacerq; beacos ■ exhorum numeronos .^;»;^'.
cftevelicfaciacqueDoMiNvslEsvsCHRiSTvSjfalus
TLQiktzEiAvenil^ttat.lEiAt, ^p^.vitiv.
vlt.
INDI-
INDICVLVS TRIPLEX,
RERVM, QVJE CONTINENTVR, ET VER-
borum ; au£torumque qui allegantur in
hoclibello*.
ACMptioptrfom : vid.VrofopoUpfia. Alsxander Udgnm r^.3 9 .4 2 64.66.7^
AxeAfi^kxMoy 11 Alexander Seuerue imp. 5!?.<9-(^9-7i
AihUii 49 Amidttdtlegesy?i£lura,?rtcept4yjiu^6.
AftjionisfalfuUquidfign-fi et 47 S^.autorDeus ^C
P.Adarn corura clubilJubilor.allc- Amdz.or^esmuliercsbeIlatTi(es 4,9
gatur ^6 Ambitioturpevitium 4
AdolefiensebriofusmultapatrdtmaU 66 Ambrofiusallegatar (>. i/. ix.^a 5/.
AdrianJmpjnonturus 69 ^y
AduUtores Aultci 3P Amor.rid.Charifds.
Adultirit 4 Amordiuinuserganos xo»
^des Virtutis & Honorit conttgUA 7 6 Au.yntt RegisfiliiuPerfdrum,interficit le-
i£L Lampridiusallegatur. inSeuer. g^fgg ^j
24 Anabaptifiarumfuror 71'
iEI.SpaniusalIegat.de Adrian.. 69 Ananiat Martyr Perfa- ^z
jE^uaftasnonparitbeUuni ^6 Anchoracuimreihierogljfphicon 10
^nenevtnationes 4^ 'Ati^f (pAl^r "TmXt» f{^x'i<"'^'^ ■**
jEfchinesliberatiuafort^ 13.ii Aatonir.sdeGueuarsEpifc. 85
itfopusallegat. 7.37 Antipas iniufie exfiquttur tmpium iura-
Agamemnon 49 mtntum 3445
AgefiUueRex 2& Aprs&eartmhinoglyph. 57
Agnwcumrethieroglyphicum SJ.32.55 'AipoSHc^inJndtcequamperntciofa 21
Agyrra Enlefufitci 44 Apohgus de Oenotno 6j. de Uone (enfef-
A.habpar.itBenhMo 17 farioyj.deLttpoadueffwAgKum 7
AhafiasrexnonnecefiarmbeUummouetzZ Apuleius 79
Ahitophtl 38.41 AquiUquarumrerumhitrogyph. 11.20^
AlciatusexEmblemat.aIIegat^ zp 40.6y
AUibiadem agere 55 ^ibor hteron Ijphica Chrtfii. 6. bona,ftrt
AUhpiifia, taxantur. 1 4' capite cenfmdi bonosrmaia^mJosf tiBus 1 5
■ji^ Arcana alorum nonjiruranda iz.16
Alexander ab Alexandro allegatur. Aigmum ibaritatu hteroglyph. 54
35*4^-f7 Artfiacutmretbimglyph. 42.45.80
Arifto*
I N, D E X.
Ariftotclesallcgat; '-5? -7 5 Bellifarm triumpbat ^p
Art,fippus 31 BiUonuUafalfu ^i
AriftophanesePlutoallegatur ^ BeUum.vtd Armn
Arrimh^reftarcha l^ Biasallegar. jj
Arir.oruni & beUi confidcratio ;;?'■"*'» z8. Binder.l^hcr.de Bello alleg. 28
/^%.^g.&c. Bipennitcuiushierogypb. 2^
Afiuntusfeululus 4(3 B.Bonifaciididtum ' ^o
Ajintuquarum rerum bierogljphic . 2. 44. Breuttas vitx humana 5^.77
8z Brutus & C^ftui feditiofi 35
Achanafiasallegatur ii.i5.i8 Bufocutushuroglj/^h. 82
AtmiodtUiAugnftoconfulit .16 M^ltesElihu 41
Auarittape'ftrtngitur, j. 4. 5. 24.18. p. C.
6069.82 /^y^farius Arelatcnf allegat. 81
.Au.up.idecUrat. 72 ^^Cafarm Bapatui taxatur 3<#
At;?ri<Jii« 1! C.CalrguU 4
Audatnralterapars 16.16 calumnix 5.64.82
,Aaguftin.allegatur,i.8.9.io.f2.i4. 6 CandcUhierogJjph. 54.(^5
1^.20.21.^0.5^343738.39.43.45. Cjnifhieroglyjj. 82
55 51558.59.^?. (^3.^4 65. <J<>.^7.<J* C4;y<ia</«5;/;.4g(» ' #2./j7
74.76.77.78.80.82.83. 84.8/ ■Catilnaftdittofus 33.56
Augufttnuilwp. 72 C40 l?.f7.70
i«i.i, ^9. 44.<^2.7o. ul«//« 54//;4«rf, CambjfesexcoriatSyfamnem 21.2p.31
^2. Candor ij
A .rumcui'^sreibierog'jfph. ^4 72 Carol.V.lmper.i%. e-u^queconpntia^i
Auro expiignantar omnts bierarcbia, 6 o . Centuriat.Migdeburg.vid. Magdc-
&ftpf.xlias. burg.-nf.
,AjfoniasPoet.Ital.alIegat. 43.70. CentunjeOfiandr.vid.Ofiand.
77 Charitas , eiuft^affe^iones , 9 . defc^us,^.
'At;7K^««« 78 tnaximavtrtusiibid.& 11.12.1$.^^
^' Chorea 85
BA.chus & Ceres irritamVenerem 66 Ch yfoftomnsallegatur,//.!^ 20.57.
67 65.67.84
Birb.ton , /^« .^r<< , r«/ ^^«<^ cwiw ry/». Chriftus cnmibtss onmiay G.^^.fundimvn-
12 tum,^4..<^y A-J)or p,r*,6- 75 JponfitSiSS
Btfiltfus cuitts rei hierogljph. 6s Chj/,n ci.v.d..ilibj/mt(ia.
BifiliusMagnusalicgatur /7 6i Chyloa 57
P.Brcanusailegat. 28 Cicero 26.79
Bedaailcgat. 18 ClaudianusPoeta /5
Bcncficent^a 18 C'u:iis cttiushierogijpb. 27
Beniyricdidumfreq. 44 Cleanthus rg
Bernhardusallegat. ^.50.55.^7.64. Cleijiraimsg. 45 59
6f.7982.86 Columlacuiusrcitjpus 9.18.19^4. S
Z 2 Columna
I N i) t X.
ColumnadiltBionk 55, Diofcorides alleg/ /z'.
Comwercicrumdeclarat. ji AiUi(p%t^y.ss 60
GompedesculusimAgo 31 ^tfiordiaincommoda 51:5^
ConJiminmMagntisImper. zS.38.3p. ^^''^'«g''^ 3./^.ii.i5.z6".<Ja-
48 DuxAilfanusciu.HarUmenf.necdt 27
Conjlantinopoliscureuerfa 50 £•
ConanDux Athtntenfis -^^.53 'p Cclejiaflicabona 17-
Cor^y&fap,dias. ^EcclypJisJptritualis 4.
CoralhDathan,AbiroHftditioJi ^^Ebrioftus,efufijjincommoda 66>
Corneliiis Gallus Poeta 75 Ebriofusejiferuuffommumpeccatorum , ifr.
Creatio/wf^author,modus,vfus 1 Ebriojitasinbello ^o
€rocodilu6cumreibferdgl;^ph. 62 Effigiesamicitia^omd 55
Crosfusapudmanes 77 E§pesRocht,eluf^Aypu» 58^
Cruxcandtda&nigra u Einpead & Eftcurat 7o.fi7'SS.&Jip.
Cruxcuiushteroglyph. 27.35 EobanusHefTus.vid.Hcflus.
Crtixfanaorum&confolationts 32 fpimnondasmoderatm 45S
Gttttejitoi 13. /4 'E^^'/'«'w'x«'* «55
cjgmhieroglyph. S9 E^^^iusailegan^.i^.z^.i^.ziJ.^D.if»
Cyprianusallcgat. li io.^jc, ^S»' 45-45-4P-5i 5^57-5^-<^4^74-
Cyriadolefcmis'*^»l*t*,A3.,uditScythaSy ^ !^ , . ..
-Q ' Euripidcsallegat. 3.43
pvAmhouderusklegat. „ Eufcbiusallcg.devit.Conftantin.3/..
BamoHfs&PytbtaamiCttta 55 n » , • ^-^
^ „ .. ^ .^,. t/^ Exetr.plaPun-.tAcaltmma 6jl.
Danatdum dolium^ if4 „ ^, '- ^^ ,. ^ . . ,. ^^
r^ o ^ Extmpkihterf(Ctorume*}rto[orum 67
Danarus^ 2S.47 ^ ^, . > . ^ -' ,
^ . . ^ ;^ Exemplatmon tantts Fortun* 6z
Daphitas Grammdttcm 64^ , £j ,
r,'i , , , .,,] ExempUjiddiumamiiorum ff
Dautdu luxurta 10 plur.vtd.ibtd. ^ , t,u , .
r^ £j n- • ExeniplaFhilautorum 43
DemaratusjidtisconfdtantisXerxts 53- '^, ^ ^ • . , ^ ^^
T>. nL II /• Exmplaijrannornm.nd.tpanm.
iJemolthene«aIIe?.22.2/^.3i.4P./tiW» ^ ; j • j ^ , •
j t /7 , j Exemp>4Vbiuu admtxta comvlurtma.'
orator,timtdusheUat9r ibid. ^ „ n ■ ■ ■
ry i ' ■ ■. ■ r n^ ■ r ■, ExceUtnttamjimayexuiienttaYttta 74
DiaboittnvUrtSykuJbtrtmfamtliares 14 _ ■ ''^ v /
„;^i. - ^ -. "^ Exmitusceruorum& Itonum 40.
Biabousremtgemagtt 35 ^**^
D'taboloadfonitumttbtafaUare,qutdx S5 P*
D:ahluspoten«inJi:iitmfedhlitatiSy 81. V^Ama&vitaaqutparantttr 3jp.7^
85 ■*■ F4maiitlctipt!o,aJftcttontSyfines j'o>
Diana vtnatrix ^i^faft^ &fureictlium, 8 ..vid.Supetbia.
Dsh^to.vid. Charitai. Ftni.utccllif.rtut (iwicttia. <6
Diogenes Cynicus, id.jl 3 ji.idem a- Fi;?.'<irf &i-a!>ii nnugo 6^
pud manes 7 7 F/<jV/ f.'«,/^^ ajficlicr^. &effe&^^. S. noflra
^ionyjini syraiufanm- 35 viiiona.tbid.ii.1^,10^
Fides,
r N D E X.
fideinrhuminttittur $^,&fip. Grcg.Nazianz.ThcoIogus %j
tideiprofidilitate 35.45 GrusqutirHmrtrumhktogijph. 48
Sidesferumdahofti tbid, VviiiT^Ty.y^^y^^n^i^.r^^iTwt 49
p9 Udt & religione anfit heUigrrandum, Gulamqutddebeatddfimgere 78
D78 Gurgulionesquorumtyp^ Ci
lidelisferuusfemperafinus 47, H.
Ftliarumfcedaficonftapratarumvltio 27 TJ Amaniseffronsfafius ^y&ftp,
Fl.VopifcusHiftoricusalleg, 41 -*- -*-^amf!« 75
Financtarummagifier 41 HarpyiaEcclefafi. ^o.&fape.
■BtftulaSatanA 85 HartmannusSchoppcrus 44.^5.30
Tortitudomilttaris 48.49 Heraclttusftulteiaaabtwdm.^j.fletmife-
Vortunt imago, defcriptiojnconftantia 6z ^tas hutus vitA 55>
Iorr«/;* «w«i imiidta, 65 Herodes. vid cognoment .fingulor.
Tragilitasvtt£hum4n£ * 75>8o Herodorusalleg,. 29,^7
Viaiismconiriatbus&commntis ji Henricus Gornelius Agrippaallcg..
Trugaitras virtutumgenetrix 6j 4<^-72.
TundumentiEpiftola 14 Heroftrattmaledklamemoria 70'
FundamentumChrftus j^.j-^ Hcfiodusalleg. 7^-73;7.9
F/./i:a ?fje Hterefiljitnofuminvenatuperit.. HefTus alJeg^r. 70
• ^ tf Hterarcbid. z^concutiuntur vehementiff.6o
fumihtirogljfh. 54^9 go Hieron.iillegat. 20.39.-^1.^ (i.^d.d^^.
turuficuius.altas .^^mftit 73 68.78.8187
^ Hilariusallcgat. 12.1^.30.3^.^^.
Vj^Gellm., alias Agcllius. alias A. Hiftoria Eccleriaftiea%La:
Gellmsalleg, ^^^ Utrundtntshmo^lyph. 18
Gmmav.rturumhterog'ypb. c^ HomoB.Ua 59^79'&fip'
Gcorgius.S.abm.vid.Sabin. Homerusalkgat. 27.^5.57
Georiius Remusalleg. 27.47 ^''«^' ^:^"^ T ,- ^*
G4«.mKe;c Vandalorum 55.5^ "^«^^""^ allegat.^.ig.i^^ .8.37.7J.39..
GUdtihterogljph.. ^3.^5.42.(^0 44.;(^.(J4.7a.7(J.77.78
C.'.r;4e/?,«^.rCm«(/;//,(J..4ywf«;;;«, Hotomannusallegat. 13.40.(^1
^Q Hoftesfidelium.SatanafymtinduSiCaro.'^»
GnatonesAHltci.vid.Adulatores. ^'f'''' obttnttAfra 6z.veraqua, 78
F.^ ««..« jo ^)braasAntonio 40
Goelnofter 81 I.
Grdcorum DecennalisadTroiam exptditio- T Aurinum C hrftAanit mptum fo
niscaufa 51 MephihakflulteiuraP 34
Gregor.Magnus allcg, /2.30.35. J7.53 lefus.vid.chriftus..
7,i.&^S kicommodabeUt.vid.Bellttni 48
Z 3 I»/^»-
I N D E X.
Infmumhiero^yph. 54 L.
Infermtormeniaineffabtlia ^4 T Aboreiufyjratioadimi^d 73
Immicitiarumtjfpits 57 ••-^La(Stantiusallegatur . 75?
Iniujlitia ^■'Ji-&f<iip. Launnim Diaconw & Mjirtyr 4.0
Inutdia Dea infernalis 6 5 Legatl?crfarum apudAmj/ntam truddan-
Inuidia&i^^^^^f^fsf^^^^^cognatavitiaii^. tur ifj
8i LegatorumDeicontemptus 68
Inuidiaquid&affe^lion. 7.37. 65. 8^ Legis Mofaicamoralitjinet y;
loannes Baptifta Mantuanus , vid. LL.devcnatu 47.48.^^^.
Mantuan. LL,Confiderati9 ii./^z.&fap.
loan.VaUologusImp.OrtentU i%.&altb. Lenitas 18.21
lofephus Hiftoriographus allcgatur LeoConfefwnariusfiae ?eemtenti4rius,7.
3),gt tj/p.Lio.6y.vid.&S2
lofephusPafluSjItalusallegatur 71 Lex Attica;'^"w««^<?'»'» 41
lofua&Jfrael 45 LexGornelia 71
Itf/^w R^jc luda non neceprium bellum in- Libidmes ingenere &Jp(eie f o .7 4.84
cipit i^ Libraconjideratioftpif. 41
ifmaelvenator /^6 Licintuslmperator 58.48
ludaivariivariepejlringuntur 61 Lmguafrananda i^.^z
ludicesinformantur & perfringuntur , s- Liuiushiftoricusallcgatur ^i.&al.
/(^jL/.id.27.2«).3i ;LucanusPoetaallegatur 85
ludiciumprdcipitatumpernicicfijf.t6.^i. ftne LucenihitfttbfiJIerepoteJi 75
^c. LuceUummediocreoptimum 71
ludicitim nouifimum^ SS.eiusfundamenta Lucis creattira excellentia 7;
ibid.&proceJfttSyibid. .Lucianusallegatur^i.eDialog.
lulianouercaB.tfumlrr.p. 16 Lucrerius Poecaallegatur 70
luramenti confideratio ^5 3 ^. 4 1 Ludouic.lX. Rex GaUurum 5 8
lureconfultorumvarietoim ^S'-9 Ludouic.ViuesaHeoatur 47-72.
Iurisdtcundi&accipiendtlubricitas,iyi9 Lupusconfitens, j.agnoinfjlus , 13.45.
^i^^Z-4i.&c. &c.
lus canonicum allcgatur, ip.40.48. Ltix&em hieroglyphc. (J3. vid. Candel,
{ji.&fiEp. C^75
luftinus Martyr.8.1 2-2.7 35. 35- 50.53. L-aww DjgenerefdpjpmebiUicay ■ 50.
^6.57.(^7.74 allegitur. y^.C^'--
Juflitiatngeriere. 7. 20.21. 2(^.27.35-4i' Lj.it,quareperierint 50
-ji.&c, .LjfanderDiixLaconuus 55
IuftitiadtJlrihutiuA.i6 7uCommutatiua M.
inprim.71 IV AAchetesprouaat aPh.lippoad Phi-
luftusLipruisallegmir, ^S.&fsp. -LV-A %«w 2^
luuenalisallegarui- 4-5-3f-397^ UaJuaucllustax.itur 45
K. Magdcbai^g.ccnt. ^^.iS.allcgantur.
.Kotn'3ubOI <^^ MatpanuWinulediUbitur 71
I N D E X.
Mnnfuetudo 1 2. Norimhergenffs Senatcres rejpondent Im-
Mantuanusallegatur 60 perateri,c]uomodo; 17
M.TulliusCiceroallegatur.vid.Cic. Njmpheronatirnigaudii 88
Martialisallegatur, ^. io.sp.61.66. O.
79 f~\Bbrktefcemiatbrioforum 66.6j
M.AMoninasPhilofiplmlmp. 48 ^^ Obtreclatio.v,d.Calumnia.
Maurittmlmp. ^8.49.50 Oculorumobferuatioludtcinecejjarid 2;
Maximilianus Imp. iy^6.(jrc. Oderintidummetuant 4.
Menander allegatur ^9 Odtum ingenere& mjpecieii6.&f(ip.^ 2.
Menippides. 14 &c..
Menfurapeccatoram repkta^&c, 81 Omniafacilecontemnit,quifemoriturum
Mercaturaconjid. 71 eogttat 78
MetattariAconfid.. 72 OmniaaDeo i. 2. eiuf^prouidmia,7^,.
M4teHmKomamuehimvxoreminterfi'- &fep>
cit 6j6 '''/•w.'©-«/<o'V 44-
Wmuscltatur zy OrAiio.vtd.precis.
miiijierium Ecclejiafikum eii a Dio , 1. Ordo bonm 57-
Mmtjirorum officia 11.1^.16. 17. eorun- OrtginUfiauU &gram error %4-
dmxvitia&nAn.&crimin*, 17.16.7,% Ohanderallegatur iJ-^J-fi
44 5t.5o.5<J.<f4^85.tir/i/).rf//^. Os&verbaludhtpondtranda 15
MfericordiaipudO.umprauala 2z Ottiturpitudo- 71
ModefiinusLL.citat. 33 Ouidiusallegatur, i.i7.;^.5p.^2 ^5..
Mominatura 6^ ^^.^770.7275.^6.88
Mofy berbula ouidiana & Vergiliana 6 7 ^»*' « * »""*. 67.vid.bierog:j/ph. Agni.
Monarchicusjiattss optimus 57 P..
Mo^cc^tptx 37 T)AchesDuxColophonius 2y
MorsvI:tmmhnJiis,^8.yyomnesaquein. 1 PalmgeniusSellatus tallegat. 70
uadtt,77'horam:erta,7i.7Muomo- PanormitanusdcRegeAlphonf.al-
dofoland.ibid.refurr€^io,%7.&c. leeatur » » ^^
Morsrbf^intendtt 7879 P^r^^rwm F4^«/4 79.
Mifa^gjria. -^ 15 Paticntiacoronafandorum 31.
^* ?uuonistyp.%i.&fap.alih.
"KT Aualium pugnarum tjfp. 5^ Vaulus Samofatenm 3^
^^Naugiihttrogljfph. io.^^.& fap. Vuupervbi^iacet 61
NeceptasnonexcludttUhertatem 1 ?aufamas,(p-(.ij.t^^^Knf^&c.
Nemojinecrimineviuit « 74. Peccatagrajfantia^ 4
Nephlim de qutbus Gen. 6. 17 Pecuniaobediuntomnia 3. 3/. 60.7 ^.i'^
NeroniiaureilMmi 71 PedumEpifcopalf,i.6o &fap.
NicolausMachiauellus allegat.vid. PerianderCorinthiusallegatur, 26^
Machiauellus. Petfiuscitatur 60
Nim-odVenator 4<^'47 Petr.Lotich.fecunduscitatur, .#3.83
Ho^uatjipmfeditionis j3 FlnUrgyriataxatur 58
I N D E X
ThiUunaJtmiliter 41.4544 QuifquXiA frummorum,&c. &i
.PhilippusM.alIegat.4.72.13 21x6.2.7 Quoifis.tffivelis ^
28.}7.ip.40.48.4pf3-^5>-7i-^i R.
Th lippttsrex Macedontdt ^^ T? ^P^'^^^^^^^orumI.ickfiaJiim.\7.JitQ
Th>loJdphiA:exitndiiM. 5P.^9 ^~^Px/iSif^AHx 71
Thilotimia 'i4-i8 RatiomstinnuJd 60
Thilojlorgm • 7 Redemptio annua propriorum mporum 5.
Pi!>of <« lm/>. 49 ^orf «. f rffwf hodte inqd. Princtpat. vji-
Phocylides alleg. faEp.& 41 tata^res ifi noiii exempli , & vltra Tur-
Vieta$ -5 cicmtyrannidemprouehitur 40
'Pileus 4^5 ReginaPe(J4nia.vid.fup.69.&c.
TifanderDaxlaconicus Sh RihgioanarmUitfendenda iS
Pindarus alleg. ^o RemexD^abolw yf
Pifcatio 72. Remor&billWA 50
PittacusMitilenaeusalleg. 26 Refurrecliomortuorum 87
Plautusallcgat.^ 5 Rhadamantus 84
Platoallegat. 41^ 'r^^^^VTnJ^f i«^«i/o 49
Piutarchusallcgatur,2.j.2iJ.i7-5i-35 ^«n^anivfimauriaijlringum 72
^1.45.^5 <:iP Romulivetfattones ^C
PoranusallegaT. 18 RotaimagoinconftantMrtun. 6z
Polliocitatur ^p S.
Pdjlidoniusalleg. (»4 CAbinusallegat. 174^.47.67
Volitiiorum conjiierat.7,.i2.ii.f6.premiit Osacerdotes.vid. minijlri verbt.
mmiposverbi.\7 .& 8^.&fAp. Sagittacuiuihiero^lypb.
Torcusanimamhabetprofale 82 Saladtnuslmf.Turctcm 69
TraUum.vii.Arma.pr<e!ianattalia 55 Saltatior.es 8j
Trecesfandorum.i^.ip.beUica^^S.^p Salujiius citatur /8
Trtncipatits amor.^^.&Principesfap. : Satanas.vtd.Diabsliu.
Trocefiudiuiniludicti 88 saporesPerfa&Martyr. 32
Propertiusalleg. 73 Saulfjranntu 22.27.34
TrofopoUpfia .16.1116.^7 SctarchivfiimawitoUunt 72
Profperalleg. 5^ scipio.Africanikudes 74
Trudentiacarnalis iv^S.^i Sclepctum&eiusbierogljfph. 23
Tradentiavera.i^.jo.militaris, 48.4^ scopaperditionis Si
Prudentiusaliegat. 5.35 Scortjtio 4
Vyrgopoljnices ^-4 Scriptura^mfacrarumconfideratio 11
Pvthflgoras J^i.s^ semtatoresmatcfUtis 12.16
TyibiimetaUariihiftoria 82 sehafcditidfus 33
Q^ Sedttio & feditiofi 3;
QVtrimoniaVbilaiCatmrarium,7^6. SQT\tcz<L\i^i.].!!^\.^6. 61.66.70.76,77
aJiegat. Selnecccrus allegat. 2 1. 2z. .' 6 4 ^-47«
QumtiliMusaUegit. /4 -^^
-^ * Strpen-
-I N D E X.
Serpentumtjip, 11.1^.30.45.4^.^5 TmuUntiainhelU 5052-
JSeruifidtUs ^-^ft^' Tenebrarumtjfp. J4.7/
StfifiritMgyfttfiiXitiufjjroUcmerfio., Tcrent.allegat. 4.14.1^.4^51
6z Tertullian.allegat. 86
Simili4aulicmAdrianiInjp, 2^ ThaUs Milefiw.ridkui.i^.fer.41
Similis fimdigaudet 44 Thearidas phtlofophHS aiuens tultrunt 6\
5u-nonidesalleg. 6^ Thebanorum ludicum fimulacra 29
StmplUitat fanilaacver* 7 ThemificcUs 7P
Stmrifedtttofus 35 Tbeodoricus Vtronenfis decoOat adulatore
Smuitates inter faeerdotes & minjfiros Diaconum ^g
verbi 51 Theodofius Ma^nus Imp. 11.48
Sifamnes (xcoriatus ii Thefaurerumratio 7j
Sifyphus 84 ThurmusVercouiusfumoperit 44
Sleidanusallegat. ij.iS.j^.^i TimorDei 21.15
Soloccumbens,^j.fupremus 65 Ttberimlmp. 40
SomnoUntiainlHdicevitandM itf Jimotheus Princtps Athenienfisiexmm
Socratitvlrtue ^^'74- &fortunatusvenator 4<>
'Soltnus allegat^ fo Torrenscaducanofiravittttypm 79
■Sophoclesallcgat. 86 Toflignanusallegat. 24.57. 8<j
Speculimag. -^o Trabisim<^ 6^.
SpeculumvitdAulicdt 19-^2. Traianuslmp, 11.
.Spes.quid,eiufq'iaffei{ion.ttdiunita,&c.io, TriuultiuSiCuimiyp. 25
Spiritusfamiliares,&c. /4 TropunonfiatuunttimitU 4<f
SpongtxVeJpafianilmp. 40 Tubafonusmortisimago 80
Stigeliusallegat. (jp TurrisBahylonic*typ. 17
'Steph. lunius Brutus Bclga alleg. 4^ T.Hofitlius RtxRomanorum 52.^8
Stratagematumvfm 48 Tjranmrummores 12
Stupra,&c. 4 Tyrannorum exempla ibid.
Suetoniusallegat. -4.13.33.38 Tyrannomh-lexfecrabilius 11 45
Supnus 44 Tyrannus nihilre£lefactt,quamcumniO-
.Superbiaperfiringttur, ^.,16.17.60.61» ritur ii
.^.&c. V.
Suscuiustypiu 82 T 7AIeriusMaxi:i.usaIIcgat.^9 53^
Sybaritarumluxm&cladesridictila 50 V 48.55.81
T. Vanit^v^nit.ituw (^omhiavaniui 6<)
TAntafifabula 73 .8 4 Venattonum vttlitai & incdvmoda .vfnf^g
Temporequa^fuofaciendM S6 46.47
Temporu tnittum i vemis BeUica jc>
TemporeqUA^jftiofiunt %6 VerbumDeijiuf^encomium ^.]2..ii.^6.
Temporisextremimores
5.j;.65) <Ji
7empo-is iadiirapretirfifi ma
3 0 Ventas,magmis thefaurns
^7
Tempm rtdemptunitsvmut
36 Vejpdfianus Imp.
40
Aa,
VlAUS
I N D E X.
Vi^usJIetypiilordolet $z pifcatione ahjlinet ^i
Vim-iudai 6i VrnaiompletAmtrgitur 8i
Virgiliusallcgat. 4^. 5^.57- 5P-^7-*4 Vulpesconjittns,7.AShierog\yph. 45.48
Virgmes Prudentes 4.1^ SS.fatua^iS.% 8 \^.
Vu&violentia 4.12.^6.38 'W7'E\kms9\\tgun^ 38
Virtusingenere y6 W ^C^idebraraus allegatur 11
Virtuteshettiu ^S SJSdtt 3«^<n ^'
Virtutum conftderat. 1 9 . ^rf</^w w/i» in - X.
qumttjitur 74 "VEnccratiiContinentia 74
Vitiavinoconceptajinevinodurant 66 -A.Xenophonallegat. 13.12.41
riM b«i«5 caUmitates 3 2.3 5. j S.62.J1.S0 Xerxes mari vincula impingit jj
Vita^Patrumallcgamur^ 2^.37 Z.
Voluptatestaxantur ' Sz.&fep. ^Uaniaquorumtjipus 45
VlyfUficiorumfabula 67 ^ Zoilorumingentum 6^
Vlyfesjilium reUmaibHm ab mupio & Zonaras allegatur tf^
P Z N 2 5.
^ ^
i
t
* 4
■ip^
•■ • mi' mw
'^